III CZ 14/15

Sąd Najwyższy2015-04-17
SNinnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
kara porządkowagrzywnaubliżenie sądowisąd najwyższyzażalenieprawo procesowe cywilne

Sąd Najwyższy zmniejszył wysokość grzywny porządkowej nałożonej na powódkę za ubliżenie sądowi, uznając ją za rażąco niewspółmierną do jej możliwości majątkowych.

Powódka D. S. zaskarżyła postanowienie Sądu Apelacyjnego o nałożeniu na nią grzywny porządkowej w wysokości 400 zł za ubliżenie sądowi. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy uznał, że zachowanie powódki było obraźliwe, jednakże uwzględnił zarzut niewspółmierności grzywny do jej możliwości majątkowych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, obniżając wysokość grzywny do 200 zł.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki D. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 listopada 2014 r., którym powódka została ukarana karą porządkową grzywny w wysokości 400 zł za ubliżenie sądowi. Powódka zarzuciła naruszenie art. 49 § 1 p.u.s.p. poprzez błędną wykładnię i rażącą niewspółmierność kary do jej zachowania i stanu majątkowego, wskazując na chorobę, pogorszenie stanu zdrowia, brak fachowego pełnomocnika oraz silne wzburzenie emocjonalne. Sąd Najwyższy uznał, że wypowiedź powódki („… ja mogę słuchać sądu, a nie chama w todze”) oraz opuszczenie sali rozpraw stanowiło ubliżenie sądowi, którego nie można tłumaczyć podnoszonymi okolicznościami. Jednakże, Sąd Najwyższy przyznał rację powódce co do rażącej niewspółmierności grzywny w relacji do jej możliwości majątkowych i dochodów. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 38815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., zmienił zaskarżone postanowienie, zastępując kwotę 400 zł kwotą 200 zł, a w pozostałym zakresie oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wypowiedź powódki i opuszczenie sali rozpraw należy uznać za ubliżenie sądowi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wypowiedź powódki była obraźliwa i nie można jej tłumaczyć jej stanem zdrowia czy emocjonalnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

D. S. (w części dotyczącej wysokości grzywny)

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznapowódka
S. R.innepozwany

Przepisy (3)

Główne

p.u.s.p. art. 49 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie wygłoszone przez powódkę w momencie ogłaszania ustnych motywów rozstrzygnięcia, bez udzielenia głosu o treści: „… ja mogę słuchać sądu, a nie chama w todze” oraz opuszczenie sali rozpraw należy uznać za zachowanie ubliżające sądowi.

Pomocnicze

k.p.c. art. 388 § 15 § 1 zdanie pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażąca niewspółmierność grzywny do możliwości majątkowych powódki.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 49 § 1 p.u.s.p. w sposób błędny poprzez nałożenie grzywny. Choroba powódki, pogorszenie stanu zdrowia, brak fachowego pełnomocnika oraz stan silnego wzburzenia emocjonalnego jako okoliczności wyłączające odpowiedzialność za ubliżenie sądowi.

Godne uwagi sformułowania

„… ja mogę słuchać sądu, a nie chama w todze” Swojego stanu zdrowia powódka nie powinna traktować instrumentalnie i powoływać się nań w celu spowodowania, że wobec niej będą stosowanie odmienne standardy oceny zachowania.

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący, sprawozdawca

Dariusz Dończyk

członek

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar porządkowych za ubliżenie sądowi oraz zasady współmierności kary do możliwości majątkowych strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubliżenia sądowi w trakcie rozprawy i oceny wysokości grzywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia zachowanie stron w trakcie postępowania i jak ważne jest proporcjonalne stosowanie kar porządkowych. Jest to ciekawy przykład z praktyki prawa procesowego.

Czy można nazwać sędziego „chamem w todze”? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jaka kara za takie słowa.

Dane finansowe

grzywna porządkowa: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 14/15
POSTANOWIENIE
Dnia 17 kwietnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marta Romańska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Dariusz Dończyk
‎
SSN Kazimierz Zawada
w sprawie z powództwa D. S.
‎
przeciwko S. R.
‎
o zadośćuczynienie i ochronę dóbr,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 17 kwietnia 2015 r.,
‎
zażalenia powódki
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
‎
z dnia 25 listopada 2014 r.,
zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że kwotę 400 (czterysta) zł zastępuje kwotą 200 (dwieście) zł, a  w  pozostałym zakresie zażalenie oddala.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 25 listopada 2014 r. Sąd Apelacyjny ukarał powódkę D. S. karą porządkową grzywny w wysokości 400 zł za ubliżenie sądowi.
Powódka zaskarżyła to postanowienie w całości i zarzuciła, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 49 § 1 p.u.s.p. poprzez jego błędną wykładnię, prowadzącą do nałożenia na nią grzywny oraz poprzez wymierzenie jej grzywny rażąco niewspółmiernej do jej zachowania oraz stanu majątkowego. Sąd nie uwzględnił bowiem okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie, tj. choroby powódki (II stopień niepełnosprawności – umiarkowany), nagłego pogorszenia stanu zdrowia, braku reprezentacji przez fachowego pełnomocnika oraz stanu silnego wzburzenia emocjonalnego, w jakim wypowiedziała słowa, za które została ukarana.
Powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 49 § 1 p.u.s.p.
karę porządkową grzywny można wymierzyć między innymi w razie ubliżenia sądowi. Określenie wygłoszone przez powódkę w momencie ogłaszania ustnych motywów rozstrzygnięcia, bez udzielenia głosu o treści: „… ja mogę słuchać sądu, a nie chama w todze” oraz opuszczenie sali rozpraw należy uznać za zachowanie ubliżające sądowi. Takiego zachowania na sali rozpraw wobec sędziego wygłaszającego motywy rozstrzygnięcia nie można tłumaczyć „umiarkowanym stopniem niepełnosprawności”, „pogorszeniem stanu zdrowia” i „silnym wzburzeniem”. Swojego stanu zdrowia powódka nie powinna traktować instrumentalnie i powoływać się nań w celu spowodowania, że wobec niej będą stosowanie odmienne standardy oceny zachowania.
Zgodzić trzeba się natomiast z zarzutem powódki, że wysokość wymierzonej jej grzywny oceniana w relacji do jej możliwości majątkowych i dochodów, ujawnionych w oświadczeniach majątkowych składanych w związku z  rozpoznawaniem wniosków powódki o udzielenie prawa pomocy, jest znaczna. Cele represyjne i prewencyjne wobec powódki może spełnić grzywna w niższym o  połowę wymiarze.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 388
15
§ 1 zdanie pierwsze k.p.c. w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI