III CZ 189/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie Banku AG w W. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2024 r., który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła powództwa A. K. i A. K.1 przeciwko Bankowi AG o zapłatę kwoty 73 396,62 zł lub ewentualnie o zapłatę kwot 44 692,73 zł i 15 963,57 CHF. Sąd Okręgowy zasądził kwoty z żądania ewentualnego, ale zaoferował powodom możliwość zaoferowania pozwanemu kwoty 340 132,43 zł lub zabezpieczenia roszczenia pozwanego, a powództwo w pozostałym zakresie oddalił. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie objął rozstrzygnięciem żądania głównego powodów. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 394^1 § 1^1 k.p.c., badał jedynie, czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. Stwierdził, że nierozpoznanie istoty sprawy następuje, gdy sąd nie rozstrzygnął przedmiotu sprawy lub zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania. W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał żądania głównego powodów dotyczącego zapłaty kwoty 73 396,62 zł, a jedynie rozstrzygnął o żądaniu ewentualnym. Z uwagi na to, że żądanie ewentualne jest zależne od oddalenia żądania głównego, sąd powinien orzekać o nim dopiero po rozstrzygnięciu żądania głównego. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie banku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji w kontekście żądania głównego i ewentualnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kolejnością rozpoznawania żądań.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nierozpoznanie istoty sprawy następuje, gdy sąd pierwszej instancji nie objął rozstrzygnięciem przedmiotu sprawy lub zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy nie rozpoznał żądania głównego powodów, a jedynie żądanie ewentualne, co uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Jaka jest zależność między rozstrzygnięciem o żądaniu głównym a żądaniem ewentualnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd orzeka o żądaniu ewentualnym tylko wówczas, gdy oddali żądanie główne. Byt rozstrzygnięcia o żądaniu ewentualnym jest uwarunkowany zaistnieniem negatywnego rozstrzygnięcia o żądaniu głównym.
Uzasadnienie
Instytucja żądania ewentualnego nie jest uregulowana ustawowo, ale orzecznictwo akceptuje taki sposób konstruowania powództwa. Powód może zgłosić obok żądania głównego żądanie ewentualne na wypadek nieuwzględnienia żądania podstawowego. Dlatego sąd powinien orzec o żądaniu ewentualnym dopiero po oddaleniu żądania głównego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| A. K.1 | osoba_fizyczna | powód |
| Bank AG w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny prawidłowo zakwalifikował sytuację procesową jako nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Okręgowy. • Sąd Okręgowy nie rozpoznał żądania głównego powodów, a jedynie żądanie ewentualne. • Rozstrzygnięcie o żądaniu ewentualnym jest zależne od oddalenia żądania głównego.
Odrzucone argumenty
Zarzut banku o bezzasadnym przyjęciu przez Sąd Apelacyjny, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Przy rozpoznawaniu zażalenia przewidzianego w art. 394^1 § 1^1 k.p.c. na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji, Sąd Najwyższy bada jedynie to, czy sąd ten prawidłowo zastosował art. 386 § 2 lub § 4 k.p.c. • Do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy lub gdy sąd zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie. • Instytucja żądania ewentualnego nie została ustawowo uregulowana, ale orzecznictwo akceptuje taki sposób konstruowania powództwa. • Istnieje zatem wewnątrzprocesowa zależność między rozstrzygnięciem o żądaniu głównym a rozstrzygnięciem o żądaniu ewentualnym; byt rozstrzygnięcia o żądaniu ewentualnym jest uwarunkowany zaistnieniem negatywnego rozstrzygnięcia o żądaniu głównym.
Skład orzekający
Ewa Stefańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji w kontekście żądania głównego i ewentualnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kolejnością rozpoznawania żądań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej nierozpoznania istoty sprawy, która może mieć znaczenie dla wielu postępowań sądowych. Wyjaśnia relację między żądaniem głównym a ewentualnym.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy sąd nie rozpoznał istoty sprawy i dlaczego to ważne dla Twojego postępowania.”
Dane finansowe
WPS: 73 396,62 PLN
zapłata: 44 692,73 PLN
zapłata_w_walucie_obcej: 15 963,57 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.