III CZ 18/07

Sąd Najwyższy2007-03-22
SNCywilneprawa rzeczoweŚrednianajwyższy
nieruchomościumowa sprzedażysłużebnośćskarga kasacyjnawartość przedmiotu sporucharakter majątkowy sprawy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów, uznając, że sprawa o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, mająca na celu ochronę prawa przejazdu, ma charakter majątkowy i podlega wymogom formalnym skargi kasacyjnej.

Powodowie E. K. i A. K. wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w K., który odrzucił ich skargę kasacyjną od wyroku dotyczącego nieważności umowy sprzedaży nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał, że sprawa o ustalenie prawa, nawet jeśli ma charakter deklaratoryjny, może być sprawą majątkową, jeśli chronione dobro ma wartość ekonomiczną. Powodowie twierdzili, że sprawa o ustalenie prawa nie jest sprawą majątkową. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że majątkowy charakter sprawy zależy od wartości chronionego dobra, a w tym przypadku prawo przejazdu przez nieruchomość ma wartość ekonomiczną.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powodów E. K. i A. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 stycznia 2007 r., które odrzuciło ich skargę kasacyjną od wyroku z dnia 27 kwietnia 2006 r. Sąd Okręgowy uznał, że sprawa o ustalenie prawa, nawet jeśli dotyczy wyroku deklaratoryjnego, może mieć charakter majątkowy, jeśli chronione dobro ma wartość ekonomiczną. Powodowie w zażaleniu zarzucili błędność tego poglądu, twierdząc, że sprawa o ustalenie prawa nie jest sprawą majątkową. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że majątkowy charakter sprawy nie zależy od rodzaju wyroku (deklaratoryjny czy konstytutywny), lecz od rodzaju chronionego dobra. W tej sprawie żądanie dotyczyło ważności umowy sprzedaży nieruchomości, a powodowie dążyli do ochrony prawa przejazdu przez nieruchomość, co stanowi ograniczone prawo rzeczowe (służebność) mające samoistną wartość ekonomiczną i wpływające na wartość nieruchomości. W związku z tym sprawa od początku miała charakter majątkowy, a jej wartość determinowała dopuszczalność zaskarżenia wyroku skargą kasacyjną zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa ma charakter majątkowy, jeśli chronione dobro ma wartość ekonomiczną i bezpośrednio wpływa na sferę majątkową.

Uzasadnienie

Majątkowy charakter sprawy zależy od wartości chronionego dobra. Prawo przejazdu przez nieruchomość (służebność) ma samoistną wartość ekonomiczną i wpływa na wartość nieruchomości, co przesądza o majątkowym charakterze sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
E. K.osoba_fizycznapowód
A. K.osoba_fizycznapowód
J. K.osoba_fizycznapozwany
in.innepozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych.

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wartości przedmiotu zaskarżenia przy skardze kasacyjnej.

k.p.c. art. 394^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.

Pomocnicze

k.c. art. 145 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy prawa przejazdu przez cudzą nieruchomość, które ma samoistną wartość.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o ustalenie prawa, w tym o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, ma charakter majątkowy, jeśli chronione dobro ma wartość ekonomiczną. Prawo przejazdu przez nieruchomość ma samoistną wartość ekonomiczną i wpływa na wartość nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Sprawa o ustalenie prawa nie jest sprawą majątkową.

Godne uwagi sformułowania

charakter żądania o ustalenie prawa i odpowiadający mu rodzaj wyroku nie wpływają na dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o prawa majątkowe. Majątkowy charakter chronionego prawa, a tym samym charakter sprawy nie jest zależny od rodzaju wyroku deklaratoryjnego lub konstytutywnego. Kryterium pozwalającym wyodrębnić taki rodzaj spraw jest rodzaj chronionego dobra. Jeżeli ma ono wartość ekonomiczną i bezpośrednio wpływa na tę sferę, należy uznać, że sprawa jako przedmiot poddany osądowi ma charakter majątkowy.

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Zbigniew Strus

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprawy dotyczące praw rzeczowych, nawet jeśli dotyczą ustalenia prawa, mogą mieć charakter majątkowy, co wpływa na dopuszczalność środków zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku ustalenia nieważności umowy sprzedaży nieruchomości w celu ochrony prawa przejazdu. Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne zagadnienie dotyczące charakteru majątkowego spraw cywilnych i jego wpływu na dopuszczalność skargi kasacyjnej, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.

Czy sprawa o prawo przejazdu przez działkę to sprawa majątkowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 18/07 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 22 marca 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca) 
 
 
 
w sprawie z powództwa E. K. i A. K. 
przeciwko J. K. i in. ,  
o ustalenie nieważności umowy kupna sprzedaży, 
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym 
w dniu 22 marca 2007 r., 
zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 17 stycznia 2007 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
2 
Uzasadnienie 
 
Odrzucając  skargę kasacyjną powodów od wyroku z 27 kwietnia 2006 r., 
w której wartość przedmiotu zaskarżenia została, identycznie jak w apelacji  
określona kwotą 500 zł,  Sąd Okręgowy w K. wyraził pogląd, że charakter żądania o 
ustalenie 
prawa 
i odpowiadający 
mu 
rodzaj 
wyroku 
nie 
wpływają 
na 
dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o prawa majątkowe. Dla uzasadnienia 
swego stanowiska Sąd przytoczył również postanowienie Sądu Najwyższego z 28 
kwietnia 2004 r. II CK 88/04; Lex  nr 137567.  
Powodowie w zażaleniu podnieśli zarzut, że jest to zapatrywanie błędne, ponieważ 
sprawa o ustalenie prawa nie jest sprawą majątkową. 
Zażalenie nie może być uznane za uzasadnione. 
Majątkowy charakter chronionego prawa,  a tym samym charakter sprawy 
nie jest zależny od rodzaju wyroku deklaratoryjnego lub konstytutywnego -  
a w ramach pierwszej grupy, od treści zasądzającej lub ustalającej. Kryterium 
pozwalającym wyodrębnić taki rodzaj spraw jest rodzaj chronionego dobra. Jeżeli 
ma ono wartość ekonomiczną i bezpośrednio wpływa na tę sferę, należy uznać, 
że  sprawa 
jako 
przedmiot 
poddany 
osądowi 
ma 
charakter 
majątkowy. 
W rozpoznawanej sprawie żądanie pozwu dotyczyło  ważności umowy sprzedaży 
nieruchomości, a powodowie w ten sposób zmierzali do ochrony swego prawa 
przejazdu przez zbytą nieruchomość. Takie prawo odpowiadające ograniczonemu 
prawu rzeczowemu  w postaci służebności ma samoistną wartość (arg. z art. 145 
§ 1 k.c.) oraz wpływa na ekonomiczną wartość nieruchomości władnącej 
i  obciążonej. Niezależnie zatem od zasadności powództwa, sprawa od początku 
miała charakter majątkowy i próg wartości określony najpierw w pozwie a potem 
w  apelacji, determinował dopuszczalność zaskarżenia wyroku skargą kasacyjną 
(art. 3982 § 1 k.p.c. oraz art. 3984 § 2 k.p.c.). 
Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu a zażalenie jako 
nieuzasadnione podlega oddaleniu na podstawie art. 3941 § 1 oraz § 3 k.p.c., 
w  związku z art. 39814 k.p.c. 
 
jz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI