III CZ 155/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-04-19
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnapostępowanie apelacyjnedopuszczalnośćkodeks postępowania cywilnegoprawo do sądukoszty postępowania

Sąd Najwyższy oddalił zażalenia na postanowienia o odrzuceniu skarg kasacyjnych, uznając je za niedopuszczalne z uwagi na brak podstaw prawnych do ich wniesienia od postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia wnioskodawców i uczestnika postępowania P. G. na postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie, które odrzuciły ich skargi kasacyjne od postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego. Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego, zgodnie z art. 398¹ § 1 k.p.c. Podkreślono, że ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej nie narusza konstytucyjnego prawa do sądu. W konsekwencji oba zażalenia zostały oddalone, a wnioskodawcy i P. G. zostali obciążeni kosztami postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał dwa zażalenia: wnioskodawców (V. spółka z o.o., A. spółka z o.o., T. G., J. D., T. D. i W. S.) oraz uczestnika postępowania P. G. na postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 11 maja 2022 r. i 18 maja 2022 r. Postanowienia te odrzuciły skargi kasacyjne stron od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 24 lutego 2022 r., którym odmówiono podjęcia postępowania zawieszonego i umorzono postępowanie apelacyjne. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 398¹ § 1 k.p.c., stwierdził, że skarga kasacyjna przysługuje jedynie od wyroków lub postanowień kończących postępowanie w sprawie, a postanowienie o umorzeniu postępowania apelacyjnego nie mieści się w tej kategorii. Podkreślono, że ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej, wynikające z ustawy, nie narusza konstytucyjnego prawa do sądu, które gwarantuje dwuinstancyjność postępowania, a skarga kasacyjna jest środkiem szczególnym. W związku z tym, że zażalenia były pozbawione uzasadnionych podstaw, Sąd Najwyższy oddalił je na podstawie art. 394¹ § 3 w zw. z art. 398¹⁴ k.p.c. Orzeczono również o kosztach postępowania zażaleniowego, zasądzając od wnioskodawców i P. G. na rzecz Gminy Dziwnów oraz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwoty po 240 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego, ponieważ nie jest to postanowienie kończące postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 398¹ § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na literalne brzmienie art. 398¹ § 1 k.p.c., który precyzuje, od jakich orzeczeń przysługuje skarga kasacyjna. Postanowienie o umorzeniu postępowania apelacyjnego nie zostało wymienione jako takie, które można zaskarżyć skargą kasacyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie zażaleń i obciążenie kosztami

Strona wygrywająca

Gmina Dziwnów i Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
V. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.spółkawnioskodawca
A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.spółkawnioskodawca
T. G.osoba_fizycznawnioskodawca
J. D.osoba_fizycznawnioskodawca
T. D.osoba_fizycznawnioskodawca
W. S.osoba_fizycznawnioskodawca
P. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Gmina Dziwnówinstytucjauczestnik postępowania
M. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
P. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
R. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Z. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. T.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
I. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania
D. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. N,osoba_fizycznauczestnik postępowania
R. N.osoba_fizycznauczestnik postępowania
I. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
T. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. M.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. M.1osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
P. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
S. W.osoba_fizycznauczestnik postępowania
P. W.osoba_fizycznauczestnik postępowania
L. W.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. F.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
E. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. K.1osoba_fizycznauczestnik postępowania
D. N.osoba_fizycznauczestnik postępowania
W. N.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. L.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Skarb Państwa - Starosta Kamieńskiorgan_państwowyuczestnik postępowania
J. D.osoba_fizycznauczestnik postępowania
E. D.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Postanowienie o umorzeniu postępowania apelacyjnego nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu tego przepisu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398⁶ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego na podstawie art. 398¹ § 1 k.p.c. Ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej nie narusza prawa do sądu gwarantowanego przez Konstytucję.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna powinna być dopuszczalna od postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego. Odrzucenie skargi kasacyjnej narusza art. 398⁶ § 2 k.p.c. w zw. z art. 398¹ § 1 k.p.c., art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 176 ust. 1 Konstytucji.

Godne uwagi sformułowania

Treść tego przepisu nie uzasadnia stanowiska, że na gruncie regulacji zawartej w Kodeksie postępowania cywilnego skarga kasacyjna przysługuje od innych postanowień, których przedmiot nie został określony w art. 398¹ § 1 k.p.c. Postępowanie o umorzeniu postępowania apelacyjnego nie jest postanowieniem o umorzeniu postępowania w sprawie, kończącym to postępowanie. Konstytucja gwarantuje dwuinstancyjność postępowania, zaś skarga kasacyjna jest środkiem prawny o charakterze szczególnym, przysługujących od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji dopuszczalności skargi kasacyjnej w polskim postępowaniu cywilnym oraz relacji między przepisami k.p.c. a gwarancjami konstytucyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy skarga kasacyjna jest wnoszona od postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga kasacyjna nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice zaskarżania.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CZ 155/23
POSTANOWIENIE
19 kwietnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 19 kwietnia 2024 r. w Warszawie
‎
zażalenia V. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., T. G., J. D., T. D. i W. S.
‎
na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie
‎
z 11 maja 2022 r., II WSC 11/22,
oraz zażalenia P. G.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie
z 18 maja 2022 r., II WSC 13/22,
‎
w sprawie z wniosku V. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., T. G., J. D., T. D., W. S.
‎
z udziałem Gminy Dziwnów, M. G., P. G., R. S., Z. S., K. T., M. S., J. S., M. G., I. P., D. P., K. N,, R. N., I. S., K. S., T. S., M. M., M. M.1, M. S., P. S., J. G., S. W., P. W., L. W., K. F., M. R., E. R., J. K., J. K.1, D. N., W. N., M. L., Skarbu Państwa - Starosty Kamieńskiego, J. D. i E. D.
‎
o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, ewentualnie o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej,
1. oddala zażalenie wnioskodawców
2. zasądza od wnioskodawców na rzecz Gminy Dziwnów oraz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwoty po 240 zł (dwieście czterdzieści tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, wraz z odsetkami ustawowymi w przypadku opóźnienia, rozpoczynającego bieg po upływie tygodnia od doręczenia postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego
3. oddala zażalenie uczestnika postępowania P.  G.
4. zasądza od uczestnika postępowania P. G. na rzecz Gminy Dziwnów oraz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwoty po 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, wraz z odsetkami ustawowymi w przypadku opóźnienia, rozpoczynającego bieg po upływie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Szczecinie postanowieniem z dnia 11 maja 2022 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawców na postanowienie tego Sądu z dnia 24 lutego 2022 r., uznając ją za niedopuszczalną. W zażaleniu na postanowienie  Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 11 maja 2022 r. wnioskodawcy zarzucili naruszenie art. 398
6
§ 2 k.p.c. w zw. z art. 398
1
§ 1 k.p.c., art. 45 ust. 1 Konstytucji         i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia                       i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu                            w Szczecinie lub innemu sądowi równorzędnemu.
Postanowieniem z dnia 18 maja 2022 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie odrzucił jako niedopuszczalną skargę kasacyjną uczestnika postępowania P. G. od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 24 lutego 2022 r.                          W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej uczestnik postępowania P. G. zarzucił naruszenie art. 398
6
§ 2 k.p.c. w zw. z art. 398
1
§ 1 k.p.c., art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Szczecinie lub innemu sądowi równorzędnemu.
Postanowieniem z dnia 21 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy połączył zażalenia wniesione od postanowień Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 11 maja 2022 r.      i z dnia 18 maja 2022 r. do wspólnego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skargi kasacyjne wnioskodawców i uczestnika postępowania P. G. zostały wniesione od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia                      24 lutego 2022 r., którym odmówiono podjęcia postępowania zawieszonego postanowieniem z dnia 6 września 2021 r., na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.                i umorzono postępowanie apelacyjne. Zgodnie z art. 398
1
§ 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Treść tego przepisu nie uzasadnia stanowiska, że na gruncie regulacji zawartej w Kodeksie postępowania cywilnego skarga kasacyjna przysługuje od innych postanowień, których przedmiot nie został określony w art. 398
1
§ 1 k.p.c. Postępowanie o umorzeniu postępowania apelacyjnego nie jest postanowieniem o umorzeniu postępowania w sprawie, kończącym to postępowanie. Sąd Okręgowy przyjął zatem zasadnie, że na postanowienie z dnia 24 lutego 2022 r. skarga kasacyjna nie przysługuje.
Ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej wynikające z treści art. 398
1
§ 1 k.p.c. nie stoi w sprzeczności z przepisami Konstytucji powołanymi przez skarżących. Konstytucja gwarantuje dwuinstancyjność postępowania, zaś skarga kasacyjna jest środkiem prawny o charakterze szczególnym, przysługujących od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji. Ograniczenie dopuszczalności tego rodzaju środka wprowadzone na mocy ustawy nie może być zatem kwalifikowane jako ograniczenie prawo do sądu gwarantowanego przez przepisy Konstytucji. Podnoszony przez skarżących argument, że w obowiązującym wcześniej stanie prawnym przysługiwało zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji                         o umorzeniu postępowania apelacyjnego nie przemawia na rzecz stanowiska, że wyłączenie obecnie dopuszczalności takiego zażalenia spowodowało możliwość zaskarżenia postanowienia o umorzeniu postępowania apelacyjnego skargą  kasacyjną.
Z tych względów zażalenia były pozbawione uzasadnionych podstaw                          i podlegały oddaleniu na podstawie art. 394
1
§ 3 w zw. z art. 398
14
k.p.c.                           O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art.  391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
[SOP]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI