III Cz 1819/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie Banku S.A. na postanowienie Sądu Rejonowego w Zabrzu dotyczące kosztów postępowania. Sąd Rejonowy, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki jedynie 50 zł tytułem zwrotu kosztów, zastosował zasadę słuszności (art. 102 k.p.c.), biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną pozwanego, który wraz z rodziną utrzymuje się z zasiłków MOPS, a jego dochody wynoszą około 550 zł miesięcznie. Pozwany i jego żona posiadają grupę inwalidzką i nie pracują. Sąd Rejonowy uznał, że obciążenie pozwanego pełnymi kosztami byłoby nieuzasadnione, mimo uznania przez niego powództwa. Bank w zażaleniu domagał się zasądzenia pełnej kwoty 1211 zł (wpis sądowy i opłata od pełnomocnictwa), argumentując, że powództwo zostało uznane w całości. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił wartość przedmiotu sporu i opłatę od pozwu, a także zasadnie zastosował art. 102 k.p.c., uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, w tym sytuację życiową i majątkową pozwanego, która uzasadniała odstąpienie od obciążenia go pełnymi kosztami procesu. Sąd Okręgowy podkreślił, że art. 102 k.p.c. jest przepisem szczególnym, stosowanym w wyjątkowych sytuacjach, a jego zastosowanie w tym przypadku było uzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sytuacjach wyjątkowych, gdy strona znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, mimo że jest stroną przegrywającą.
Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny sądu pierwszej instancji, która została zaakceptowana przez sąd drugiej instancji. Stosowanie art. 102 k.p.c. zawsze wymaga indywidualnej oceny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji powinien zmienić postanowienie sądu pierwszej instancji dotyczące kosztów postępowania, zasądzając pełną kwotę kosztów na rzecz strony wygrywającej, pomimo zastosowania przez sąd pierwszej instancji zasady słuszności (art. 102 k.p.c.) ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną strony przegrywającej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nie powinien zmieniać postanowienia sądu pierwszej instancji, jeśli sąd ten prawidłowo zastosował zasadę słuszności (art. 102 k.p.c.) uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, w tym sytuację materialną, zdrowotną i życiową strony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę wyjątkowo trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną pozwanego, który utrzymuje się z zasiłków. Obciążenie go pełnymi kosztami byłoby nieuzasadnione. Sąd podkreślił dyskrecjonalny charakter tego przepisu i konieczność oceny całokształtu okoliczności.
Czy uznanie powództwa przez pozwanego w pierwszej czynności procesowej wyklucza zastosowanie art. 102 k.p.c. przez sąd przy orzekaniu o kosztach postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, uznanie powództwa nie wyklucza zastosowania art. 102 k.p.c., jeśli sąd uzna, że istnieją inne szczególnie uzasadnione wypadki przemawiające za zastosowaniem zasady słuszności.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy nie zastosował art. 101 k.p.c. (zwrot kosztów mimo braku podstaw do wytoczenia powództwa), ale uznał, że pozwany dał powód do wytoczenia powództwa. Niemniej jednak, uznał, że sytuacja pozwanego uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c., co pokazuje, że uznanie powództwa nie jest jedynym kryterium przy ocenie kosztów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej w W. | spółka | powódka |
| G. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten (zasada słuszności) znajduje zastosowanie w szczególnie uzasadnionych wypadkach i ma charakter dyskrecjonalny, pozwalając na odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej pełnymi kosztami postępowania ze względu na jej sytuację życiową, zdrowotną i majątkową.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawowa zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi niezbędne koszty.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe zastosowanie przez Sąd Rejonowy art. 102 k.p.c. ze względu na wyjątkowo trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną pozwanego. • Sytuacja pozwanego stanowi szczególnie uzasadniony wypadek uzasadniający odstąpienie od obciążenia go pełnymi kosztami postępowania.
Odrzucone argumenty
Żądanie powódki zasądzenia pełnej kwoty kosztów postępowania (1211 zł) jako nieuzasadnione. • Brak podstaw do zmiany postanowienia Sądu Rejonowego w przedmiocie kosztów.
Godne uwagi sformułowania
zasada słuszności wyrażona w art. 102 k.p.c. • wypadek szczególnie uzasadniony związany z sytuacją rodzinną, zdrowotną i finansową pozwanego • obciążenie pozwanego kosztami postępowania w pełnej wysokości byłoby nieuzasadnione • zasady słuszności decydujące o prawidłowości rozstrzygnięcia o kosztach postępowania
Skład orzekający
Krystyna Wiśniewska – Drobny
przewodniczący
Anna Hajda
sędzia
Roman Troll
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sytuacjach wyjątkowych, gdy strona znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, mimo że jest stroną przegrywającą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny sądu pierwszej instancji, która została zaakceptowana przez sąd drugiej instancji. Stosowanie art. 102 k.p.c. zawsze wymaga indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak prawo może uwzględniać ludzki wymiar i trudną sytuację jednostki, nawet w kontekście postępowania cywilnego i kosztów sądowych. Jest to przykład zastosowania zasady słuszności.
“Sądفاوت: Czy bieda i choroba zwalniają z kosztów sądowych? Wyjątek od reguły w polskim prawie.”
Dane finansowe
WPS: 15 100,26 PLN
zwrot kosztów postępowania: 50 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.