IV CZ 93/09

Sąd Najwyższy2009-12-17
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnapostępowanie nieprocesowesąd najwyższyzażalenieniedopuszczalnośćterminy procesoweapelacjastwierdzenie nabycia spadku

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, stwierdzając jej niedopuszczalność w postępowaniu nieprocesowym.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło skargę kasacyjną. Skarga ta dotyczyła postanowień sądu drugiej instancji odmawiających przywrócenia terminu do wniesienia apelacji i odrzucających apelację w postępowaniu nieprocesowym. Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna od takich postanowień jest niedopuszczalna na mocy art. 519¹ § 1 k.p.c., oddalając tym samym zażalenie.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie wnioskodawcy B.S. na postanowienie Sądu Okręgowego w T. z dnia 14 sierpnia 2009 r., które odrzuciło skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 10 czerwca 2009 r. Postanowienie Sądu Okręgowego z 10 czerwca 2009 r. odmawiało przywrócenia terminu do wniesienia apelacji od postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 11 grudnia 2008 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po S.K., a także odrzucało apelację wnioskodawcy od tego postanowienia. Główną przyczyną odrzucenia skargi kasacyjnej przez Sąd Okręgowy było stwierdzenie, że skarga kasacyjna od postanowień sądu drugiej instancji wydanych w postępowaniu nieprocesowym, odmawiających przywrócenia terminu do wniesienia apelacji i odrzucających apelację, jest niedopuszczalna na mocy art. 519¹ § 1 k.p.c. Wnioskodawca w zażaleniu zarzucił naruszenie tego przepisu oraz nieważność postępowania z powodu pozbawienia go możliwości obrony praw. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarga kasacyjna w tej sytuacji nie przysługuje, co wynika wprost z treści art. 519¹ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że przedmiotem postępowania było jedynie rozstrzygnięcie o dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie merytoryczne badanie przyczyn odrzucenia apelacji. Sąd Najwyższy dodał również, że nawet gdyby środek zaskarżenia został potraktowany jako zażalenie, to i tak zostałby odrzucony jako wniesiony po terminie. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako niezasadne.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od takich postanowień w postępowaniu nieprocesowym.

Uzasadnienie

Przepis art. 519¹ § 1 k.p.c. wprost określa, od jakich postanowień wydanych w postępowaniu nieprocesowym przysługuje skarga kasacyjna, a postanowienia odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia apelacji i odrzucające apelację nie są wśród nich wymienione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy

Strony

NazwaTypRola
B.S.osoba_fizycznawnioskodawca
Gmina Miasta T.instytucjauczestnik
Zgromadzenie R.instytucjauczestnik

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 519¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog postanowień wydanych w postępowaniu nieprocesowym, od których przysługuje skarga kasacyjna. Postanowienia odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia apelacji i odrzucające apelację nie są objęte tym katalogiem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nieważności postępowania, wskazując na pozbawienie strony możności obrony jej praw jako jedną z przyczyn.

k.p.c. art. 394¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje kwestię zaskarżalności postanowień sądu drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, wskazując, że zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje od postanowień niekończących postępowania.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosuje przepisy dotyczące postępowania procesowego do innych postępowań, w tym nieprocesowego, w zakresie nieuregulowanym odmiennie.

k.p.c. art. 394 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa termin do wniesienia zażalenia.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zaskarżalności postanowień sądu drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia środka zaskarżenia.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia środka zaskarżenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o zażaleniu do innych środków zaskarżenia.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia apelacji i odrzucającego apelację w postępowaniu nieprocesowym jest niedopuszczalna na mocy art. 519¹ § 1 k.p.c. Postępowanie o rozpoznanie skargi kasacyjnej nie było dotknięte nieważnością, gdyż jego przedmiotem było wyłącznie rozstrzygnięcie o dopuszczalności środka zaskarżenia. Postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia apelacji w postępowaniu nieprocesowym nie jest zaskarżalne zażaleniem do Sądu Najwyższego, gdyż nie jest postanowieniem kończącym postępowanie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 519¹ § 1 k.p.c. Nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna od postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia apelacji i od postanowienia odrzucającego apelację, wydanych przez sąd drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, jest niedopuszczalna Przedmiotem tego postępowania było jedynie rozstrzygnięcie o tym, czy od postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia apelacji i od postanowienia odrzucającego apelację, wydanych przez sąd drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, przysługuje skarga kasacyjna.

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący, sprawozdawca

Dariusz Zawistowski

członek

Barbara Trębska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowień sądu drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, które odmawiają przywrócenia terminu do wniesienia apelacji lub odrzucają apelację."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań nieprocesowych i specyficznych postanowień sądu drugiej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego, ponieważ precyzuje granice zaskarżalności orzeczeń w postępowaniu nieprocesowym, co jest częstym problemem.

Kiedy skarga kasacyjna nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady w postępowaniu nieprocesowym.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 93/09 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 17 grudnia 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
 
SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Dariusz Zawistowski 
SSA Barbara Trębska 
 
 
 
w sprawie z wniosku B.S. 
przy uczestnictwie Gminy Miasta T. i Zgromadzenia R. 
o stwierdzenie nabycia spadku po S.K., 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 17 grudnia 2009 r., 
zażalenia wnioskodawcy  
na postanowienie Sądu Okręgowego w T. 
z dnia 14 sierpnia 2009 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2009 r. Sąd Okręgowy w T. odrzucił 
skargę kasacyjną wniesioną przez wnioskodawcę B.S. od postanowienia tego Sądu 
z dnia 10 czerwca 2009 r. odmawiającego wnioskodawcy przywrócenia terminu do 
wniesienia apelacji od postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 11 grudnia 
2008 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po S.K. i odrzucającego 
apelację wnioskodawcy od tego postanowienia. Przyczyną wydania postanowienia 
wymienionego na wstępie jest stwierdzenie, że skarga kasacyjna od postanowienia 
odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia apelacji i od postanowienia 
odrzucającego apelację, wydanych przez sąd drugiej instancji w postępowaniu 
nieprocesowym, jest niedopuszczalna, gdyż nie przewiduje jej art. 5191 § 1 k.p.c. 
W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego w T. z dnia 14 sierpnia 
2009 r. wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 5191 § 1 k.p.c. i  nieważność 
postępowania 
przez 
uniemożliwienie 
wyjaśnienia 
sprawy 
w przedmiocie 
ponownego żądania uiszczenia opłaty od apelacji i tym samym pozbawienie go 
możności obrony swych praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Skarżący wniósł o uchylenie 
lub zmianę zaskarżonego postanowienia i nadanie biegu skardze kasacyjnej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Trafnie Sąd Okręgowy stwierdził, że od postanowienia odmawiającego 
przywrócenia terminu do wniesienia apelacji i od postanowienia odrzucającego 
apelację, wydanych przez sąd drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym 
skarga kasacyjna nie przysługuje. Wynika to bowiem wprost z art. 5191 § 1 k.p.c., 
który stanowi od jakich postanowień wydanych w postępowaniu nieprocesowym 
przysługuje skarga kasacyjna. Zarzut, że zaskarżone postanowienie wydane 
zostało z naruszeniem art. 5191 § 1 k.p.c., jest oczywiście niezasadny. 
Niezasadny jest też zarzut, że postępowanie zakończone wydaniem 
zaskarżonego postanowienia dotknięte jest nieważnością z przyczyn wskazanych 
w zażaleniu. Przedmiotem tego postępowania było jedynie rozstrzygnięcie o tym, 
czy od postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia apelacji 

 
3 
i od postanowienia odrzucającego apelację, wydanych przez sąd drugiej instancji 
w postępowaniu nieprocesowym, przysługuje skarga kasacyjna. Kognicją Sądu 
w tym postępowaniu nie była objęta kwestia przyczyn odrzucenia apelacji 
wniesionej przez wnioskodawcę i Sąd wydając zaskarżone postanowienie nie mógł 
zająć się tą kwestią. Z tego, że nią się nie zajął nie można więc czynić mu zarzutu 
i upatrywać w tym pozbawienia wnioskodawcy możności obrony swych praw. 
Należy 
dodać, 
że 
Sąd 
Okręgowy 
prawidłowo 
uznał, 
iż 
wobec 
jednoznacznego stanowiska skarżącego, że wniesiony przez niego środek 
zaskarżenia nie jest zażaleniem lecz skargą kasacyjną, środek ten nie został  
potraktowany jako zażalenie. Zresztą na wydane w postępowaniu nieprocesowym 
postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające przywrócenia terminu do 
wniesienia apelacji, jako na postanowienie niekończące postępowania w sprawie, 
zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje (art. 3941 § 2 w zw. z art. 13 § 2 
k.p.c.). Wobec tego, że postanowienie z dnia 10 czerwca 2009 r. w przedmiocie 
odrzucenia apelacji doręczone zostało wnioskodawcy w dniu 23 czerwca 2009 r., to 
gdyby nawet wniesiona przez niego w dniu 31 lipca 2009 r. skarga kasacyjna od 
tego postanowienia została potraktowana jako zażalenie, to należałoby uznać, iż 
zażalenie to, jako wniesione po terminie (art. 394 § 2 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.), 
podlegałoby odrzuceniu (art. 370 i 373 w zw. z art. 397 § 2 w zw. z art. 3941 § 3 
k.p.c.). 
Ponieważ z przytoczonych względów zażalenie okazało się niezasadne, na 
podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. podlegało oddaleniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę