III CZ 167/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie banku na wyrok Sądu Apelacyjnego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego, uznając, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, błędnie przyjmując brak legitymacji biernej pozwanego po zbyciu nieruchomości obciążonej hipoteką. Bank złożył zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał jednak, że Sąd Apelacyjny prawidłowo stwierdził nierozpoznanie istoty sprawy i oddalił zażalenie.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Banku S.A. na wyrok Sądu Apelacyjnego, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny uzasadnił swoje rozstrzygnięcie nierozpoznaniem istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji, wskazując na niezasadne przyjęcie braku legitymacji biernej po stronie pozwanej R.N. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo o zapłatę, opierając się na błędnym założeniu, że zbycie nieruchomości obciążonej hipoteką w toku procesu pozbawia dłużnika rzeczowego legitymacji biernej. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, potwierdził, że do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi m.in. w sytuacji, gdy sąd zaniecha zbadania materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując istnienie przesłanki unicestwiającej roszczenie, w tym brak legitymacji procesowej. W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd Apelacyjny prawidłowo zidentyfikował tę wadę postępowania w działaniu sądu pierwszej instancji. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie banku, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, nierozpoznanie istoty sprawy następuje, gdy sąd zaniecha zbadania materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując istnienie przesłanki unicestwiającej roszczenie, w szczególności brak legitymacji procesowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że błędne przyjęcie przez sąd pierwszej instancji braku legitymacji biernej pozwanego po zbyciu nieruchomości obciążonej hipoteką, co skutkowało zaniechaniem badania merytorycznego żądania, stanowi nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
R.N.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | powód |
| R.N. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nierozpoznanie istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie, w szczególności w razie oddalenia powództwa z uwagi na przyjęcie braku legitymacji procesowej po którejś ze stron.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
§ 3
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny prawidłowo stwierdził nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Zażalenie Banku S.A. na wyrok Sądu Apelacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie, w szczególności w razie oddalenia powództwa z uwagi na przyjęcie braku legitymacji procesowej po którejś ze stron
Skład orzekający
Mariusz Załucki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w kontekście braku legitymacji procesowej po zbyciu nieruchomości obciążonej hipoteką."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i materialnoprawnej związanej z legitymacją bierną w sprawach o zapłatę z hipoteką.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego - nierozpoznania istoty sprawy - oraz jego zastosowania w kontekście legitymacji biernej po zbyciu nieruchomości obciążonej hipoteką, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy zbycie nieruchomości z hipoteką pozbawia dłużnika legitymacji do obrony? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sąd nie rozpoznał istoty sprawy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CZ 167/24 POSTANOWIENIE 10 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 10 grudnia 2024 r. w Warszawie zażalenia Bank spółki akcyjnej w W. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1 grudnia 2023 r., I ACa 2544/23, w sprawie z powództwa Bank spółki akcyjnej w W. przeciwko R.N. o zapłatę, oddala zażalenie pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE Wyrokiem z 1 grudnia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 26 września 2019 r. i przekazał sprawę z powództwa Banku S.A. z siedzibą w W. przeciwko R. N. o zapłatę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny uzasadnił swe rozstrzygnięcie nierozpoznaniem istoty sprawy przez Sąd I instancji (art. 386 § 4 k.p.c.), polegającym na niezasadnym – w opinii Sądu II instancji – przyjęciu braku legitymacji biernej po stronie pozwanej, a w konsekwencji nierozpoznaniu żądania pozwu. Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego zażaleniem, w którym zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. poprzez nieuzasadnione zastosowanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z powtarzającym się orzecznictwem Sądu Najwyższego do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie, w szczególności w razie oddalenia powództwa z uwagi na przyjęcie braku legitymacji procesowej po którejś ze stron (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 9 listopada 2012 r., IV CZ 156/12; z 6 grudnia 2013 r., I CZ 90/13). W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny wykazał, że Sąd I instancji nie zbadał materialnej podstawy żądania, ponieważ przyjął, że zbycie w toku procesu nieruchomości obciążonej hipoteką sprawia, że dłużnik rzeczowy traci legitymację bierną. Ze względu na stwierdzenie braku legitymacji Sąd I instancji nie przystąpił do badania meritum roszczenia, co spełnia przesłankę nierozpoznania istoty sprawy z art. 386 § 4 k.p.c. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie, orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawiając, zgodnie z art. 108 § 2 w zw. z art. 398 21 i art. 394 1 § 3 k.p.c., sądowi, który wyda orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. ł.n [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI