III CZ 134/04

Sygn. akt III CZ 134/04 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 4 marca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Józef Frąckowiak 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
 
w sprawie ze skargi (…) Zakładu Ubezpieczeń S.A., Inspektoratu w J. o wznowienie 
postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 5 
lipca 2002 r., sygn. akt II Ca (…) w sprawie z powództwa L. C. przeciwko (…) Zakładowi 
Ubezpieczeń S.A., Inspektoratowi w J. i M. S. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 marca 2005 r., 
zażalenia (…) Zakładu Ubezpieczeń S.A., Inspektoratu w J. na postanowienie Sądu 
Okręgowego w K. z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt II Ca (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 października 2004 r. Sąd Okręgowy w 
K. odrzucił skargę (…) Zakładu Ubezpieczeń S.A. Inspektoratu w J. o wznowienie 
postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 5 
lipca 2002 r. oddalającego apelację tego pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w C. 
z dnia 24 lipca 2001 r. Wyrokiem tym zasądzono od pozwanego (…) Zakładu 
Ubezpieczeń S.A. w W. Inspektorat w J. i pozwanego M. S. na rzecz powódki L. C. 
kwotę 15 000 zł, z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku. 
We wniosku z dnia 27 lipca 2002 r. o wstrzymanie wykonalności orzeczenia 
pozwany (…) Zakład Ubezpieczeń podniósł, że już po wydaniu wyroku przez Sąd 

 
2 
drugiej instancji wyłoniła się okoliczność, że sprawca wypadku M. S., w którym zginęła 
matka powódki, miał ubezpieczony samochód nie u pozwanego lecz w Towarzystwie 
Ubezpieczeniowym "W.(…)" S.A. w K. 
Kasacja pozwanego (…) Zakładu Ubezpieczeń S.A., w której także podniósł, że 
wcześniej nieznany był mu fakt, iż sprawca wypadku nie był u niego ubezpieczony, 
została odrzucona postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., ze 
względu na brak przedstawienia w skardze okoliczności uzasadniających jej 
rozpoznanie. 
Odpis tego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 5 maja 2003 r. W 
skardze o wznowienie, która wpłynęła do Sądu Okręgowego w dniu 16 maja 2003 r. (…) 
Zakład Ubezpieczeń S.A., powołując się na podstawę wznowienia określoną wart. 403 § 
2 k.p.c. podniósł, że dopiero po zapadnięciu wyroku w Sądzie drugiej instancji wykrył 
fakt, że sprawca wypadku był ubezpieczony u innego ubezpieczyciela. 
Według oceny Sądu Okręgowego skargę należało odrzucić, gdyż nie został 
zachowany trzymiesięczny termin do jej wniesienia (art. 407 k.p.c.). Podniósł, że wyrok 
tego Sądu z dnia 5 lipca 2002 r. uprawomocnił się w dniu 9 września 2002 r., skoro jego 
odpis z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 8 sierpnia 2002 r. Z 
powołaniem się na judykaturę wskazał, że wniesienie środka odwoławczego lub innego 
środka zaskarżenia po upływie terminu lub niedopuszczalnego z innych przyczyn nie ma 
wpływu na datę uprawomocnienia się orzeczenia. Nie jest nią dzień wydania, czy też 
data prawomocności postanowienia odrzucającego ten środek, lecz pierwszy dzień po 
upływie terminu do jego wniesienia (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 
1993 r. I CRN 19/93, OSNCP 1993, nr 11, poz. 250, z dnia 8 sierpnia 1995, II CRN 
83/95, OSNC 1995, nr 11, poz. 167 i z dnia 26 września 1995, III CKN 3/96, OSNC 
1997, nr 2, poz. 22). 
W zażaleniu (…) Zakład Ubezpieczeń S.A. wniósł o uchylenie zaskarżonego 
postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Trzeba zgodzić się ze skarżącym, że dopóty dopóki wyrok się nie uprawomocnił 
brak było podstawy do wystąpienia ze skargą o wznowienie postępowania, co wynika 
wprost z treści art. 399 § 1 k.p.c. 
Sąd Najwyższy wyraził rzeczywiście też pogląd, że dopiero od dnia w którym 
strona (a nie jej pełnomocnik) dowiedziała się o podstawie wznowienia, należy liczyć 
trzymiesięczny termin przewidziany wart. 407 k.p.c. Termin do złożenia skargi o 

 
3 
wznowienie postępowania rozpoczyna swój bieg od dnia, w którym stało się możliwe jej 
złożenie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r., III CZ 
99/01 niepubl. i z dnia 25 stycznia 1967 r., OSPiKA 1968, nr 9, poz. 198). 
W rozpoznawanej sprawie występował jednak inny problem, a mianowicie, czy 
skarga została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Nowe okoliczności 
faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy to takie 
fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie 
zakończonym. Wykrycie okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu art. 403 § 
2 k.p.c. dotyczy faktów i środków dowodowych, które poza przesłanką ich nieujawnienia 
w postępowaniu prawomocnie zakończonym powinny być dla strony skarżącej 
"nieujawnialne". Przepis ten obejmuje fakty nieujawnialne albo stronie nieznane i dla niej 
niedostępne. Fakty natomiast ujawnialne czyli, te, które strona powinna znać, tj. miała 
możliwość dostępu do nich nie są objęte hipotezą tego przepisu. 
W omawianym wypadku skarżący powinien oczywiście sprawdzić, czy sprawca 
figuruje w wykazie ubezpieczonych. Należało więc przyjąć, że podniesione okoliczności 
faktyczne nie stanowiły nowości objętych hipotezą art. 403 § 2 k.p.c. 
Skarga zatem jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia musiała ulec 
odrzuceniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1968 r., I Gl 
122/67, OSNGP 1968, nr 8-9, poz. 154). 
Z tych względów zażalenie uległo oddaleniu (art. 39814 k.p.c. w zw. art. 39821 
k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy 
- Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - prawo o ustroju sądów powszechnych, 
Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98).