III CZ 171/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wniesione przez pozwanego D.D. na wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 19 czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy, działając jako sąd drugiej instancji, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Ostrołęce i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na art. 386 § 4 k.p.c., czyli konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Pozwany zarzucił naruszenie tego przepisu, twierdząc, że sąd odwoławczy błędnie ocenił potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Najwyższy przypomniał, że zakres jego kognicji w przypadku zażalenia na orzeczenie kasatoryjne jest ograniczony do kontroli formalnej prawidłowości wyboru formy rozstrzygnięcia. Podkreślono, że art. 386 § 4 k.p.c. dotyczy sytuacji, gdy merytoryczne rozpoznanie sporu przez sąd drugiej instancji wymagałoby przeprowadzenia przez ten sąd całego postępowania dowodowego. W przypadku konieczności jedynie uzupełnienia braków dowodowych, sąd drugiej instancji powinien sam je przeprowadzić, zgodnie z modelem apelacji pełnej. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., ponieważ wadliwości w postępowaniu dowodowym nie oznaczały konieczności przeprowadzenia go w całości, a jedynie jego uzupełnienia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 386 § 4 k.p.c. dotyczącego podstaw uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości przez sąd drugiej instancji stanowi podstawę do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego przez sąd drugiej instancji nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd drugiej instancji powinien sam przeprowadzić niezbędne dowody.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 386 § 4 k.p.c. dotyczy sytuacji, gdy merytoryczne rozpoznanie sporu przez sąd drugiej instancji wymagałoby przeprowadzenia przez ten sąd całego postępowania dowodowego. W przypadku konieczności jedynie uzupełnienia braków dowodowych, sąd drugiej instancji, działając w ramach apelacji pełnej, powinien sam je przeprowadzić.
Jaki jest zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym orzeczenia kasatoryjnego sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres kognicji Sądu Najwyższego jest ograniczony do formalnej kontroli prawidłowości wyboru formy rozstrzygnięcia przez sąd drugiej instancji, czyli oceny wystąpienia przesłanek wydania orzeczenia kasatoryjnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie zażaleniowe w tym przypadku ma charakter formalny i nie służy merytorycznej kontroli sprawy ani ocenie zasadności wniosków dowodowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D.D. | osoba_fizyczna | skarżący |
| S.G. | osoba_fizyczna | powód |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości przez sąd drugiej instancji, uzasadniająca uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, dotyczy sytuacji, gdy merytoryczne rozpoznanie sporu przez sąd drugiej instancji wymagałoby przeprowadzenia przez ten sąd całego postępowania dowodowego. Samo uzupełnienie postępowania dowodowego nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku.
k.p.c. art. 394¹ § § 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie służy kontroli prawidłowości wyboru formy rozstrzygnięcia przez sąd drugiej instancji, który uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 148 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę merytorycznie w granicach zaskarżenia, dokonuje własnych ustaleń faktycznych, prowadzi lub ponawia dowody albo poprzestaje na materiale zebranym w pierwszej instancji i ustala podstawę prawną orzeczenia niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia orzeczenia przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 394 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania zażaleniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd drugiej instancji błędnie uznał, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, co stanowiło podstawę do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Zakres kognicji Sądu Najwyższego w związku z zaskarżeniem zażaleniem orzeczenia kasatoryjnego jest ograniczony. • Kontrola dokonywana przez Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym ma charakter formalny i skupia się na ocenie wystąpienia przesłanek wydania tego rozstrzygnięcia. • Model apelacji pełnej przyjętej w polskiej procedurze cywilnej zakłada, że sąd drugiej instancji rozpatruje sprawę ponownie, czyli w sposób w zasadzie nieograniczony jeszcze raz bada sprawę rozstrzygniętą przez sąd pierwszej instancji. • Sąd drugiej instancji – stosownie do normy zawartej w art. 378 § 1 k.p.c. – rozpoznaje sprawę merytorycznie w granicach zaskarżenia, dokonuje własnych ustaleń faktycznych, prowadzi lub ponawia dowody albo poprzestaje na materiale zebranym w pierwszej instancji i ustala podstawę prawną orzeczenia niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 386 § 4 k.p.c. dotyczącego podstaw uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące granic rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji i roli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.
“Sąd Najwyższy: Kiedy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.