Orzeczenie · 2014-01-16

III CZ 1438/13

Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2014-01-16
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniaokręgowy
spadekdziedziczeniekuratornieznany uczestnikpostępowanie spadkowesąd okręgowysąd rejonowyzażalenie

Sąd Rejonowy w Gliwicach postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. oddalił wniosek o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika O. B. oraz zwrócił wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po E. B., F. W. i J. W. Sąd Rejonowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że wnioskodawczyni nie wykazała żadnym dokumentem, czy uczestnik O. B. żyje, a jeśli zmarł, to czy pozostawił spadkobierców, ani też nie wykazała, by czyniła starania w celu uzyskania tych danych w urzędach państwowych, ani by napotkała trudności w ich ustaleniu. Podkreślono, że nie jest dopuszczalne ustanowienie kuratora dla osoby nieżyjącej. Wnioskodawczyni zaskarżyła to postanowienie w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do merytorycznego rozpoznania. Argumentowała, że dołączyła wszelkie możliwe do zdobycia dokumenty urzędowe, osobiście jeździła do Niemiec, a O. B. był mężem jej zmarłej siostry, z którą miał bezdzietne małżeństwo. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, zmienił zaskarżone postanowienie przez jego uchylenie. Zgodnie z art. 510 § 2 k.p.c., wnioskodawczyni była zobowiązana wskazać uczestników postępowania, których zna i o których wie, że mają interes prawny w sprawie. Uprawdopodobniła również, że miejsce pobytu O. B. nie jest znane i wniosła o ustanowienie kuratora. W tej sytuacji Sąd Okręgowy uznał, że wniosek nie był dotknięty brakami formalnymi, które uzasadniałyby jego zwrot na podstawie art. 130 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd pierwszej instancji powinien był wezwać z urzędu inne osoby lub przeprowadzić dochodzenie co do miejsca pobytu zainteresowanego i w razie potrzeby wyznaczyć kuratora na podstawie art. 143 i 144 w zw. z art. 510 § 2 i 13 § 2 k.p.c. Brak wykazania przez wnioskodawczynię przesłanek ustanowienia kuratora nie mógł skutkować zwrotem wniosku. Ponadto, Sąd Odwoławczy zauważył, że O. B. był jedynie spadkobiercą ustawowym E. B., a jego udział w sprawie nie determinował prawidłowego toku postępowania w sprawie spadku po F. W. i J. W. Z tych przyczyn Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty postępowania spadkowego, obowiązki sądu w przypadku nieznanego miejsca pobytu uczestnika, zasady ustanawiania kuratora.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd pierwszej instancji błędnie zastosował przepisy proceduralne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zwrócił wniosek o stwierdzenie nabycia spadku z powodu braku wykazania przez wnioskodawczynię przesłanek ustanowienia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zwrócił wniosek. W przypadku nieznanego miejsca pobytu uczestnika, sąd powinien wezwać go z urzędu lub ustanowić kuratora, a nie zwracać wniosek.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z przepisami k.p.c. (art. 510 § 2, art. 143, 144 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), w sytuacji gdy miejsce pobytu uczestnika nie jest znane, sąd ma obowiązek wezwać go z urzędu lub ustanowić dla niego kuratora, a nie zwracać wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Brak wykazania przez wnioskodawczynię przesłanek ustanowienia kuratora nie może być podstawą do zwrotu wniosku.

Czy udział nieznanego spadkobiercy w postępowaniu spadkowym po jednym ze spadkodawców wpływa na możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy spadkowej po innych spadkodawcach?

Odpowiedź sądu

Nie, udział nieznanego spadkobiercy po jednym ze spadkodawców nie determinuje prawidłowego toku postępowania w sprawie spadku po innych spadkodawcach.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy zauważył, że skoro O. B. był jedynie spadkobiercą ustawowym E. B., jego udział w sprawie (lub jego następców prawnych) nie wpływał na możliwość prawidłowego rozpoznania sprawy spadkowej po F. W. i J. W.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
wnioskodawczyni

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznawnioskodawczyni
R. H.osoba_fizycznauczestnik
H. W.osoba_fizycznauczestnik
G. W.osoba_fizycznauczestnik
Petry D.osoba_fizycznauczestnik
O. B.osoba_fizycznauczestnik
E. B.osoba_fizycznaspadkodawczyni
F. W.osoba_fizycznaspadkodawca
J. W.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 510 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ma obowiązek wezwać z urzędu nie wskazane przez wnioskodawcę osoby, które powinny brać udział w sprawie, oraz przeprowadzić dochodzenie co do miejsca pobytu zainteresowanego i w razie potrzeby wyznaczyć kuratora.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 144 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 511 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 143

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zastosował przepisy proceduralne dotyczące ustanowienia kuratora dla nieznanego uczestnika. • Sąd pierwszej instancji powinien był wezwać z urzędu nieznanego uczestnika lub ustanowić dla niego kuratora, zamiast zwracać wniosek. • Udział nieznanego spadkobiercy po jednym ze spadkodawców nie uniemożliwiał merytorycznego rozpoznania sprawy spadkowej po innych spadkodawcach.

Godne uwagi sformułowania

nie jest dopuszczalne ustanowienie kuratora dla osoby nieżyjącej • nie sposób było uznać, że wniosek jest dotknięty brakami formalnymi, dającymi podstawę zarządzenia jego zwrotu • nie mogło też ujść uwadze Sądu Odwoławczego, że skoro O. B. pozostawał jedynie w kręgu spadkobierców ustawowych E. B. ( W. ), zatem jego udział w sprawie (względnie jego następców prawnych) w żadnej mierze nie determinował prawidłowego toku postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po F. W. i J. W.

Skład orzekający

Joanna Naczyńska

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Braziewicz

sędzia

Magdalena Balion-Hajduk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania spadkowego, obowiązki sądu w przypadku nieznanego miejsca pobytu uczestnika, zasady ustanawiania kuratora."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd pierwszej instancji błędnie zastosował przepisy proceduralne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w postępowaniu spadkowym, które mogą być interesujące dla prawników zajmujących się tą dziedziną prawa. Pokazuje błąd sądu pierwszej instancji i prawidłowe zastosowanie przepisów przez sąd odwoławczy.

Błąd sądu pierwszej instancji w sprawie spadkowej: kiedy kurator jest niezbędny, a wniosek nie podlega zwrotowi?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst