III Cz 15/15

Sygn. akt III Cz 15/15 POSTANOWIENIE Dnia 24 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Teresa Kołeczko – Wacławik Sędziowie SO Anna Hajda SR (del.) Roman Troll (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa I. P. przeciwko Staroście (...) o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt I C 1930/14 postanawia: oddalić zażalenie. SSR (del.) Roman Troll SSO Teresa Kołeczko – Wacławik SSO Anna Hajda Sygn. akt III Cz 15/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 listopada 2014 roku Sąd Rejonowy w Gliwicach odrzucił pozew, albowiem wskazano jako stronę pozwaną Starostę (...) , który nie ma zdolności sądowej, a brak ten nie jest możliwy do usunięcia. Orzeczenie oparto na postawie art. 199 § 1 i 2 k.p.c. Zażalenie na to postanowienie złożyła powódka zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to: art. 199 § 1 i 2 k.p.c. poprzez odrzucenie pozwu z uwagi na brak zdolności sądowej pozwanego bez uprzedniego wezwania powódki do prawidłowego oznaczenia strony pozwanej oraz art. 64 § 1 k.p.c. w związku z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym poprzez uznanie, że Starosta (...) w niniejszej sprawie działa jako organ wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej reprezentujący Skarb Państwa, podczas gdy jak wynika z uzasadnienia pozwu stroną pozwaną jest Powiat (...) jako jednostka samorządu terytorialnego, a zadania wykonywane są w ramach zadań własnych. Przy tak postawionych zarzutach sprostowała oznaczenie strony pozwanej określonej mylnie w pozwie na Starostę (...) , podczas gdy powinno być Powiat (...) i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji przy uwzględnieniu kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu wskazała, że jej zdaniem sąd powinien wezwać do uściślenia oznaczenia strony pozwanej przed dokonaniem odrzucenia pozwu. Doszło do mylnego oznaczenia strony pozwanej, którą powinien być Powiat (...) a nie Starosta (...) . Należy bowiem odróżnić sytuacje, gdy powód niewłaściwie oznaczył stronę, od sytuacji niewłaściwego doboru podmiotów procesu określonej w art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. , która musi skutkować koniecznością odrzucenia pozwu. W pierwszej sytuacji naprawienie wady następuje w drodze sprostowania oznaczenia stron. Zdaniem powódki uściślenie oznaczenia strony pozwanej dokonane w zażaleniu jest wystarczające i nie prowadzi do przekształcenia podmiotowego w procesie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sprawą bezsporną, na co wskazuje także żaląca się, jest to, że Starosta (...) nie posiada zdolności sądowej, a co za tym idzie nie może być stroną postępowania cywilnego zgodnie z art. 64 § 1 k.p.c. Art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. wskazuje na potrzebę odrzucenia pozwu, gdy jedna ze stron nie ma zdolności sądowej, przy czym z powodu braku zdolności sądowej uniemożliwiającego działanie sąd odrzuci pozew dopiero wówczas, gdy brak ten nie będzie uzupełniony zgodnie z przepisami kodeksu ( art. 199 § 2 k.p.c. ), a więc w tym zakresie należy stosować normę art. 70 § 1 k.p.c. Ostatnio powołany przepis umożliwia uzupełnienia braków w zakresie zdolności sądowej wówczas, gdy dają się one uzupełnić, oznacza to, że w sytuacji, gdy braki takie nie dadzą się uzupełnić - stanowią pierwotny brak zdolności sądowej - to wówczas nie należy wzywać o ich uzupełnienie, bo wiadomo, że i tak nie można ich uzupełnić. W takiej sytuacji sąd powinien odrzucić pozew bez wzywania o uzupełnienie braków, albowiem braków tych, które są nieusuwalne, nie da się uzupełnić. Przesłanką warunkującą uzupełnienie braków w zakresie zdolności sądowej jest bowiem zachowanie tożsamości strony dotkniętej tym brakiem. W żaden sposób nie można ustalić, że nie dochodzi do zmiany - przekształcenia podmiotowego - w zakresie strony pozwanej w sytuacji oznaczania jej w pozwie jako Starosty (...) i sprostowania tego oznaczenia w zażaleniu na Powiat (...) . Nie zachodzi więc tu sytuacja niewłaściwego oznaczenia strony procesu, albowiem powódka w sposób niewłaściwy dobrała podmioty procesu wskazując jako pozwanego Starostę (...) – podmiot nie posiadający zdolności sądowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2002 r., sygn. akt I CKN 448/01, OSP z 2003 r., nr 7-8, poz. 99, w którym wskazuje się, że konieczną przesłanką uzupełnienia braku zdolności sądowej jest zachowanie tożsamości stron, a więc zachowanie takiego stanu rzeczy, w którym zarówno przed uzupełnieniem, jak i po uzupełnieniu stroną pozostaje ten sam podmiot; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 15 maja 2009 r., sygn. akt II CSK 681/08, LEGALIS nr 265859; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2001 r., sygn. akt III CZP 10/01, OSNC z 2001 r., nr 10, poz. 147). W postępowaniu może mieć miejsce sprostowanie niezupełnego lub wieloznacznego oznaczenia strony, a mylne oznaczenie strony pozwanej, gdy powód nie orientuje się, kto nią być powinien, nie daje samo przez się podstawy do odrzucenia pozwu. W takim wypadku może dojść do zmiany oznaczenia strony nie może jednak przy tej okazji dojść do przekształceń podmiotowych powództwa (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt III CZP 45/09, OSNC z 2009, nr 4, poz. 113). Nie budzi wątpliwości Sądu Okręgowego to, że nie doszło do oczywistej omyłki pisarskiej w treści pozwu, albowiem pozwany został wyraźnie wskazany jako Starosta (...) , a w treści uzasadnienia pozwu powódka pisze o Staroście (...) , do którego wystąpiła o zwrot wydatków koniecznych i który odmówił jej wypłaty przyznanej już wcześniej kwoty. Dodatkowo w pozwie pojawia się również Skarb Państwa oraz Powiat (...) . Wynika jednak z niego niezbicie, że swoje roszczenia powódka kieruje właśnie przeciwko Staroście (...) a nie Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez niego lub też Powiatowi (...) , dlatego nie można w żaden sposób uznać, że doszło do oczywistej omyłki pisarskiej w oznaczeniu strony pozwanej. Powódka żądała w pozwie świadczenia od Starosty (...) , a nie od jakiegoś innego podmiotu. Starosta (...) nie posiadała zdolności sądowej, brak ten jest pierwotny i nieusuwalny, dlatego też nie można zastosować art. 70 § 1 k.p.c. w związku z art. 199 § 2 k.p.c. Należy także zwrócić uwagę, że powódka jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, który sporządził pozew, a także złożył go do sądu właśnie z oznaczeniem strony pozwanej jako Starosty (...) . Zapewne zaś znane są mu przepisy o zdolności sądowej w zakresie organów nie posiadających osobowości prawnej, a takiej osobowości prawnej Starosta (...) nie posiada, albowiem mają Powiat (...) i Skarb Państwa, który może być przez Starostę (...) reprezentowany. Należy także podkreślić, że Sąd Rejonowy nie uznawał, iż Starosta (...) działa jako organ wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej reprezentujący Skarb Państwa, zaś z uzasadnienia pozwu bynajmniej nie wynika że stroną pozwaną jest Powiat (...) . Nawet w zażaleniu powódka nie twierdzi, że Starosta (...) i wskazany w zażaleniu jako strona pozwana Powiat (...) to te same podmioty, rozróżnia więc Starostę (...) od Powiatu (...) doskonale zdając sobie sprawę z tego, że są to dwa różne podmioty, a pomimo tego wystąpiła z pozwem przeciwko Staroście (...) . Z powyższych względów zarzuty zażalenia są bezzasadne. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 1 i 2 k.p.c. , zażalenie jako bezzasadne należało oddalić. SSR (del.) Roman Troll SSO Teresa Kołeczko – Wacławik SSO Anna Hajda