III CZ 131/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie pozwanych M.N. i D.N. na wyrok Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 11 stycznia 2023 r., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 6 maja 2022 r. (uwzględniający częściowo powództwo o zapłatę) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie koniecznością uzupełnienia postępowania dowodowego z uwagi na nieprawidłową opinię biegłego, powołując się na art. 386 § 4 k.p.c. Pozwani zarzucili w zażaleniu naruszenie art. 386 § 4 k.p.c., art. 378 § 1 i art. 384 k.p.c. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, stwierdził, że kognicja Sądu Najwyższego w takich sprawach ogranicza się do zbadania podstaw uchylenia przez sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., gdyż potrzeba uzupełnienia dowodu z opinii biegłego nie stanowi nierozpoznania istoty sprawy ani nie uzasadnia uchylenia wyroku w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Ponadto, uchylenie wyroku w całości przez sąd okręgowy wykroczyło poza granice apelacji, co stanowiło naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 386 § 4 k.p.c.) oraz granic rozpoznania apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.).
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd drugiej instancji uchylił wyrok z powodu rzekomej potrzeby uzupełnienia dowodu z opinii biegłego, co Sąd Najwyższy uznał za nieprawidłowe.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. z powodu konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nieprawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że potrzeba uzupełnienia dowodu z opinii biegłego nie stanowi nierozpoznania istoty sprawy ani nie uzasadnia uchylenia wyroku w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c.
Czy sąd drugiej instancji, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji w całości, wykroczył poza granice rozpoznania apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji wykroczył poza granice rozpoznania apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji w całości przez sąd okręgowy, bez wyraźnego wskazania podstawy i w sposób wykraczający poza zakres zaskarżenia apelacji, stanowi naruszenie art. 378 § 1 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.N. | osoba_fizyczna | skarżący |
| D.N. | osoba_fizyczna | skarżący |
| A.K. | osoba_fizyczna | powód |
| R.K. | osoba_fizyczna | powód |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka nierozpoznania istoty sprawy lub konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości jako podstawa uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 386 § 4 k.p.c. poprzez błędne uznanie, że potrzeba uzupełnienia dowodu z opinii biegłego uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. • Naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 378 § 1 k.p.c. poprzez wyjście poza granice apelacji przy uchylaniu wyroku sądu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
kognicja Sądu Najwyższego ogranicza się do zbadania czy zostały naruszone przepisy postępowania określające podstawy uchylenia przez sąd drugiej instancji zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania • do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy sąd rozstrzygnął nie o tym, co było przedmiotem sprawy, zaniechał w ogóle zbadania materialnej podstawy żądania, pominął całkowicie merytoryczne zarzuty zgłoszone przez stronę, rozstrzygnął o żądaniu powoda na innej podstawie faktycznej niż zgłoszona w pozwie, nie rozważył zarzutów pozwanego dotyczących kwestii faktycznych lub prawnych rzutujących na zasadność roszczenia powoda • Potrzeba przeprowadzenia takiego dowodu nie wypełnia bowiem przesłanki zdefiniowanej w art. 386 § 4 k.p.c., związanej ze stwierdzeniem konieczności przeprowadzenia postepowania dowodowego w całości.
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 386 § 4 k.p.c.) oraz granic rozpoznania apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd drugiej instancji uchylił wyrok z powodu rzekomej potrzeby uzupełnienia dowodu z opinii biegłego, co Sąd Najwyższy uznał za nieprawidłowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące granic kognicji sądów drugiej instancji i Sądu Najwyższego, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Sąd Najwyższy koryguje Sąd Okręgowy: Kiedy można uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.