III CZ 13/07

Sygn. akt III CZ 13/07 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 16 marca 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) 
SSN Józef Frąckowiak 
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z wniosku "G. Materiały Budowlane" S.A. w L. 
przy uczestnictwie A. K. i "P." sp. z o.o. w L. 
o wpis zmiany wierzyciela hipotecznego w księgach wieczystych Kw […] 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 16 marca 2007 r., 
zażalenia uczestnika "P." sp. z o.o. w L.  
na postanowienie Sądu Okręgowego w L. 
z dnia 15 stycznia 2007 r., 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
  Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 stycznia 2007r. Sąd Okręgowy 
w  L. odrzucił zażalenie uczestnika postępowania „P.” spółki z o. o. w  L. na 
postanowienie tego Sądu z dnia 15 grudnia 2006 r. odrzucające skargę kasacyjną 
uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 21  września 2006 r. 
   Przyczyną odrzucenia zażalenia było nieuiszczenie od niego opłat przez 
zawodowego pełnomocnika uczestnika (art. 1302 § 3 k.p.c.  w zw. z art. 391 § 1 
k.p.c.  i art. 397 § 2 k.p.c.  w zw. z art. 19 ust. 3 pkt. 2 i art. 20 ust.1 w zw. z art. 44 
ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.).  
  Sąd Okręgowy stwierdził, że nie zgłoszono także w zażaleniu wniosku 
o  zwolnienie od opłat od zażalenia. Wskazał, że wprawdzie pełnomocnik zawarł 
w  nim wniosek o „zwolnienie w całości strony przeze mnie reprezentowanej na 
podstawie 
oświadczenia 
prawnego 
złożonego 
przy 
skardze 
kasacyjnej 
i  podpisanego przez J. W.”, ale w ocenie Sądu z treści tego wniosku nie wynika 
czego ma on dotyczyć. Nie wynika też z oświadczenia podpisanego przez J. W. na 
k. 333, jakiej treści wniosek miałby być przedmiotem rozpoznania w związku z 
wniesieniem zażalenia. W szczególności nie wiadomo,  zdaniem Sądu, czy zawarty 
w zażaleniu wniosek miałby dotyczyć zwolnienia od kosztów sądowych, a jeżeli tak, 
to w jakiej części. Jeżeli miałby on dotyczyć tego samego, co wniosek zawarty w 
odrzuconej skardze kasacyjnej, to jest „zwolnienia w całości od opłat od skargi 
kasacyjnej”, to zdaniem Sądu zażalenie i tak podlega odrzuceniu, bowiem powinna 
być od niego uiszczona opłata od zażalenia, a  wniosek o zwolnienie od opłat od 
skargi kasacyjnej jest bezprzedmiotowy, skoro została ona odrzucona, choć 
nieprawomocnie. 
  Sąd stwierdził też, że przy ewentualnej wykładni treści wniosku zawartego 
w zażaleniu nie można odwołać się do oświadczenia dołączonego do skargi 
kasacyjnej i dalszych oświadczeń J. W., bowiem dotyczą one jego sytuacji 
rodzinnej i majątkowej jako osoby fizycznej, a nie jest on uczestnikiem 
postępowania, którym jest spółka z o. o. „P.” w L. 

 
3 
   W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik uczestnika wnosił 
o  jego uchylenie i wskazał, że w zażaleniu zawarty był wniosek o zwolnienie 
uczestnika w całości od opłaty od zażalenia, a jego treść była zrozumiała, mimo 
oczywistej omyłki polegającej na opuszczeniu kilku wyrazów. Sąd Okręgowy nie 
powinien mieć trudności ze zrozumieniem treści wniosku, tym bardziej, że 
odwoływał się on do analogicznego wniosku zawartego w skardze kasacyjnej. 
Oczywista omyłka pełnomocnika nie może być, zdaniem skarżącego, podstawą do 
odrzucenia środka odwoławczego, skoro oczywiste omyłki Sądu ulegają 
naprawieniu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
   Skarżącemu nie można odmówić słuszności. 
  Zawarta w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej treść 
wniosku zacytowanego na wstępie jest bez wątpienia zrozumiała dla przeciętnego 
odbiorcy, mimo opuszczenia słów wskazujących na przedmiot wniosku. Jest 
oczywiste, że dotyczy on zwolnienia od opłat od zażalenia, nawet jeżeli pominąć 
odwołanie się w nim do analogicznego wniosku zawartego w skardze kasacyjnej, 
dotyczącego zwolnienia od opłat od skargi w całości. Podobnie oczywiste jest, że 
wniosek o zwolnienie od opłat zawarty w skardze kasacyjnej dotyczy opłaty od tej 
skargi, a wniosek o zwolnienie od opłat zawarty w zażaleniu dotyczy opłaty od 
zażalenia, co jednak nie uniemożliwia odwołania się skarżącego w zażaleniu do 
wniosku o zwolnienie od kosztów zawartego w skardze kasacyjnej. Bez wątpienia 
nie utrudnia też zrozumienia treści i przedmiotu wniosku o zwolnienie od opłaty od 
zażalenia, nawet jeżeli Sąd Okręgowy uznał wniosek zawarty w skardze kasacyjnej 
za bezprzedmiotowy z powodu jej nieprawomocnego odrzucenia. Tylko zatem na 
marginesie można więc stwierdzić, że wniosek ten oczywiście nie jest 
bezprzedmiotowy do czasu uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu 
skargi kasacyjnej, co, jak wskazano wyżej, nie ma jednak znaczenia ani dla 
możliwości zrozumienia treści wniosku o zwolnienie od opłat zawartego w zażaleniu 
ani dla jego rozstrzygnięcia. 
  Nie było zatem podstaw do odrzucenia zażalenia z powodu nieuiszczenia 
opłaty, skoro zawierało ono wniosek o zwolnienie od opłaty od zażalenia, a dla 

 
4 
spełnienia wymogu załączenia oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach 
odwoływało się do takiego oświadczenia złożonego przy skardze kasacyjnej. 
Wprawdzie rację ma Sąd Okręgowy wskazując, że oświadczenie to złożone zostało 
przez J. W. i przedstawia jego stan rodzinny i majątkowy, choć uczestnikiem jest 
spółka z o. o. „P.”, trzeba jednak stwierdzić, że status prawny tego uczestnika nie 
został wyjaśniony żadnym dokumentem, choć taka potrzeba niewątpliwie 
zachodziła skoro z akt wynika, że firma ta występowała w sprawie zarówno jako 
spółka cywilna (np. wpis hipoteki na k. 276), jak i jako spółka jawna (np. k. 230) 
oraz spółka z  o. o. W takiej sytuacji wyjaśnienia przez Sąd wymagało także w 
jakim charakterze występuje w sprawie J. W., który podpisał apelację oraz udzielił 
adwokatowi w imieniu spółki z o. o. „P.” pełnomocnictwa do wniesienia skargi 
kasacyjnej.  
   Niezależnie od tego trzeba stwierdzić, że jeżeli zachodzą wątpliwości co 
do zupełności oświadczenia o stanie majątkowym lub inne wątpliwości dotyczące 
jego treści, Sąd powinien wezwać do ich wyjaśnienia także wówczas, gdy strona 
jest reprezentowana przez pełnomocnika. 
  Do chwili rozstrzygnięcia zawartego w zażaleniu wniosku o zwolnienie od 
opłat, niedopuszczalne jest odrzucenie zażalenia z powodu ich nieuiszczenia.          
  Z 
tych 
wszystkich 
względów 
Sąd 
Najwyższy 
uchylił zaskarżone 
postanowienie jako wydane bez podstawy prawnej (art. 39816 w zw. z art. 3941) § 3 
k.p.c.). 
 
 
 
 
db