III CZ 16/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Najwyższego, uznając je za niedopuszczalne z powodu wniesienia go przez osobę nieposiadającą zdolności postulacyjnej.
Pozwana E. S. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2020 r., domagając się jego uchylenia i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, wskazując, że nie przysługuje zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego, a ponadto w postępowaniu przed SN obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, którego pozwana nie spełniła, wnosząc środek odwoławczy samodzielnie.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej E. S. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2020 r., którym oddalono jej wniosek o sprostowanie innego postanowienia. Pozwana domagała się uchylenia postanowienia i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, argumentując, że umożliwiłoby to "uchylenie braków zażalenia przez wniesienie go przez osobę uprawnioną". Sąd Najwyższy odrzucił jednak zażalenie. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd Najwyższy nie podlega nadzorowi judykacyjnemu sądów powszechnych, a katalog postanowień zaskarżalnych do SN jest zamknięty i nie obejmuje zażaleń na postanowienia samego SN. Ponadto, zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, a czynności dokonane bezpośrednio przez stronę są bezskuteczne. Pozwana samodzielnie sporządziła zażalenie, nie należąc do kręgu osób zwolnionych z tego obowiązku. Wniesienie środka odwoławczego z naruszeniem tego przymusu skutkuje jego niedopuszczalnością i koniecznością odrzucenia. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie mógł sanować tych braków, gdyż pełnomocnik mógłby jedynie sporządzić nowe zażalenie, a nie naprawić braki już wniesionego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego jest zamknięty i nie obejmuje zażaleń na postanowienia tego Sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie zażalenia
Strona wygrywająca
E. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | powód |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłącza zdolność postulacyjną stron w postępowaniu przed Sądem Najwyższym; czynności dokonane bezpośrednio przez stronę są bezskuteczne.
k.p.c. art. 398⁶ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 87¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak możliwości zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego zażaleniem. Obowiązek reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Bezskuteczność czynności procesowych dokonanych przez stronę osobiście w postępowaniu przed SN.
Odrzucone argumenty
Możliwość sanowania braków zażalenia przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Argumentacja pozwanej dotycząca potrzeby ustanowienia pełnomocnika dla usunięcia braków formalnych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie funkcjonuje w strukturze organizacyjnej sądownictwa powszechnego, lecz powołany jest do sprawowania nadzoru judykacyjnego nad orzecznictwem sądów powszechnych. Katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego jest zamknięty i nie obejmuje zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego co oznacza, że takie zażalenie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Wyłączona jest zdolność postulacyjna stron oraz możliwość zastępowania ich przez innych niż adwokat bądź radca prawny pełnomocników. Czynności dokonane bezpośrednio przez stronę są bezskuteczne. Bezwzględny przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma na celu zapewnienie złożenia środka odwoławczego, który odpowiada ustawowym wymaganiom i jest wynikiem dochowania staranności, jakiej można wymagać od profesjonalisty. Środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem art. 87¹ § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny, a uchybienie leżące u podstaw tej oceny mając charakter nieusuwalny, co skutkuje koniecznością jego odrzucenia. Pełnomocnik z urzędu po jego ustanowieniu może przy tym jedynie sporządzić nowe zażalenie, nie może natomiast sanować braków niedopuszczalnego zażalenia wniesionego osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej.
Skład orzekający
Jacek Grela
przewodniczący
Marcin Łochowski
członek
Maciej Kowalski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłego stosowania przepisów o przymusie adwokacko-radcowskim w postępowaniu przed Sądem Najwyższym oraz niedopuszczalności zażaleń na postanowienia SN."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie przypomina o fundamentalnych zasadach postępowania przed Sądem Najwyższym, w tym o przymusie adwokacko-radcowskim, co jest kluczowe dla praktyków prawa.
“Samodzielne zażalenie do Sądu Najwyższego? Sąd Najwyższy przypomina: to błąd, który kosztuje!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III CZ 16/22 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski SSN Maciej Kowalski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa J. B. przeciwko E. S. o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 marca 2022 r., zażalenia pozwanej z dnia 24 czerwca 2021 r. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt I CO 26/19, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy postanowieniem z 28 lutego 2020 r., wydanym w sprawie I CO 26/19, orzekając w przedmiocie wniosku pozwanej E. S. o sprostowanie postanowienia tego Sądu z 6 lutego 2020 r., I CO 26/19, oddalił ten wniosek, jako niezasadny. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca E. S. wniosła o jego uchylenie w całości. Domagała się również ustanowienia pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego), którego przystąpienie do sprawy miałoby umożliwić „uchylenie braków zażalenia przez wniesienie go przez osobę uprawnioną”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy nie funkcjonuje w strukturze organizacyjnej sądownictwa powszechnego, lecz powołany jest do sprawowania nadzoru judykacyjnego nad orzecznictwem sądów powszechnych. Zażalenie do tego Sądu przysługuje jedynie w wypadkach wskazanych w art. 394 1 k.p.c. Katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego jest zamknięty i nie obejmuje zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego co oznacza, że takie zażalenie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Ponadto należy mieć również na uwadze, że zgodnie z art. 87 1 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym oraz przy podejmowaniu przed sądem niższej instancji czynności procesowych związanych z postępowaniem przed tym Sądem wyłączona jest zdolność postulacyjna stron oraz możliwość zastępowania ich przez innych niż adwokat bądź radca prawny pełnomocników (w sprawach własności przemysłowej także przez rzeczników patentowych). Wyjątki w tym zakresie o charakterze podmiotowym wprowadzono w art. 87 1 § 2 k.p.c. Czynności dokonane bezpośrednio przez stronę są bezskuteczne (postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 stycznia 2014 r., II PZ 30/13, oraz z 28 marca 2018 r., V CZ 16/18). W rezultacie ustanowiony w powyższym przepisie przymus adwokacko-radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego zażaleniem na postanowienie tego Sądu. Bezwzględny przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma na celu zapewnienie złożenia środka odwoławczego, który odpowiada ustawowym wymaganiom i jest wynikiem dochowania staranności, jakiej można wymagać od profesjonalisty (postanowienie Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 2019 r., V CZ 15/19). Jak wynika z akt sprawy skarżąca E. S. samodzielnie sporządziła zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z 28 lutego 2020 r., przy czym z okoliczności sprawy nie można wnioskować, aby należała do kategorii osób ustawowo zwolnionych z obowiązku reprezentacji przez adwokatów lub radców prawnych, stosownie do art. 87 1 § 2 k.p.c. Środek odwoławczy wniesiony z naruszeniem art. 87 1 § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny, a uchybienie leżące u podstaw tej oceny mając charakter nieusuwalny, co skutkuje koniecznością jego odrzucenia. Stwierdzony brak skargi polegający na jej złożeniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, nie mógł zostać usunięty przez ustanowienie dla skarżącej pełnomocnika z urzędu. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu pozostaje bowiem bez znaczenia dla oceny prawidłowości postanowienia o odrzuceniu zażalenia, wniesionego przez podmiot pozbawiony zdolności postulacyjnej. Uzupełnienie, czy też "poparcie" przez profesjonalnego pełnomocnika środka odwoławczego, wniesionego przez stronę osobiście, nie spełnia ustawowego wymagania zachowania przymusu, o którym mowa w art. 87 1 k.p.c. (postanowienia Sądu Najwyższego: z 31 stycznia 2014 r., II CZ 84/13; z 11 marca 2008 r., II CZ 2/08; z 11 maja 2010 r., II PZ 11/10; z 17 kwietnia 2019 r., V CZ 15/19). Pełnomocnik z urzędu po jego ustanowieniu może przy tym jedynie sporządzić nowe zażalenie, nie może natomiast sanować braków niedopuszczalnego zażalenia wniesionego osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji (art. 398 6 § 3 w zw. z art. 394 1 § 3 oraz w zw. z art. 87 1 k.p.c.). [as]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI