III CZ 18/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawców S.R. i Z.R. na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach, które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego we Włoszczowie w sprawie o zasiedzenie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uzasadnił swoje postanowienie tym, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie zebrał materiału dowodowego pozwalającego na identyfikację przedmiotu zasiedzenia oraz nie wezwał do udziału wszystkich koniecznych uczestników. Wnioskodawcy zarzucili Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów k.p.c. poprzez wadliwe zastosowanie art. 386 § 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy przypomniał, że zażalenie na postanowienie kasatoryjne służy kontroli jego prawidłowości, a nie ocenie merytorycznej stanowiska sądu odwoławczego. Wskazał, że uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić w przypadku nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji lub gdy wymaga tego przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości. Sąd Najwyższy uznał, że brak udziału wszystkich koniecznych uczestników w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, zgodnie z art. 510 § 2 k.p.c., stanowił wystarczającą podstawę do uchylenia orzeczenia, nawet jeśli nie powoduje to nieważności postępowania. Podkreślono, że do kręgu uczestników w sprawie o zasiedzenie zalicza się szeroki krąg osób, których prawa mogą być dotknięte wynikiem postępowania. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów k.p.c. dotyczących zażalenia na postanowienie kasatoryjne sądu drugiej instancji, w szczególności w kontekście nierozpoznania istoty sprawy z powodu braku udziału wszystkich koniecznych uczestników w postępowaniu nieprocesowym (zasiedzenie).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu nieprocesowym i może wymagać uwzględnienia specyfiki danej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, w sytuacji gdy nie wezwano wszystkich koniecznych uczestników postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ brak udziału wszystkich koniecznych uczestników w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji stanowił podstawę do uchylenia orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji, wynikające z braku udziału wszystkich koniecznych uczestników postępowania, uzasadnia uchylenie orzeczenia przez sąd drugiej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podkreślono, że wezwanie do udziału w sprawie powinno nastąpić na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji.
Jaki jest zakres kontroli sprawowanej przez Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie kasatoryjne sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym nie ocenia prawidłowości czynności procesowych sądu odwoławczego podjętych w celu wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy ani poglądu na wykładnię prawa materialnego. Kontrola ta dotyczy jedynie prawidłowości wydania postanowienia kasatoryjnego, w tym tego, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy okoliczności usprawiedliwiają wydanie orzeczenia kasatoryjnego.
Uzasadnienie
Zażalenie na postanowienie kasatoryjne ma na celu kontrolę jego prawidłowości, a nie merytoryczne badanie stanowiska sądu drugiej instancji co do prawa materialnego czy zasadności wniosku. Sąd Najwyższy ocenia, czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przesłanki do wydania orzeczenia kasatoryjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Z.R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J.P. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| W.P. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji jest wadliwością rozstrzygnięcia, która uzasadnia uchylenie orzeczenia przez sąd drugiej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestie zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 510 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje sądowi niezwłoczne wezwanie do udziału w sprawie zainteresowanego w charakterze uczestnika postępowania, jeżeli z treści żądania wynika, że zainteresowany nie bierze udziału w postępowaniu.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten odnosi się do stosowania przepisów o procesie do postępowań nieprocesowych, w tym do postępowania o zasiedzenie.
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki uchylenia orzeczenia przez sąd drugiej instancji, w tym nieważność postępowania.
k.p.c. art. 510 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa krąg uczestników postępowania nieprocesowego.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, że zażalenie przysługuje m.in. na postanowienia sądu drugiej instancji uchylające postanowienie wpadkowe sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 394 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił postanowienie Sądu Rejonowego, ponieważ w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie brały udziału wszystkie osoby, których udział był konieczny.
Odrzucone argumenty
Zarzuty wnioskodawców dotyczące naruszenia art. 386 § 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez wadliwe zastosowanie i uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego w sytuacji, gdy Sąd ten rozpoznał istotę sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Zażalenie unormowane w art. 394^1^ § 1^1^ k.p.c. jest szczególnym rodzajem środka zaskarżenia, nie służy ocenie prawidłowości czynności procesowych sądu odwoławczego podjętych w celu wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy ani także zaprezentowanego przez ten sąd poglądu na temat wykładni prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie. • Nierozpoznanie istoty sprawy – w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. – jest wadliwością rozstrzygnięcia polegającą na wydaniu przez sąd pierwszej instancji orzeczenia, które nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, bądź zaniechaniu zbadania przez ten sąd materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów stron z powodu bezpodstawnego przyjęcia, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie. • Rozpoznanie istoty sprawy wymaga zawsze prawidłowego zidentyfikowania jej przedmiotu; bez tego zabiegu nie jest możliwe dokonanie oceny żądania pozwu w płaszczyźnie prawa materialnego. • art. 510 § 2 k.p.c. nie określa sztywnych ram czasowych dla wezwania do udziału w sprawie zainteresowanego w charakterze uczestnika postępowania, co może nastąpić aż do zakończenia postępowania w drugiej instancji (art. 510 § 1 k.p.c.).
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących zażalenia na postanowienie kasatoryjne sądu drugiej instancji, w szczególności w kontekście nierozpoznania istoty sprawy z powodu braku udziału wszystkich koniecznych uczestników w postępowaniu nieprocesowym (zasiedzenie)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu nieprocesowym i może wymagać uwzględnienia specyfiki danej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące postępowania nieprocesowego, w tym zasiedzenia, co jest cenne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy kontroluje postanowienia kasatoryjne sądów niższych instancji.
“Brak wszystkich uczestników w sprawie o zasiedzenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy orzeczenie zostanie uchylone.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.