III CZ 15/10

Sygn. akt III CZ 15/10 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 27 maja 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Dariusz Dończyk 
SSN Wojciech Katner 
 
w sprawie z powództwa Polskiego Towarzystwa Ubezpieczeń S.A. w Warszawie 
przeciwko Zenonowi S. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 27 maja 2010 r., 
zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] 
z dnia 30 grudnia 2009 r.,  
 
 
1) 
odrzuca zażalenie w części zaskarżającej postanowienie 
odrzucające 
wniosek 
o 
wstrzymanie 
wykonalności 
wyroku, zawarte w punkcie 2 (drugim) sentencji; 
2) 
 uchyla zaskarżone postanowienie w pozostałej części 
i     w     tym 
zakresie 
przekazuje 
sprawę 
Sądowi 
Apelacyjnemu 
do 
ponownego 
rozpoznania 
i  rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego 
przed Sądem Najwyższym. 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2009 r. Sąd Apelacyjny: 
1) odrzucił skargę kasacyjną, 
2) odrzucił wniosek o wstrzymanie wykonalności wyroku. 
Odrzucenie 
skargi 
kasacyjnej 
jako 
niedopuszczalnej 
uzasadniono 
wniesieniem jej przez nieuprawnioną osobę, a mianowicie przez adwokata 
powołującego się na pełnomocnictwo 
subsytucyjne udzielone mu przez 
pełnomocnika 
procesowego 
z 
urzędu 
ustanowionego 
dla 
pozwanego 
w  postępowaniu rozpoznawczym przed sądami powszechnymi. Sąd Apelacyjny 
stwierdził, że pełnomocnik z urzędu ustanowiony w postępowaniu przed sądem 
powszechnym nie jest upoważniony z mocy prawa do reprezentowania strony 
w  postępowaniu kasacyjnym. 
W konsekwencji odrzucenia skargi kasacyjnej Sąd odwoławczy uznał za 
niedopuszczalne rozpoznanie wniosku pozwanego o wstrzymanie wykonalności 
wyroku, ponieważ stosownie do art. 388 § 1 k.p.c. wniosek ten jest rozpoznawany 
w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej, a ta została odrzucona. Ponadto 
wniosek ten pochodzi od osoby nieuprawnionej. 
W zażaleniu pozwanego, sporządzonym przez później ustanowionego 
innego pełnomocnika procesowego z urzędu, zaskarżono powyższe postanowienie 
w całości. 
Żalący zarzucił naruszenie art. 91 k.p.c. w zw. z art. 118 k.p.c. uzasadniając 
je wadliwym przyjęciem, że pełnomocnik z urzędu ustanowiony przed sądem 
powszechnym nie jest umocowany z mocy prawa do reprezentowania strony 
w  postępowaniu kasacyjnym. Na wypadek nieuwzględnienia tego zarzutu skarżący 
zarzucił naruszenie art. 3986 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art. 126 
§  3 k.p.c. przez odrzucenie a limine skargi kasacyjnej pozbawionej  dołączonego 
właściwego pełnomocnictwa, podczas gdy brak pełnomocnictwa jest brakiem 
formalnym wymagającym wezwania pełnomocnika strony do jego usunięcia pod 
rygorem odrzucenia skargi, a Sąd Apelacyjny zaniechał takiego wezwania. 

 
3 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie okazało się w części niedopuszczalne, a mianowicie w zakresie 
zaskarżającym 
postanowienie 
zawarte 
w 
pkt 
2 
sentencji 
zaskarżonego 
postanowienia, a mianowicie odrzucające wniosek o wstrzymanie wykonalności 
wyroku. Postanowienie to nie jest postanowieniem kończącym postępowanie 
w  sprawie, a zatem z mocy art. 3941 § 2 k.p.c. nie przysługuje od niego zażalenie 
do Sądu Najwyższego. 
W tej części zażalenie okazało się więc niedopuszczalne i podlegało 
odrzuceniu na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c., art. 3981 k.p.c. i art. 
3941 § 3 k.p.c. (punkt 1 sentencji). 
Natomiast dopuszczalne, a zarazem uzasadnione jest zażalenie na 
postanowienie odrzucające skargę kasacyjną z powodu przyjęcia przez Sąd 
wniesienia jej przez nieumocowanego pełnomocnika procesowego, choć nie 
wszystkie argumenty skarżącego zasługiwały  na aprobatę. 
Nie można obecnie zgodzić się z żalącym, że pełnomocnik z urzędu 
ustanowiony 
przed 
sądem 
powszechnym 
jest 
upoważniony 
nadal 
do 
reprezentowania strony w postępowaniu kasacyjnym. 
Z mocy art. 118 k.p.c. ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest 
równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego. Tymczasem z mocy 
uchwały składu siedmiu sędziów SN z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07 
(OSNC 2008 r., Nr 11, poz. 122), której nadano moc zasady prawnej, 
pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje samego prawa umocowania do 
wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym. Oznacza to, że 
także pełnomocnik ustanowiony z urzędu w postępowaniu przed sądami 
powszechnymi nie jest nadal umocowany, także do wniesienia skargi kasacyjnej.  
 
Przedwczesne jednak było stanowcze stanowisko Sądu Apelacyjnego, 
że  skarga kasacyjna została sporządzona przez osobę nieuprawnioną do 
reprezentowania pozwanego w postępowaniu kasacyjnym. W orzecznictwie utrwalił 
się pogląd, że jeżeli pełnomocnik reprezentujący stronę przed sądami obu instancji 
nie dołączy do wniesionej skargi kasacyjnej pełnomocnictwa wskazującego, że jest 
umocowany także do wniesienia tej skargi i udziału w postępowaniu kasacyjnym, to 

 
4 
zachodzi brak formalny skargi, o którym mowa w art. 3984 § 2 zd. 1 w zw. z art. 126 
§ 3 k.p.c, podlegający uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 3986 § 1 k.p.c. 
(postanowienie SN z dnia 4 września 2008 r., IV CZ 68/08, niepubl.). Innymi słowy, 
niedołączenie do skargi kasacyjnej pełnomocnictwa dla adwokata lub radcy 
prawnego, który skargę sporządził i wniósł do sądu, stanowi zwykły brak formalny 
pisma procesowego (art. 126 § 3 k.p.c), podlegający usunięciu w trybie  
przewidzianym w art. 3986 § 1 k.p.c – przez wezwanie do złożenia  pełnomocnictwa 
(postanowienie SN  z dnia 23 czerwca 2009 r., III UZ 4/09, niepubl.). W judykaturze 
wyrażono nawet pogląd, że brak formalny pisma procesowego może być usunięty 
potwierdzeniem strony dokonanych przez niego czynności. W tym celu sąd 
powinien wyznaczyć stronie odpowiedni termin (uchwała składu siedmiu sędziów 
z dnia 23 stycznia 2009 r., III CZP 118/08, OSNC 2009 r., Nr 6, poz. 76).     
 
Ponieważ Sąd Apelacyjny, kontrolując skargę kasacyjną pod względem 
spełnienia przez nią wymagań formalnych pisma procesowego, zaniechał 
wezwania osoby sporządzającej tę skargę w imieniu strony skarżącej do 
udokumentowania swojego umocowania, przeto z tego względu zażalenie należało 
uwzględnić w części zaskarżającej postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.  
 
Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w punkcie 2) sentencji na 
podstawie art. 39815 § 1 zd. 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c, a o kosztach  
postępowania zażaleniowego na podstawie art. 108 § 2 k.p.c.