III CZ 15/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne z powodu wniesienia go przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej oraz braku podstawy prawnej do jego złożenia.
Pozwana E.S. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego dotyczące wniosku o wyłączenie sędziów. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, wskazując na dwa główne powody: po pierwsze, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w ustawie, a postanowienie Sądu Najwyższego nie jest objęte tym przepisem. Po drugie, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo przez adwokatów lub radców prawnych, a pozwana samodzielnie sporządziła zażalenie, nie należąc do osób zwolnionych z tego obowiązku. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został przekazany do rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów rozpoznał zażalenie pozwanej E.S. z dnia 23 czerwca 2020 r. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2020 r. (sygn. akt I CO 26/19), które dotyczyło wniosku pozwanej o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w Warszawie od rozpoznania sprawy o ochronę dóbr osobistych. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 lutego 2020 r. umorzył postępowanie w stosunku do części sędziów, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Pozwana wniosła zażalenie na to rozstrzygnięcie, domagając się również ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, stwierdzając, że jest ono niedopuszczalne z dwóch powodów. Po pierwsze, przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 394¹ k.p.c.) nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego. Po drugie, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski (art. 87¹ § 1 k.p.c.), a pozwana, samodzielnie sporządzając zażalenie, naruszyła ten obowiązek, nie należąc do kręgu osób zwolnionych. Sąd uznał, że nieusuwalna wada zażalenia polegająca na jego wniesieniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej skutkuje koniecznością jego odrzucenia. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu został przekazany do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie jako sądowi pierwszej instancji, zgodnie z art. 117 § 6 k.p.c. per analogiam.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie w przypadkach wskazanych w art. 394¹ k.p.c., a postanowienie Sądu Najwyższego nie jest wśród nich wymienione.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.c. jasno określają katalog postanowień, na które przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego. Brak postanowienia Sądu Najwyższego w tym katalogu oznacza niedopuszczalność takiego zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie zażalenia i przekazanie wniosku o ustanowienie radcy prawnego
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (odrzucenie zażalenia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | powód |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 394¹
Kodeks postępowania cywilnego
Nie przewiduje zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zastępstwa przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 117 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przekazania wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do rozpoznania sądowi pierwszej instancji per analogiam.
k.p.c. art. 398⁶ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko w przypadkach enumeratywnie wskazanych w ustawie. Postanowienie Sądu Najwyższego nie jest objęte katalogiem postanowień, na które przysługuje zażalenie. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Brak zdolności postulacyjnej strony jest wadą nieusuwalną.
Godne uwagi sformułowania
zażalenie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu ustrojowa pozycja Sądu Najwyższego przymus adwokacko – radcowski nieusuwalna wada zażalenia, polegająca na jego wniesieniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej nie może sanować braków niedopuszczalnego zażalenia
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Monika Koba
sprawozdawca
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie tego sądu oraz konsekwencje braku zdolności postulacyjnej strony w postępowaniu przed SN."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, ale zasady dotyczące dopuszczalności środków zaskarżenia i wymogów formalnych są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie jasno i stanowczo przypomina o podstawowych zasadach postępowania przed Sądem Najwyższym, w tym o przymusie adwokacko-radcowskim i niedopuszczalności zażaleń na własne postanowienia SN, co jest kluczowe dla praktyków.
“Sąd Najwyższy odrzuca zażalenie: kluczowe zasady postępowania i pułapki formalne dla prawników.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III CZ 15/22 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Monika Koba (sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa J. B. przeciwko E. S. o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 marca 2022 r., zażalenia pozwanej z dnia 23 czerwca 2020 r. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt I CO 26/19, 1. odrzuca zażalenie, 2. zawarty w zażaleniu wniosek pozwanej o ustanowienie radcy prawnego z urzędu celem sporządzenia zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2020 r. (I CO 26/19) przekazuje do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie jako Sądowi pierwszej instancji (art. 117 § 6 k.p.c. per analogiam). UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 lutego 2020 r. wydanym w sprawie I CO 26/19 Sąd Najwyższy orzekając w przedmiocie wniosku pozwanej E. S. o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w Warszawie od rozpoznania sprawy z powództwa J. B. przeciwko E. S. o ochronę dóbr osobistych ( VI ACa 1451/16), umorzył postępowanie w stosunku do sędziów J. C., M. K., M. Ł., M. M., E. S., T. S., A. T., A. W. i H. W., a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Od powyższego rozstrzygnięcia wniosła zażalenie pozwana E. S.. Domagała się także ustanowienia pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego), którego przystąpienie do sprawy umożliwi usunięcie braków zażalenia przez wniesienie go przez osobę uprawnioną, która nada mu ostateczny kształt. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Po pierwsze, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie w wypadkach wskazanych w art. 394 1 k.p.c. Nie ma wśród nich zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego co wynika z ustrojowej pozycji Sądu Najwyższego i oznacza, że takie zażalenie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2020 r., V CO 96/20, niepubl.) Po drugie, zgodnie z art. 87 1 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych i dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Ustanowiony w tym przepisie przymus adwokacko – radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego zażaleniem na postanowienie Sądu Najwyższego. Skarżąca E. S. samodzielnie sporządziła zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2020 r., przy czym z okoliczności sprawy nie wynikało, aby należała do kręgu osób zwolnionych z obowiązku reprezentacji przez adwokatów lub radców prawnych, stosownie do art. 87 1 § 2 k.p.c. Nieusuwalna wada zażalenia, polegająca na jego wniesieniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej skutkuje koniecznością jego odrzucenia, bez możliwości jej sanowania (por. m.in. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2013 r., V CZ 70/13, z dnia 3 czerwca 2015 r., V CZ 25/15, z dnia 9 maja 2014 r., I PZ 9/14, z dnia 7 maja 2014 r., II CZ 19/14, z dnia 15 maja 2015 r., III PZ 7/15, z dnia 16 września 2015 r., III CZ 40/15, i z dnia 29 stycznia 2016 r., II CZ 97/15). Stwierdzony brak zażalenia polegający na jego złożeniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej nie mógł być usunięty przez następcze ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Złożony przez pozwaną wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu pozostaje bez znaczenia dla oceny niedopuszczalności zażalenia wniesionego od rozstrzygnięcia, na które zażalenie nie przysługuje, przez podmiot pozbawiony zdolności postulacyjnej. Pełnomocnik z urzędu po jego ustanowieniu może jedynie sporządzić nowe zażalenie, nie może natomiast sanować braków niedopuszczalnego zażalenia wniesionego osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej. Zawarty w zażaleniu wniosek pozwanej o ustanowienie radcy prawnego z urzędu celem sporządzenia zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2020 r. (ICO 26/19) przekazano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie, jako Sądowi pierwszej instancji (art. 117§ 6 k.p.c. per analogiam ) Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji (art. 398 6 § 3 w zw. z art. 394 1 § 3 oraz w zw. z art. 87 1 k.p.c.). [as]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI