III CZ 19/26

Sąd NajwyższyWarszawa2026-03-27
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższyzażalenieskarga kasacyjnapełnomocnikadwokatradca prawnybrak formalnyodrzuceniepostępowanie cywilne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie Fundacji C. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, ze względu na brak profesjonalnego pełnomocnika strony.

Fundacja C. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach, które odrzuciło jej skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym i je odrzucił. Uzasadnieniem była praktyka Sądu Najwyższego, zgodnie z którą w postępowaniu przed SN obowiązuje zastępstwo przez adwokatów lub radców prawnych, a brak takiego pełnomocnika jest wadą nieusuwalną.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Fundacji C. w J. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3 grudnia 2025 r., które odrzuciło skargę kasacyjną powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 6 sierpnia 2025 r. w sprawie o zapłatę i ustalenie. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odrzucił przedmiotowe zażalenie. Uzasadnienie opierało się na utrwalonej praktyce Sądu Najwyższego, zgodnie z którą w postępowaniu przed tą instancją obowiązuje obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokatów lub radców prawnych, zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c. Brak profesjonalnego pełnomocnika w przypadku strony nieposiadającej zdolności postulacyjnej jest wadą nieusuwalną, skutkującą odrzuceniem zażalenia jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełnienia braków. Sąd Najwyższy powołał się na szereg swoich wcześniejszych postanowień potwierdzających tę linię orzeczniczą. Ostatecznie, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na podstawie art. 394¹ § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 398⁶ § 2 i 3 k.p.c.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, brak profesjonalnego pełnomocnika strony w postępowaniu przed Sądem Najwyższym jest wadą nieusuwalną, która skutkuje odrzuceniem zażalenia jako niedopuszczalnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na utrwaloną praktykę i przepisy k.p.c. (art. 87¹ § 1 k.p.c.), zgodnie z którymi w postępowaniu przed SN obowiązuje zastępstwo przez adwokatów lub radców prawnych. Brak takiego pełnomocnika jest wadą nieusuwalną, która uniemożliwia skuteczne wniesienie środka zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec strony wnoszącej zażalenie)

Strony

NazwaTypRola
Fundacja C. w J.instytucjapowódka
K. K. w Z.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 394¹ § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398⁶ § § 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Brak profesjonalnego pełnomocnika jest wadą nieusuwalną.

Godne uwagi sformułowania

W praktyce Sądu Najwyższego dominuje pogląd, iż w tego typu przypadku zażalenie powinno podlegać odrzuceniu. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje bowiem zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (art. 87¹ § 1 k.p.c.). Sporządzenie zażalenia do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę (uczestnika postępowania nieprocesowego) pozbawioną zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia takiego zażalenia wprost, jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełnienia tego braku.

Skład orzekający

Piotr Telusiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów formalnych dotyczących zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji braku profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie potwierdza fundamentalną zasadę postępowania cywilnego dotyczącą zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Brak adwokata w Sądzie Najwyższym? Sprawdź, dlaczego Twoje pismo może zostać odrzucone!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
III CZ 19/26
POSTANOWIENIE
27 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Piotr Telusiewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 marca 2026 r. w Warszawie
‎
zażalenia Fundacji C. w J.
‎
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach
‎
z 3 grudnia 2025 r., V ACa 930/22 (V WSC 96/25),
‎
w sprawie z powództwa Fundacji C. w J.
‎
przeciwko K. K. w Z.
‎
o zapłatę i ustalenie,
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 3 grudnia 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach,
w sprawie
z powództwa Fundacji C. w J.
przeciwko K. K. w Z.,
na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 6 sierpnia 2025 r., odrzucił skargę kasacyjną.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła powódka.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W sprawie związanej z wniesieniem zażalenia powódka nie była zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
W praktyce Sądu Najwyższego dominuje pogląd, iż w tego typu przypadku zażalenie powinno podlegać odrzuceniu. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje bowiem zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (art. 87
1
§ 1 k.p.c.). Dotyczy to także postępowania toczącego się na skutek wniesienia do Sądu Najwyższego zażalenia (zob. np. postanowienie SN z 14 kwietnia 2021 r., I CZ 33/20). Sporządzenie zażalenia do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę (uczestnika postępowania nieprocesowego) pozbawioną zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia takiego zażalenia wprost, jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełnienia tego braku. Niemożliwe również jest usunięcie takiego braku samodzielnie przez stronę, ani jej pełnomocnika w jakiejkolwiek formie (zob. m.in. postanowienia SN z 9 lipca 2021 r., IV CZ 26/21; z 16 lipca 2021 r., I CZ 21/21; z 25 lutego 2022 r., III CZ 46/22; z 14 czerwca 2022 r., III CZ 197/22).
Na marginesie należy zasygnalizować, że stanowisko wyrażone w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Katowicach było zasadne. Wywód przedstawiony powyżej jest aktualny również w tym przypadku.
Uwzględniając przywołaną argumentację Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na podstawie art. 394
1
§ 1 i 3 k.p.c. w zw. art. 398
6
§ 2 i 3 k.p.c.
Piotr Telusiewicz
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę