III CZ 16/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie banku na postanowienie sądu okręgowego odrzucające jego apelację w sprawie o wpis hipoteki, potwierdzając, że krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego jest ściśle określony i nie obejmuje podmiotów, których prawa nie są bezpośrednio dotknięte wpisem.
Sąd Okręgowy odmówił dalszego udziału w sprawie o wpis hipoteki Bankowi S.A. oraz M. G., odrzucając ich apelacje od postanowienia sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy uznał, że wymienieni nie należą do kręgu uczestników postępowania wieczystoksięgowego zgodnie z art. 626¹ § 2 k.p.c. Bank S.A. wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i twierdząc, że ma interes prawny w udziale w postępowaniu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że art. 626¹ § 2 k.p.c. wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego, wyłączając zastosowanie art. 510 k.p.c.
Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez Bank S.A. na postanowienie Sądu Okręgowego w K., które odmówiło dalszego uczestnictwa bankowi oraz innym podmiotom w postępowaniu o wpis hipoteki i odrzuciło ich apelacje. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 626¹ § 2 k.p.c., uznając, że wymienione podmioty nie należą do kręgu uczestników postępowania wieczystoksięgowego. Bank S.A. zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 510 k.p.c., argumentując, że posiada interes prawny w udziale w sprawie i że nie było podstaw do pozbawienia go statusu uczestnika na etapie apelacyjnym. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, jednolicie przyjął w swojej judykaturze, że art. 626¹ § 2 k.p.c. wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego, co wyłącza zastosowanie art. 510 § 1 zd. 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, uczestnikami są jedynie wnioskodawca oraz osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone, bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący bank nie spełniał tych kryteriów, a w konsekwencji nie był legitymowany do wniesienia apelacji. Sąd Najwyższy podkreślił również, że sąd drugiej instancji ma prawo odmówić dalszego udziału w sprawie osobie, która nie powinna być jej uczestnikiem, nawet jeśli została dopuszczona do udziału przez sąd pierwszej instancji. W związku z tym zażalenie banku zostało uznane za bezzasadne i oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Do wniesienia apelacji od postanowienia sądu pierwszej instancji w postępowaniu o wpis w księdze wieczystej legitymowana jest tylko osoba, która może być uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego zgodnie z art. 626¹ § 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwaloną judykaturę, stwierdził, że art. 626¹ § 2 k.p.c. wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego, wyłączając zastosowanie art. 510 k.p.c. Uczestnikami są tylko wnioskodawca oraz osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone, bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. Skarżący bank nie należał do tego kręgu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Bank S.A. w W. (strona przegrywająca zażalenie)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. sp. z o.o. w W. | spółka | wnioskodawca |
| R. C. L. spółki prawa cypryjskiego | spółka | uczestnik |
| M. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Bank S.A. z siedzibą w W. | spółka | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 626 § 1 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego i wyłącza zastosowanie art. 510 § 1 zd. 1 k.p.c.
Pomocnicze
k.p.c. art. 510 § § 1 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączony w postępowaniu wieczystoksięgowym na mocy art. 626¹ § 2 k.p.c.
k.p.c. art. 373 § zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 626 § 10 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, kto może wnieść apelację od wpisu.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 626¹ § 2 k.p.c. wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego. Art. 626¹ § 2 k.p.c. wyłącza zastosowanie art. 510 k.p.c. w postępowaniu wieczystoksięgowym. Uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego są tylko wnioskodawca oraz osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. Sąd drugiej instancji może odmówić dalszego udziału w sprawie osobie, która nie powinna być jej uczestnikiem.
Odrzucone argumenty
Bank S.A. posiadał interes prawny w udziale w postępowaniu wieczystoksięgowym. Nie było podstaw do pozbawienia banku statusu uczestnika postępowania na etapie apelacyjnym. W sprawie znajduje zastosowanie art. 510 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
art. 626¹ § 2 k.p.c. wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego i wyłącza zastosowanie w tym postępowaniu art. 510 § 1 zd. 1 k.p.c. sąd drugiej instancji - który także powinien czuwać nad należytym kręgiem osób uczestniczących w postępowaniu nieprocesowym - może odmówić dalszego udziału w sprawie osobie, która nie powinna w nim brać udziału w charakterze uczestnika postępowania
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Dariusz Dończyk
sprawozdawca
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu uczestników postępowania wieczystoksięgowego oraz możliwości wnoszenia apelacji w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie precyzuje wąskie ramy uczestnictwa w postępowaniach wieczystoksięgowych, co jest istotne dla praktyków prawa, ale może być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności.
“Kto naprawdę może brać udział w sprawach o wpis hipoteki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 16/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku E. sp. z o.o. w W. przy uczestnictwie R. C. L. spółki prawa cypryjskiego z siedzibą w N., M. G., Banku S.A. z siedzibą w W. o wpis hipoteki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 kwietnia 2015 r., zażalenia uczestnika Banku S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 grudnia 2014 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K., postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r., odmówił dalszego uczestnictwa w sprawie w charakterze uczestników Bank S.A. w W. oraz M. G. i odrzucił wniesione przez nich apelacje od postanowienia Sądu pierwszej instancji. Sąd ten uznał, że wyżej wymienieni nie należą do kręgu uczestników postępowania o wpis w księdze wieczystej, według art. 626 1 § 2 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego Bank S.A. w W. zarzucił naruszenie art. 626 1 § 2 k.p.c. w zw. z art. 510 k.p.c. oraz art. 373 zd. 1 w zw. z art. 397 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i wniósł o jego uchylenie. W ocenie skarżącego, w sprawie znajduje zastosowanie art. 510 k.p.c., a skarżący ma interes prawny w udziale w przedmiotowym postępowaniu. Poza tym nie było podstaw do pozbawienia żalącego się statusu uczestnika postępowania dopiero na etapie postępowania apelacyjnego w sytuacji, w której wziął on udział w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji i złożył apelację od wydanego przez ten Sąd orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że art. 626 1 § 2 k.p.c. wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego i wyłącza zastosowanie w tym postępowaniu art. 510 § 1 zd. 1 k.p.c. Oznacza to zatem, że także apelację od wpisu (art. 626 10 § 3 k.p.c.) może wnieść tylko osoba, która może być uczestnikiem postępowania wieczysto-księgowego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2004 r., I CZ 48/04, OSNC 2005, nr 6, poz. 108, z dnia 24 czerwca 2004 r., III CZ 46/04, nie publ., z dnia 14 stycznia 2011 r., II CSK 241/10, nie publ., z dnia 20 stycznia 2011 r., I CSK 185/10, nie publ., oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2011 r., III CZP 45/10, OSNC 2010, nr 12, poz. 164). W myśl art. 626 1 § 2 k.p.c. uczestnikami postępowania oprócz wnioskodawcy są tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. Skarżący nie jest osobą, którego prawa zostały wykreślone lub obciążone zaskarżonym przezeń wpisem ani też osobą, na rzecz której wpis miał nastąpić. Nie należy zatem do kręgu uczestników postępowania w sprawie, w której dokonano zaskarżonego wpisu (art. 626 1 § 2 k.p.c.). W konsekwencji nie był on także legitymowanym do wniesienia apelacji od tego wpisu (art. 626 10 § 3 k.p.c.). Wbrew przy tym zarzutowi zawartemu w zażaleniu, sąd drugiej instancji - który także powinien czuwać nad należytym kręgiem osób uczestniczących w postępowaniu nieprocesowym - może odmówić dalszego udziału w sprawie osobie, która nie powinna w nim brać udziału w charakterze uczestnika postępowania, chociażby została ona dopuszczona do udziału w sprawie przez sąd pierwszej instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2013 r., IV CZ 96/13, nie publ.). Z tych względów, uznając zażalenie za bezzasadne, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 394 1 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI