III CZ 14/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia powoda D.B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie została oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 marca 2011 r., P 7/09, który stwierdził niezgodność art. 95 ust. 1 Prawa bankowego z Konstytucją. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że niezgodność ta nie dotyczyła przepisu stanowiącego podstawę prawną pierwotnego rozstrzygnięcia, a także że nie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania. Powód w zażaleniu zarzucił Sądowi Apelacyjnemu nieważność postępowania przez pozbawienie go możności obrony praw, wynikające z nierozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. W uzasadnieniu wskazano, że nierozpoznanie wniosku o pełnomocnika z urzędu nie stanowiło bezwzględnej przesłanki nieważności, gdyż sąd miał jedynie uprawnienie, a nie obowiązek wyprzedzającego rozpoznania wniosku, a samo nierozpoznanie nie wpłynęło na możność działania skarżącego. Ponadto, Sąd Najwyższy potwierdził stanowisko Sądu Apelacyjnego co do braku podstaw do wznowienia postępowania, podkreślając, że wyrok TK nie dotyczył bankowych tytułów egzekucyjnych, a kwestia ta była już badana przez TK z innym skutkiem. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia pozbawienia możności obrony praw w kontekście wniosku o pełnomocnika z urzędu w postępowaniu o wznowienie postępowania oraz stosowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego jako podstawy wznowienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i rodzaju sprawy (wznowienie postępowania).
Zagadnienia prawne (2)
Czy nierozpoznanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w skardze o wznowienie postępowania, przed jej rozpoznaniem, stanowi pozbawienie strony możności obrony praw i skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nierozpoznanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w początkowym stadium postępowania ze skargi o wznowienie, zakończonego jej odrzuceniem z przyczyny nieoparcie na ustawowej podstawie, nie wpłynęło na możność działania skarżącego i nie stanowi przeszkody procesowej polegającej na pozbawieniu strony możności obrony praw.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 124 k.p.c. zgłoszenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje biegu postępowania, a sąd ma jedynie uprawnienie do wstrzymania rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie sąd nie przystąpił do oceny zasadności podstawy wznowienia, a jedynie badał jej formalne podstawy, co czyniło zbędnym prowadzenie postępowania naprawczego. Nierozpoznanie wniosku nie uniemożliwiło stronie podjęcia czynności procesowych.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 95 ust. 1 Prawa bankowego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania, w którym orzeczono na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, jeśli nie dotyczy przepisu, na podstawie którego wydano orzeczenie. Wyrok P 7/09 dotyczył mocy dowodowej wyciągów z ksiąg rachunkowych, a nie uprawnienia banków do wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych, które wcześniej były uznane za zgodne z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej podstawie, gdy wskazane okoliczności wyczerpują ustawową przesłankę wznowienia. Wyrok TK P 7/09 nie obejmował oceny konstytucyjności uprawnienia banków do wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych, a w tej kwestii wcześniejszy wyrok TK P 10/04 uznał przepisy za zgodne z Konstytucją.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank Handlowy S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, gdy nie jest oparta na ustawowej podstawie, co obejmuje sytuacje, gdy wskazane okoliczności nie wyczerpują ustawowej przesłanki wznowienia.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 124
Kodeks postępowania cywilnego
Zgłoszenie wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu nie wstrzymuje biegu postępowania, chyba że sąd postanowi inaczej.
k.p.c. art. 4011
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawo bankowe art. 95 § ust. 1
Ustawa - Prawo bankowe
Prawo bankowe art. 96 § ust. 1
Ustawa - Prawo bankowe
Prawo bankowe art. 97 § ust. 1
Ustawa - Prawo bankowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierozpoznanie wniosku o pełnomocnika z urzędu nie stanowi bezwzględnej przesłanki nieważności, gdyż nie pozbawiło strony możności obrony praw. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczył podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sprawie bankowych tytułów egzekucyjnych. • Postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym. • Uzasadnienie postanowienia Sądu Apelacyjnego było wystarczające i nie naruszało art. 328 § 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania przez pozbawienie możności obrony praw wskutek nierozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. • Naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi mimo oparcia jej na ustawowej przesłance. • Naruszenie art. 4011 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 361 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. przez brak odniesienia się w uzasadnieniu do wszystkich zarzutów. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. i art. 361 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
Godne uwagi sformułowania
pozbawienie możności obrony praw polega na tym że, na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej, strona nie mogła i nie brała udziału w jego istotnej części, jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte przed wydaniem orzeczenia • strona zostaje pozbawiona możności działania tylko wtedy, gdy doszło do całkowitego pozbawienia jej możności obrony, w więc gdy znalazła się w takiej sytuacji, która uniemożliwiła, a nie tylko utrudniła lub ograniczyła popieranie przed sądem dochodzonych żądań • Sąd miał jedynie uprawnienie a nie obowiązek wyprzedzającego rozpoznania wniosku • skarga o wznowienie nie opiera się na ustawowej podstawie nie tylko wtedy, gdy powołana w skardze podstawa nie odpowiada żadnej z przewidzianych w ustawie, lecz także wtedy, gdy podstawa ta w rzeczywistości nie wystąpiła
Skład orzekający
Barbara Myszka
przewodniczący
Krzysztof Strzelczyk
członek
Anna Owczarek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pozbawienia możności obrony praw w kontekście wniosku o pełnomocnika z urzędu w postępowaniu o wznowienie postępowania oraz stosowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego jako podstawy wznowienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i rodzaju sprawy (wznowienie postępowania).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przesłanek nieważności postępowania i podstaw wznowienia, jednak brakuje jej szerszego kontekstu społecznego czy nietypowych faktów.
“Czy brak pełnomocnika z urzędu zawsze oznacza nieważność postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.