Orzeczenie · 2023-10-31

III CZ 191/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2023-10-31
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
certyfikaty inwestycyjnebankowośćochrona konsumentównieuczciwe praktyki rynkowebłądnieważność umowyodpowiedzialność deliktowaprocedura cywilnażądania pozwu

Sprawa dotyczyła powództwa Z.J. przeciwko Bankowi S.A. o zapłatę kwoty 297.959,73 zł z odsetkami, ewentualnie o ustalenie nieważności umowy i zapisu na certyfikaty inwestycyjne. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił powództwo, uznając m.in., że bank świadczył jedynie usługę oferowania papierów wartościowych, a nie doradztwa inwestycyjnego, i nie ponosi odpowiedzialności za spadek wartości certyfikatów. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również naruszenia przepisów o nieuczciwych praktykach rynkowych czy ochronie konkurencji i konsumentów. Ponadto, uznał, że powódka nie miała interesu prawnego w ustaleniu nieważności umów, skoro przysługiwało jej roszczenie o naprawienie szkody. Sąd Apelacyjny w Szczecinie uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę na nieprecyzyjne sformułowanie żądań pozwu, w szczególności na sformułowanie „ewentualnie, jeżeli Sąd uzna to za konieczne”, które pozostawiało sądowi swobodę w wyborze rozpoznawanych żądań. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie banku na postanowienie Sądu Apelacyjnego, podzielając stanowisko, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy z powodu błędów proceduralnych związanych z niejasno sformułowanymi żądaniami pozwu, które wymagały wezwania do ich usunięcia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Prawidłowe formułowanie żądań pozwu w postępowaniu cywilnym oraz zasady orzekania przez sąd drugiej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z niejasnymi żądaniami pozwu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, czy też powinien wydać orzeczenie reformatoryjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy z powodu błędów proceduralnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zasadą polskiego systemu prawnego jest orzekanie przez sąd drugiej instancji reformatoryjne, a nie kasatoryjne. Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ zaniechał usunięcia braków chaotycznie zgłoszonych żądań pozwu, co spowodowało niepewność co do tego, czy doszło do rozstrzygnięcia o wszystkich zgłoszonych żądaniach.

Czy nieprecyzyjne sformułowanie żądań pozwu, w tym użycie sformułowania „ewentualnie, jeżeli Sąd uzna to za konieczne”, wyklucza możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nieprecyzyjne sformułowanie żądań pozwu, które pozostawia sądowi swobodę w wyborze rozpoznawanych żądań, wyklucza możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy i wymaga wezwania do ich usunięcia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wskazał, że niedopuszczalne jest formułowanie kilku żądań z pozostawieniem określenia ich wzajemnej relacji wprost sądowi lub z założeniem, że sąd samodzielnie określi kolejność ich rozpoznawania lub wybierze to roszczenie, które jest uzasadnione. W razie niejasności sąd powinien wezwać do jej usunięcia, a niezadośćuczynienie temu wezwaniu wyłącza możliwość merytorycznej oceny całego powództwa.

Czy bank ponosi odpowiedzialność za szkodę powódki wynikającą ze spadku wartości certyfikatów inwestycyjnych, jeśli świadczył jedynie usługę oferowania papierów wartościowych, a nie doradztwa inwestycyjnego?

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie ponosi odpowiedzialności, jeśli świadczył jedynie usługę oferowania papierów wartościowych, a nie doradztwa inwestycyjnego, a spadek wartości certyfikatów wynika z naturalnych praw rynku.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że pozwany świadczył jedynie usługę oferowania papierów wartościowych, a nie doradztwa inwestycyjnego. Spadek wartości certyfikatów inwestycyjnych podlega naturalnym prawom rynku ekonomicznego i nie może stanowić podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Bank spółki akcyjnej w K.

Strony

NazwaTypRola
Z.J.osoba_fizycznapowódka
Bank spółki akcyjnej w K.spółkapozwany

Przepisy (16)

Główne

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania także w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności deliktowej.

k.c. art. 58 § 2

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.

u.o.i.f. art. 69 § 2

Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi

Definicja usług doradztwa inwestycyjnego.

u.p.n.p.r.

Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym

k.p.c. art. 191

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 187 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 84

Kodeks cywilny

k.c. art. 384 § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy z powodu błędów proceduralnych związanych z niejasno sformułowanymi żądaniami pozwu. • Niedopuszczalne jest formułowanie żądań z pozostawieniem ich relacji sądowi lub z założeniem, że sąd samodzielnie określi kolejność ich rozpoznawania.

Odrzucone argumenty

Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., ponieważ Sąd Okręgowy rozpoznał istotę sprawy.

Godne uwagi sformułowania

zasadą polskiego systemu prawnego jest orzekanie przez sąd drugiej instancji reformatoryjne, nie zaś kasatoryjne • nie sposób uznać, że sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy • nie doprecyzowania żądań zgłoszonych przez powódkę powoduje niepewność co do tego, czy w sprawie doszło do rozstrzygnięcia o wszystkich zgłoszonych przez powódkę żądaniach • Niedopuszczalne jest formułowanie kilku żądań z pozostawieniem określenia ich wzajemnej relacji wprost sądowi

Skład orzekający

Marta Romańska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowe formułowanie żądań pozwu w postępowaniu cywilnym oraz zasady orzekania przez sąd drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z niejasnymi żądaniami pozwu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla przebiegu postępowania sądowego jest precyzyjne formułowanie żądań pozwu, co może mieć istotne konsekwencje procesowe.

Niejasne żądania pozwu: jak błąd formalny może zaważyć na losach sprawy sądowej?

Dane finansowe

WPS: 297 959,73 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst