III CZ 14/10

Sąd Najwyższy2010-05-27
SNCywilnepostępowanie egzekucyjneŚrednianajwyższy
koszty postępowaniazażalenieSąd Najwyższyart. 102 k.p.c.zasada odpowiedzialności za wynik procesunieruchomościdłużnikwierzyciel

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie dłużników na postanowienie o kosztach postępowania egzekucyjnego, uznając, że nie wykazali oni szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 102 k.p.c.

Sprawa dotyczyła zażalenia dłużników na postanowienie Sądu Okręgowego w K. oddalające ich zażalenie na czynność komornika dotyczącą opisu i oszacowania nieruchomości. Dłużnicy wnieśli zażalenie na postanowienie o kosztach, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił to zażalenie, stwierdzając, że dłużnicy nie wykazali wyjątkowości sytuacji uzasadniającej odstąpienie od obciążenia ich kosztami postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie dłużników M. C. i E. C. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 lutego 2010 r., które oddaliło ich zażalenie na czynność komornika sądowego dotyczącą opisu i oszacowania nieruchomości. Dłużnicy wnieśli zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania zażaleniowego, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. przez jego niezastosowanie. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 108 § 1 k.p.c. i art. 98 § 1 k.p.c., podkreślił, że strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi niezbędne koszty. Wyjaśniono, że art. 102 k.p.c. stanowi wyjątek od tej zasady i może być stosowany tylko w wypadkach szczególnie uzasadnionych, a jego wykładnia nie może być rozszerzająca. Sąd uznał, że dłużnicy nie wykazali takiej wyjątkowości sytuacji, ograniczając się do ogólnych stwierdzeń o swojej sytuacji osobistej, majątkowej i zarobkowej. Stwierdzono, że samo prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie jest szczególną okolicznością uzasadniającą zastosowanie art. 102 k.p.c., a brak zawiłości sprawy i niski nakład pracy wierzyciela zostały uwzględnione w wysokości zasądzonych kosztów. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie dłużników i zasądził od nich solidarnie na rzecz wierzyciela kwotę 137 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w takich okolicznościach nie można zastosować art. 102 k.p.c. Dłużnicy nie wykazali wyjątkowości sytuacji, a prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją ich własnych działań.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 102 k.p.c. jest przepisem szczególnym, wymagającym wykazania wyjątkowych okoliczności, a sama sytuacja dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym, spowodowana jego własnym zaniechaniem, nie stanowi takiej podstawy. Brak zawiłości sprawy i niski nakład pracy wierzyciela zostały uwzględnione w wysokości kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

wierzyciel

Strony

NazwaTypRola
"S.(...)" sp. z o.o. w T.spółkawierzyciel
M. C.osoba_fizycznadłużnik
E. C.osoba_fizycznadłużnik

Przepisy (16)

Główne

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika zalicza się wynagrodzenie (nie wyższe niż stawki opłat), wydatki jednego pełnomocnika, koszty sądowe oraz koszty nakazanego osobistego stawiennictwa strony.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach zażalenia; w pozostałym zakresie obowiązuje związanie sądu postanowieniem sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania w sprawach o zapłatę czynszu stosuje się odpowiednio do spraw o zapłatę odszkodowania lub innych należności.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala zażalenie, jeżeli jest ono bezzasadne.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Strona wygrywająca sprawę może żądać od strony przegrywającej zwrotu niezbędnych kosztów postępowania.

k.p.c. art. 105 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W uzasadnionych wypadkach sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 12 § ust. 2 pkt 1

Określa wysokość wynagrodzenia radcy prawnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 10 § ust. 1 pkt 8

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 12 § ust. 2 pkt 2

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu zażaleniowym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 6 § pkt 1

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 2 § ust. 1 i 2

Określa zasady ustalania opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie zasady odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.). Brak wykazania przez dłużników szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 102 k.p.c. Postępowanie egzekucyjne jako konsekwencja działań dłużników.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 102 k.p.c. przez jego niezastosowanie. Sytuacja osobista, majątkowa i zarobkowa dłużników jako podstawa do zastosowania art. 102 k.p.c. Brak nakładu pracy wierzyciela i brak zawiłości sprawy jako podstawa do zastosowania art. 102 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Wykładnia art. 102 k.p.c. nie może być rozszerzająca. Za szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c. nie może być potraktowana okoliczność, że w stosunku do dłużników prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, gdyż stan taki jest spowodowany przez samych dłużników.

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

przewodniczący

Dariusz Dończyk

sprawozdawca

Wojciech Katner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza gdy dłużnik nie wykazuje szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od obciążenia go kosztami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym i jego obowiązku wykazania przesłanek do zastosowania art. 102 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia praktyczne zastosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów postępowania egzekucyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych.

Kiedy sąd może odstąpić od obciążenia dłużnika kosztami postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 137 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 14/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 27 maja 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) 
SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) 
SSN Wojciech Katner 
 
w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzyciela "S.(...)" sp. z o.o. w T. 
przeciwko dłużnikom M. C. i E. C. 
o egzekucję z nieruchomości, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 27 maja 2010 r., 
zażalenia dłużników na postanowienie Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt II Cz (…), 
 
1) 
oddala zażalenie; 
2) 
zasądza od dłużników solidarnie na rzecz wierzyciela kwotę 137 zł (sto 
trzydzieści siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił zażalenie 
dłużników M. C. i E. C. wniesione od postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 
listopada 2009 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność Komornika Sądowego 
przy Sądzie Rejonowym w S. dotyczącą opisu i oszacowania nieruchomości będącej 
przedmiotem egzekucji (pkt 1) oraz zasądził solidarnie od dłużników na rzecz 
wierzyciela „S.(...)” Spółki z o.o. w T. kwotę 77 zł tytułem kosztów postępowania 
zażaleniowego (pkt 2). Na postanowienie w przedmiocie kosztów dłużnicy wnieśli 

 
2 
zażalenie, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 
k.p.c. przez jego niezastosowanie. W odpowiedzi wierzyciel wniósł o oddalenie 
zażalenia oraz o zasądzenie od dłużników solidarnie na rzecz wierzyciela zwrotu 
kosztów postępowania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu 
kończącym sprawę w instancji. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca 
sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do 
celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Powołany przepis ustanawia dwie zasady 
rozstrzygania o kosztach procesu, tj. zasadę odpowiedzialności za wynik procesu oraz 
zasadę orzekania o zwrocie kosztów niezbędnych i celowych. 
Do 
niezbędnych 
kosztów 
postępowania 
strony 
reprezentowanej 
przez 
zawodowego pełnomocnika zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki 
opłat określone przez Ministra Sprawiedliwości w rozporządzeniu z dnia 28 września 
2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb 
Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 
2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), wydatki jednego pełnomocnika, koszty sądowe oraz 
koszty nakazanego przez sąd ewentualnego osobistego stawiennictwa strony (art. 98 § 
3 k.p.c.). W przedmiotowej sprawie do kosztów postępowania wywołanego skargą na 
czynności komornika zaliczono koszty wynagrodzenia pełnomocnika wierzyciela, tj. 
radcy prawnego L. P., w wysokości 60 zł (§ 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 8 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za 
czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy 
prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu) oraz koszty opłaty skarbowej od 
pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. 
Obciążając dłużników kosztami postępowania zażaleniowego poniesionymi przez 
wierzyciela Sąd Okręgowy w K. zastosował ogólną zasadę dotyczącą rozstrzygania o 
kosztach postępowania - zawartą w art. 98 k.p.c. - przewidującą obciążenie strony 
przegrywającej kosztami postępowania. Wyjątkiem od tej reguły jest orzeczenie o 
kosztach postępowania na podstawie art. 102 k.p.c., według którego w wypadkach 
szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część 
kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sama treść przepisu przemawia za 
tezą, że jego wykładnia nie może być rozszerzająca (por. postanowienie SN z dnia 13 
października 1976 r., IV PZ 61/76, LEX nr 7856, postanowienie SN z dnia 26 stycznia 

 
3 
2007 r., V CSK 292/06, LEX nr 232807), a w konsekwencji zastosowanie art. 102 k.p.c. 
może mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych. 
Uwzględniając powyższe zarzut niezastosowania art. 102 k.p.c. jest chybiony. W 
przedmiotowej sprawie dłużnicy nie wykazali na czym polega wyjątkowość zaistniałej 
sytuacji. Ograniczyli się jedynie do stwierdzenia, że przemawia za tym sytuacja 
osobista, majątkowa i zarobkowa dłużników, brak nakładu pracy wierzyciela oraz brak 
zawiłości sprawy. Za szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c. nie 
może być potraktowana okoliczność, że w stosunku do dłużników prowadzone jest 
postępowanie egzekucyjne, gdyż stan taki jest spowodowany przez samych dłużników, 
którzy nie uczynili zadość obowiązkowi wynikającemu z tytułu wykonawczego, który 
podlega przymusowej egzekucji. Dłużnicy nie wykazali także szczególnych okoliczności 
dotyczących ich sytuacji osobistej i zarobkowej. Natomiast brak zawiłości sprawy oraz 
związany z tym niski nakład pracy wierzyciela związany z postępowaniem wywołanym 
zażaleniem dłużników został uwzględniony w wysokości kosztów postępowania 
zażaleniowego zasądzonych od dłużników na rzecz wierzyciela. 
Wobec powyższego zażalenie na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 
k.p.c. podlegało oddaleniu. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy 
orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 99 k.p.c., art. 105 § 2 k.p.c. w zw. z art. 108 
§ 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. oraz § 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 1 i § 2 ust. 1 i 2 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za 
czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy 
prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 
ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI