III Cz 140/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-02-25
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
doręczenie zastępczeterminapelacjaksięgi wieczystenieruchomościpostępowanie wieczystoksięgowezażaleniesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na odrzucenie apelacji z powodu wniesienia jej po terminie, potwierdzając prawidłowość doręczenia zastępczego.

Sąd Rejonowy odrzucił apelację J. F. od postanowienia w sprawie sprostowania wpisu w księdze wieczystej, uznając ją za wniesioną po terminie. Apelacja została odrzucona z powodu nieskutecznego doręczenia zastępczego. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, uznał, że doręczenie zastępcze zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami, w tym poprzez podwójne awizowanie. W związku z tym, termin na wniesienie apelacji rozpoczął bieg od daty uznanej za datę doręczenia, a apelacja została wniesiona po jego upływie.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy J. F. na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach, które odrzuciło jego apelację od postanowienia w przedmiocie sprostowania wpisu w księdze wieczystej. Sąd Rejonowy uznał apelację za wniesioną po terminie, ponieważ doręczenie postanowienia z dnia 5 listopada 2013 r. nastąpiło w dniu 28 listopada 2013 r. poprzez doręczenie zastępcze (per aviso). Wnioskodawca kwestionował skuteczność tego doręczenia, podnosząc, że stale zamieszkuje za granicą i sąd zna jego miejsce pracy. Sąd Okręgowy, analizując przepisy dotyczące doręczeń zastępczych (art. 139 § 1 k.p.c. i rozporządzenia wykonawczego), stwierdził, że w niniejszej sprawie rygory proceduralne zostały dochowane. Przesyłka była dwukrotnie awizowana w odstępie siedmiu dni, a mimo to nie została odebrana. Wobec tego, zgodnie z prawem, zastosowano fikcję doręczenia. Termin na wniesienie apelacji od postanowienia w księgach wieczystych wynosi dwa tygodnie od doręczenia (art. 626¹⁰ § 3 k.p.c.). Ponieważ doręczenie uznano za skuteczne w dniu 28 listopada 2013 r., apelacja powinna była zostać wniesiona do 12 grudnia 2013 r. Tymczasem została wniesiona 18 grudnia 2013 r., co uzasadniało jej odrzucenie przez Sąd Rejonowy. Sąd Okręgowy podkreślił również obowiązek osoby zamieszkałej za granicą do wskazania pełnomocnika do doręczeń w Polsce, wynikający z art. 626¹² § 1 k.p.c., który obciążał również wnioskodawcę jako właściciela nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie zastępcze było skuteczne, ponieważ zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami, w tym poprzez podwójne awizowanie, a strona miała obowiązek wskazania pełnomocnika do doręczeń w Polsce.

Uzasadnienie

Sąd szczegółowo omówił procedurę doręczenia zastępczego, wskazując na obowiązki sądu i operatora pocztowego. Podkreślono, że skuteczność doręczenia zastępczego zależy od rygorystycznego przestrzegania wymogów formalnych, które w tej sprawie zostały spełnione. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego potwierdzający zgodność tej instytucji z prawem do sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

brak informacji

Strony

NazwaTypRola
J. F.osoba_fizycznawnioskodawca
M. M.inneudziałowiec

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 139 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady doręczenia zastępczego (per aviso).

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym art. 6 § 2

Szczegółowy tryb sporządzania zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w ramach doręczenia zastępczego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym art. 7

Czynności doręczającego po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym art. 8 § 2

Procedura powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w przypadku niepodjęcia jej w pierwszym terminie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym art. 10

Procedura zwrotu niepodjętej przesyłki do sądu.

k.p.c. art. 626¹⁰ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia apelacji od wpisu w księdze wieczystej.

k.p.c. art. 626¹² § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zawiadomienia o zmianie adresu lub wskazania pełnomocnika do doręczeń przez osoby zamieszkałe za granicą.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o doręczeniach do postępowania wieczystoksięgowego.

k.p.c. art. 168

Kodeks postępowania cywilnego

Instytucja przywrócenia terminu.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia apelacji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe przeprowadzenie procedury doręczenia zastępczego, w tym podwójne awizowanie. Obowiązek strony zamieszkałej za granicą do wskazania pełnomocnika do doręczeń w Polsce. Wniesienie apelacji po upływie ustawowego terminu.

Odrzucone argumenty

Nieskuteczność doręczenia zastępczego z uwagi na zamieszkiwanie za granicą i znany sądowi adres pracy. Kwestionowanie skuteczności doręczenia zastępczego.

Godne uwagi sformułowania

w razie niemożności doręczenia w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego [...] należy złożyć w placówce pocztowej tego operatora czynność zawiadomienia należy powtórzyć doręczenie to [...] jest również stosowane w postępowaniu wieczystoksięgowym dokonywane jest tzw. doręczenie zastępcze ( per aviso ) opierające się na wzruszalnym [...] domniemaniu prawnym, że doręczane pismo dotarło do rąk adresata w żaden sposób nie prowadzi ono do naruszenia konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu z art. 45 Konstytucji RP skuteczność jest uzależniona od rygorystycznego dochowania wszystkich wymagań dla tego sposobu doręczenia należało zastosować fikcję prawną doręczenia Osoba zamieszkała lub mająca siedzibę za granicą jest obowiązana wskazać pełnomocnika do doręczeń w Rzeczypospolitej Polskiej.

Skład orzekający

Krystyna Hadryś

przewodniczący

Andrzej Dyrda

sprawozdawca

Anna Hajda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Procedura doręczenia zastępczego w postępowaniu cywilnym, w tym w sprawach wieczystoksięgowych, oraz obowiązki stron zamieszkałych za granicą."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i doręczeń zastępczych; interpretacja przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń, zwłaszcza w kontekście osób mieszkających za granicą, co jest częstym zagadnieniem praktycznym dla prawników i obywateli.

Doręczenie zastępcze za granicę: kiedy fikcja prawna staje się rzeczywistością?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 140/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie : Przewodniczący - Sędzia SO Krystyna Hadryś SO Andrzej Dyrda (spr.) SR(del.) Anna Hajda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2014 r. w Gliwicach sprawy z wniosku J. F. przy udziale M. M. o sprostowanie wpisu na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt GL1T/00003859/6, DzKw 9001/13 postanawia : oddalić zażalenie. SSR(del.) Anna Hajda SSO Krystyna Hadryś SSO Andrzej Dyrda UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013r. Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach odrzucił apelację J. F. od postanowienia z 5 listopada 2013r., gdyż została wniesiona po upływie przepisanego terminu. Zażalenie na to postanowienie wniósł kwestionując skuteczność doręczenia zastępczego, podnosząc przy tym, że na stałe zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz, że sądowi znane jest jego miejsce pracy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odpis postanowienia z dnia 5 listopada 2013r. w sprawie Dz.Kw. 9001/13 oddalający wniosek o sprostowanie błędu we wpisie w dziale drugim w księdze wieczystej (...) urządzonej przez Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach, został doręczony wnioskodawcy w dniu 28 listopada 2013r. poprzez zastosowanie doręczenie zastępczego (per aviso). Stosownie do art. 139 § 1 k.p.c. , w razie niemożności doręczenia w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe należy złożyć w placówce pocztowej tego operatora, a doręczane w inny sposób - w urzędzie właściwej gminy, umieszczając zawiadomienie o tym w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej ze wskazaniem gdzie i kiedy pismo pozostawiono, oraz z pouczeniem, że należy je odebrać w terminie siedmiu dni od dnia umieszczenia zawiadomienia. W przypadku bezskutecznego upływu tego terminu, czynność zawiadomienia należy powtórzyć. Doręczenie to, na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. , jest również stosowane w postępowaniu wieczystoksięgowym. Zgodnie z § 6 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2013r. poz. 1350) przewidziane w art. 139 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego zawiadomienie dla adresata o pozostawieniu przesyłki sporządza doręczający, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia; zawiadomienie pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej. Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający: dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis oraz oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy. Placówka pocztowa operatora lub urząd gminy potwierdza przyjęcie od doręczającego awizowanej przesyłki przez umieszczenie na przesyłce odcisku datownika i podpisu przyjmującego pracownika. Awizowaną przesyłkę przechowuje się w placówce pocztowej operatora lub urzędzie gminy przez siedem kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, o którym mowa w § 6 . (§ 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości) Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w tym terminie, placówka pocztowa operatora sporządza, według wzoru, powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej. (§ 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości) Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki. (§ 10 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości). Na podstawie przywołanych regulacji prawnej, dokonywane jest tzw. doręczenie zastępcze ( per aviso ) opierające się na wzruszalnym (poprzez instytucję przywrócenia terminu wskazanej w art. 168 k.p.c. ) domniemaniu prawnym, że doręczane pismo dotarło do rąk adresata. Pomimo, iż z punktu widzenia uczestnika procesu narażonego na negatywne skutki prawne tego domniemania, przyjęte domniemanie może budzić wątpliwości natury konstytucyjnej, należy w tym miejscu wskazać, że w żaden sposób nie prowadzi ono do naruszenia konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu z art. 45 Konstytucji RP , co stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia z dnia 15 października 2002r. (SK 6/02). Niemniej jednak, biorąc pod uwagę skutki prawne, jego skuteczność jest uzależniona od rygorystycznego dochowania wszystkich wymagań dla tego sposobu doręczenia. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2004r., III CK 226/02, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2008r., IV CZ 51/08; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2005r., IV CZ 216/04). W niniejszym postępowaniu powyższe rygory zostały dochowane. Przesyłka była podwójnie awizowana, w odstępie kolejnych 7 dni tj.: 12 listopada 2013r. i 20 listopada 2013r. Wobec nieodebrania przesyłki, pomimo powtórnego awizo, z upływem wskazanego powyżej terminu (tj. 20 listopada 2013r.) należało zastosować fikcję prawną doręczenia. Doręczenie to nastąpiło 28 listopada 2013r. i od tego terminu rozpoczął swój bieg termin do złożenia przez wnioskodawcę apelacji od postanowienia z dnia 5 listopada 2013r. Zgodnie z art. 626 10 § 3 k.p.c. , apelację od wpisu wnosi się w terminie dwóch tygodni od doręczenia zawiadomienia o wpisie. Dla uczestnika, który zrzekł się zawiadomienia, termin ten biegnie od dnia dokonania wpisu. Wobec uznania, że postanowienie zostało doręczone 28 listopada 2013r., apelację należało wnieść do 12 grudnia 2013r. Wobec wniesienia jej 18 grudnia 2013r., zasadnie Sąd Rejonowy, apelację ą dorzucił, opierając swoje rozstrzygnięcie na art. 370 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy zwraca również uwagę na treść art. 626 12 § 1 k.p.c. , stanowi on, że osoba, na rzecz której wpisane jest prawo lub roszczenie w księdze wieczystej, jej przedstawiciel albo pełnomocnik do doręczeń mają obowiązek niezwłocznego zawiadomienia sądu prowadzącego księgę wieczystą o każdej zmianie adresu względnie wskazania adresu do doręczeń. Osoba zamieszkała lub mająca siedzibę za granicą jest obowiązana wskazać pełnomocnika do doręczeń w Rzeczypospolitej Polskiej. Obowiązek ten, wobec ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności wnioskodawcy do nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr (...) a urządzonej przez Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach, obciążał również jego. Z tych też względów, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. , orzekł jak w sentencji. SSR (del.) Anna Hajda SSO Krystyna Hadryś SSO Andrzej Dyrda

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI