III CZ 16/17

Sąd Najwyższy2017-05-12
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniazażalenietermin procesowypełnomocnik z urzęduSąd Najwyższykodeks postępowania cywilnego

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania, uznając je za spóźnione.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, a następnie odrzucił zażalenie na to postanowienie, uznając je za spóźnione. Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na drugie postanowienie. Kluczową kwestią było ustalenie biegu terminu do wniesienia zażalenia, zwłaszcza po zmianie pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że ponowne ustanowienie pełnomocnika nie otwiera na nowo terminu do zaskarżenia.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło zażalenie na wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Sąd Apelacyjny uznał pierwotne zażalenie za spóźnione, ponieważ termin do jego wniesienia upłynął przed złożeniem pisma przez pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie na postanowienie odrzucające to spóźnione zażalenie, odwołał się do art. 124 § 2 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, termin do wniesienia zażalenia biegnie od dnia doręczenia postanowienia ustanowionemu pełnomocnikowi. Jednakże, Sąd Najwyższy podkreślił, że w sytuacji, gdy ustanowiony pełnomocnik z urzędu poinformuje sąd o braku podstaw do wniesienia zażalenia, doręczenie postanowienia kolejnemu pełnomocnikowi nie powoduje ponownego otwarcia terminu. W takim przypadku kolejny pełnomocnik może jedynie wnioskować o przywrócenie terminu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako spóźnione.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie otwiera na nowo terminu do wniesienia zażalenia w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 124 § 2 k.p.c., który stanowi, że termin biegnie od doręczenia postanowienia pełnomocnikowi. Jednakże, w sytuacji, gdy pełnomocnik z urzędu poinformuje sąd o braku podstaw do wniesienia zażalenia, doręczenie postanowienia kolejnemu pełnomocnikowi nie powoduje ponownego otwarcia terminu. Kolejny pełnomocnik może jedynie wnioskować o przywrócenie terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
E.M.osoba_fizycznaskarżąca
T.M.osoba_fizycznapowódka
M.M.osoba_fizycznapowódka
Skarb Państwaorgan_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 124 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed upływem terminu do wniesienia zażalenia, dla którego sporządzenia ustawa wymaga zastępstwa prawnego przez adwokata lub radcę prawnego, sąd doręcza ustanowionemu adwokatowi lub radcy prawnemu odpis postanowienia z urzędu, a termin do wniesienia zażalenia na postanowienie biegnie od dnia jego doręczenia pełnomocnikowi. Przepis ten nie powoduje ponownego otwarcia terminu, gdy kolejny pełnomocnik z urzędu jest ustanawiany po tym, jak pierwszy poinformował o braku podstaw do wniesienia zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 87 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie zostało wniesione po terminie, ponieważ ponowne ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie otwiera na nowo biegu terminu do jego złożenia, gdy pierwszy pełnomocnik złożył oświadczenie o braku podstaw do jego wniesienia.

Odrzucone argumenty

Argumenty pełnomocnika skarżącej dotyczące naruszenia przepisów k.p.c. związanych z biegiem terminu i zastępstwem procesowym.

Godne uwagi sformułowania

w razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed upływem terminu do wniesienia zażalenia [...] termin do wniesienia zażalenia na postanowienie biegnie od dnia jego doręczenia pełnomocnikowi. W sytuacji jednak, gdy ustanowiony z urzędu pełnomocnik zawiadomił Sąd o braku podstaw do wniesienia zażalenia, doręczenie przez Sąd postanowienia kolejnemu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu nie powoduje ponownego „otwarcia” terminu do wniesienia zażalenia.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Paweł Grzegorczyk

członek

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących biegu terminów procesowych w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu, zwłaszcza po złożeniu przez niego oświadczenia o braku podstaw do zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z pełnomocnikiem z urzędu i jego oświadczeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą biegu terminów procesowych w kontekście pełnomocnika z urzędu, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy pełnomocnik z urzędu mówi 'nie ma podstaw': czy termin na zażalenie nadal biegnie?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 16/17
POSTANOWIENIE
Dnia 12 maja 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jan Górowski (przewodniczący)
‎
SSN Paweł Grzegorczyk
‎
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi E.M. o wznowienie postępowania
w sprawie z powództwa E.M., T.M. i M.M.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa
‎
o świadczenie,
zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w [...]
z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt I ACz …/14
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 12 maja 2017 r.,
‎
zażalenia powódki E.M.
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...]
‎
z dnia 18 marca 2016 r., sygn. akt I ACz …/15,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z dnia 15 października 2015 r. odrzucił skargę E.M. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa E.M., T.M. i M.M. przeciwko Skarbowi Państwa o świadczenie, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 16 lipca 2014 r. W dniu 4 marca 2016 r. ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu wniósł zażalenie na to postanowienie.
Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z dnia 18 marca 2016 r. odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 15 października 2015 r. oraz umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu zażaleniowym. Ustalił, że Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r. ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia zażalenia na postanowienie z dnia 15 października 2015 r. Zarządzeniem Dziekana ORA z dnia 11 stycznia 2016 r. wyznaczono dla skarżącej pełnomocnika w osobie adw. M. B. Odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego wraz z uzasadnieniem został mu doręczony w dniu 19 stycznia 2016 r. Pełnomocnik skarżącej w dniu 26 stycznia 2016 r. złożył pismo, w którym poinformował Sąd o braku podstaw do wniesienia zażalenia. Pismem z dnia 17 lutego 2016 r. skarżąca zwróciła się do ORA o zmianę wyznaczonego pełnomocnika. Zarządzeniem Dziekana ORA z dnia 18 lutego 2016 r. w miejsce poprzedniego pełnomocnika wyznaczono dla skarżącej pełnomocnika w osobie adw. Ad. B. Odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego wraz z uzasadnieniem został mu doręczony w dniu 26 lutego 2016 r. W dniu 4 marca 2016 r. pełnomocnik wniósł zażalenie na orzeczenie z dnia 15 października 2015 r. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, zażalenie z dnia 4 marca 2016 r. należy uznać za spóźnione, ustawowy termin do jego złożenia upłynął bowiem w dniu 26 stycznia 2016 r., zaś późniejsze pismo powódki oraz zarządzenie ORA o zmianie pełnomocnika nie doprowadziło do ponownego otwarcia terminu do zaskarżenia orzeczenia.
Pełnomocnik z urzędu skarżącej wniósł do Sądu Najwyższego zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 marca 2016 r., zarzucając naruszenie art. 124 § 2 i 5, art. 117
2
§ 2, art. 118 § 2 i 5 oraz art. 370 w związku z art. 391 § 1 i art. 397 § 2 oraz art. 379 pkt 5 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 124 § 2 zdanie pierwsze k.p.c., w razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed upływem terminu do wniesienia zażalenia, dla którego sporządzenia ustawa wymaga zastępstwa prawnego przez adwokata lub radcę prawnego, sąd doręcza ustanowionemu adwokatowi lub radcy prawnemu odpis postanowienia z urzędu, a termin do wniesienia zażalenia na postanowienie biegnie od dnia jego doręczenia pełnomocnikowi. Przepis ten „koryguje” termin do wniesienia zażalenia, a przy tym chroni stronę przed zarzutem naruszenia art. 87
1
§ 1 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2016 r.,
I UZ 49/16, niepubl.
). W sytuacji jednak, gdy ustanowiony z urzędu pełnomocnik zawiadomił Sąd o braku podstaw do wniesienia zażalenia, doręczenie przez Sąd postanowienia kolejnemu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu nie powoduje ponownego „otwarcia” terminu do wniesienia zażalenia. Kolejny pełnomocnik ustanowiony z urzędu może natomiast wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 398
14
w związku z art. 394
1
§ 1 i § 3 k.p.c.).
kc
jw

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę