III CZ 175/24

Sąd NajwyższyWarszawa2024-12-18
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnapowództwo wzajemnewartość przedmiotu zaskarżeniadopuszczalnośćSąd Najwyższyzażaleniekoszty postępowania

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, potwierdzając, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach z powództwem głównym i wzajemnym nie sumuje się dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną z powodu niedopuszczalności, ustalając wartość przedmiotu zaskarżenia na 25.000 zł w sprawie głównej i 20.000 zł w sprawie wzajemnej. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, potwierdził ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym w przypadku powództwa wzajemnego, wartość przedmiotu zaskarżenia dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej ustala się odrębnie dla każdego z powództw, a nie sumuje się ich. W związku z tym zażalenie zostało oddalone.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie R.M. i M.M. na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach, które odrzuciło ich skargę kasacyjną od wyroku w sprawie o zapłatę, w której toczyło się również powództwo wzajemne. Sąd Okręgowy uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, ponieważ łączna wartość przedmiotu zaskarżenia (25.000 zł w sprawie głównej i 20.000 zł w sprawie wzajemnej) nie spełniała wymogów formalnych dla skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy, opierając się na swoim ugruntowanym orzecznictwie, podkreślił, że w przypadku powództwa wzajemnego, procesy te traktuje się jako odrębne. W konsekwencji, dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej, bierze się pod uwagę wartość przedmiotu zaskarżenia w każdej z tych spraw z osobna, a nie ich sumę. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że nawet zarzut nieważności postępowania nie uchyla ogólnej przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej. Orzeczono również o kosztach postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie głównej i wzajemnej traktuje się odrębnie i ocenia dopuszczalność skargi kasacyjnej dla każdej z nich z osobna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym powództwo wzajemne stanowi odrębny proces, a zatem wartość przedmiotu zaskarżenia dla skargi kasacyjnej ustala się indywidualnie dla każdego z tych powództw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.

Strony

NazwaTypRola
R.M.osoba_fizycznapowód / pozwany wzajemny / skarżący zażalenie
M.M.osoba_fizycznapowód / pozwany wzajemny / skarżący zażalenie
B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.spółkapozwany / powód wzajemny / strona przeciwna w zażaleniu

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa niedopuszczalność skargi kasacyjnej, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od progu określonego w ustawie.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje podstawę prawną oddalenia zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o zażaleniu do spraw rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 10 § ust. 2 pkt 5

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 98 § § 1, § 1^1 oraz § 2 pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólne zasady dotyczące zasądzania kosztów procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W przypadku powództwa wzajemnego, wartości przedmiotu zaskarżenia nie sumuje się dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej. Zarzut nieważności postępowania nie uchyla wymogu spełnienia przesłanki wartości przedmiotu zaskarżenia dla skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna była dopuszczalna mimo niedopasowania wartości przedmiotu zaskarżenia, ze względu na powództwo wzajemne i zarzut nieważności.

Godne uwagi sformułowania

w istocie następuje połączenie dwóch samodzielnych odrębnych procesów nie sumuje się należności dochodzonych pozwem głównym i wzajemnym o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje nie łączna wartość przedmiotu sporu czy zaskarżenia ..., lecz wartość przedmiotu zaskarżenia w każdej nich z osobna nie daje to podstaw do twierdzenia, iż z racji na zarzut nieważności postępowania zostaje uchylona ogólna przesłanka dopuszczalności postępowania

Skład orzekający

Krzysztof Grzesiowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady odrębnej oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach z powództwem wzajemnym oraz w kontekście zarzutów nieważności postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu cywilnym, która ma bezpośrednie przełożenie na możliwość zaskarżenia orzeczeń do Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków.

Czy powództwo wzajemne "zabija" Twoją skargę kasacyjną? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 25 000 PLN

koszty postępowania zażaleniowego: 1800 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CZ 175/24
POSTANOWIENIE
18 grudnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Grzesiowski
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 18 grudnia 2024 r. w Warszawie
‎
zażalenia R.M. i M.M.
‎
na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach
‎
z 16 maja 2024 r., XIX WSC 4/23, XIX Ga 520/21,
‎
w sprawie z powództwa R.M. i M.M.
‎
przeciwko B. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K.
‎
o zapłatę,
‎
oraz z powództwa wzajemnego B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K.
przeciwko R.M. i M.M.
o zapłatę
1) oddala zażalenie;
2) zasądza solidarnie od R.M. i M.M. na rzecz B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
1. Sąd Okręgowy w Katowicach
postanowieniem z 16 maja 2024 r. w punkcie pierwszym (1) ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie z powództwa R.M. i M.M. przeciwko B. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o zapłatę na kwotę 25.000 zł oraz sprawie z powództwa wzajemnego B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. przeciwko R.M. i M.M. o zapłatę na kwotę 20.000 zł; w punkcie drugim (2) odrzucił skargę kasacyjną powodów (pozwanych wzajemnych) od wyroku tego sądu z 16 lutego 2023 r. Sąd Okręgowy uznał bowiem, że ze względu na ustaloną wartość przedmiotu zaskarżenia skarga kasacyjna zgodnie z art. 398
2
§ 1 zd. 1 k.p.c. jest niedopuszczalna.
2. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli powodowie (pozwani wzajemni), zaskarżając je
w całości. Skarżący zarzucają zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisu art. 398
2
§ 1 k.p.c.,
domagając się jego uchylenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3.
W myśl ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, w przypadku wytoczenia powództwa wzajemnego w istocie następuje połączenie dwóch samodzielnych odrębnych procesów, dlatego przy oznaczaniu wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną nie sumuje się należności dochodzonych pozwem głównym i wzajemnym. Zatem o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje nie łączna wartość przedmiotu sporu czy zaskarżenia ustalona jako suma wartości roszczeń dochodzonych w ramach powództwa głównego i powództwa wzajemnego, lecz wartość przedmiotu zaskarżenia w każdej nich z osobna (zob. postanowienia SN: z 20 lutego 2008 r., II CZ 107/07; z 24 kwietnia 2018 r., IV CSK 547/17; z 3 marca 2022 r., III CZ 9/22).
4. Reguła powyższa obowiązuje przy tym niezależnie od tego, jakie zarzuty stały u podstaw skargi kasacyjnej. W szczególności nie zmienia jej okoliczność, iż powodowie zgłaszają w skardze zarzut nieważności postępowania. Wprawdzie wówczas, co potwierdził Sąd Najwyższy w powołanej przez skarżącego uchwale z 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, z racji na potrzebę ochrony interesu publicznego zarzuty uzasadniające nieważność postępowania mogą zgłaszać obie strony (zatem niezależnie od kryterium
gravamenu
), jednakże nie daje to podstaw do twierdzenia, iż z racji na zarzut nieważności postępowania zostaje uchylona ogólna przesłanka dopuszczalności postępowania przewidziana w art. 398 § 1 zd. 1 k.p.c.
5.
Sąd Najwyższy nie dostrzegł przesłanek uzasadniających odrzucenie zażalenia z przyczyn podniesionych przez pozwaną (powódkę wzajemną) w odpowiedzi na zażalenie, tzn. z powodu podpisania zażalenia przez aplikanta adwokackiego, ponieważ jedynie odpisy zażalenia zostały podpisane przez aplikanta adwokackiego, a zażalenie zostało prawidłowo podpisane przez pełnomocnika skarżących.
6. Z przytoczonych względów, na podstawie art. 398
14
k.p.c. w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c., Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
7. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 1
1
oraz § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. w pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
(G.N.-J.)
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI