III CZ 128/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienia Sądu Okręgowego odrzucające skargi kasacyjne, uznając, że wnioski o doręczenie uzasadnień zostały złożone w terminie, mimo rozbieżności w datach nadania przesyłek pocztowych.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia Skarbu Państwa na postanowienia Sądu Okręgowego, które odrzuciły skargi kasacyjne z powodu wniesienia wniosków o doręczenie uzasadnień po terminie. Sąd Okręgowy uznał, że wnioski nadano dzień po upływie terminu, opierając się na wydruku z systemu śledzenia przesyłek. Sąd Najwyższy, analizując dowody, w tym książkę nadawczą i stemple pocztowe, stwierdził niejednoznaczność daty nadania przesyłki i niemożność jednoznacznego stwierdzenia, że została ona nadana po terminie. Wobec tego, zgodnie z zasadą interpretacji korzystnej dla strony, uznał wnioski za wniesione w terminie i uchylił zaskarżone postanowienia.
Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenia Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sosnowcu na dwa postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2024 r. Oba postanowienia Sądu Okręgowego odrzucały skargi kasacyjne wnioskodawcy od wcześniejszych postanowień tego samego sądu z 27 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skarg kasacyjnych tym, że wnioski o sporządzenie i doręczenie postanowień z uzasadnieniami zostały nadane pocztą 11 stycznia 2024 r., podczas gdy termin do ich złożenia upływał 10 stycznia 2024 r. (doręczenie postanowień z uzasadnieniem nastąpiło 3 stycznia 2024 r.). Wnioskodawca wniósł zażalenia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 398^6 § 2 k.p.c. w zw. z art. 328 § 1 i 2 k.p.c. Sąd Najwyższy połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania. Analizując dowody, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na rozbieżność między datą nadania przesyłki wynikającą z wydruku systemu śledzenia (11 stycznia 2024 r.) a datami widniejącymi na pocztowej książce nadawczej i potwierdzeniu odbioru (10 stycznia 2024 r.). Ponadto, stempel pocztowy na kopercie z wnioskami był nieczytelny, co uniemożliwiało jednoznaczne ustalenie daty nadania. Sąd Najwyższy podkreślił, że dla skuteczności czynności procesowej dokonanej przez pocztę kluczowe jest jej oddanie w placówce operatora. W przypadku wątpliwości co do daty nadania, a zwłaszcza gdy nie można jednoznacznie stwierdzić, że przesyłka została nadana po terminie, należy przyjąć interpretację korzystną dla strony. Sąd Najwyższy uznał, że w tej sytuacji nie można było z całą pewnością stwierdzić, że wnioski zostały wniesione po terminie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienia Sądu Okręgowego, uznając, że skargi kasacyjne powinny zostać rozpoznane co do ich dopuszczalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek został wniesiony w terminie, jeśli nie można jednoznacznie stwierdzić, że został nadany po upływie terminu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku rozbieżności między różnymi dowodami daty nadania przesyłki pocztowej, a zwłaszcza gdy nie można jednoznacznie ustalić, czy przesyłka została nadana po terminie, należy przyjąć interpretację korzystną dla strony. W sytuacji, gdy nie można wykluczyć, że przesyłka została nadana w terminie, czynność procesowa musi być oceniona jako dokonana w terminie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowień
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Sosnowcu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Sosnowcu | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Z. spółki akcyjnej w K. | spółka | uczestnik |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398 § 6 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący odrzucenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 165 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do sądu jest jego oddanie w polskiej placówce operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
k.p.c. art. 167
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący bezskuteczności czynności dokonanej po terminie.
k.p.c. art. 328 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 328 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący odrzucenia wniosku o doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący uchylenia zaskarżonego postanowienia przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach cywilnych do innych postępowań.
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący łączenia spraw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niejednoznaczność daty nadania przesyłki pocztowej. Niemożność jednoznacznego stwierdzenia, że przesyłka została nadana po terminie. Zasada interpretacji korzystnej dla strony w przypadku wątpliwości. Naruszenie art. 398^6 § 2 k.p.c. w zw. z art. 328 § 1 i 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Wnioski o doręczenie uzasadnienia nadano po terminie (stanowisko Sądu Okręgowego).
Godne uwagi sformułowania
Przyjęcie, że strona dokonała czynności po terminie w przypadku nadania przesyłki pocztowej wymaga jednoznacznego stwierdzenia, że przesyłka ta została nadana już po upływie terminu na dokonanie tej czynności. Jeżeli natomiast nie jest możliwe stanowcze ustalenie daty nadania przesyłki i nie można wykluczyć, że przesyłka ta została nadana w terminie, sąd powinien przyjąć interpretację korzystną dla podejmującego daną czynność i uznać, że nie ma podstaw do uznania jej za bezskuteczną. Wyjątkowa pozycja operatora publicznego sprawia, że czynnościom wykonywanym za jego pośrednictwem nadawane są specjalne skutki, w tym domniemanie, że czynność dokonana za jego pośrednictwem jest skuteczna wobec adresata już z chwilą jej dokonania.
Skład orzekający
Marcin Łochowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych w kontekście doręczania pism przez operatora pocztowego, zwłaszcza w sytuacjach niejednoznacznych dowodów daty nadania."
Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań, gdzie czynność procesowa jest dokonywana przez wysyłkę pocztową i pojawiają się wątpliwości co do daty nadania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowania cywilnego – terminów procesowych i dowodzenia ich dochowania. Pokazuje, jak ważne są szczegóły dowodowe i jak sąd interpretuje niejednoznaczne sytuacje, co jest cenne dla praktyków prawa.
“Termin procesowy nieprzekroczony mimo nieczytelnego stempla? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CZ 128/24 POSTANOWIENIE 13 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 13 sierpnia 2024 r. w Warszawie zażaleń Skarbu Państwa - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Sosnowcu na postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 2 kwietnia 2024 r., II Ca 2784/23, oraz z 2 kwietnia 2024 r., II Ca 2785/23, w sprawach z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Sosnowcu z udziałem Z. spółki akcyjnej w K. o wpis do księgi wieczystej, uchyla oba zaskarżone postanowienia. UZASADNIENIE Postanowieniem z 2 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy Skarbu Państwa – Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Sosnowcu od postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 27 grudnia 2023 r., II Ca 2784/23. Wydanym w tej samej dacie postanowieniem Sąd Okręgowy we Wrocławiu odrzucił również skargę kasacyjną wnioskodawcy Skarbu Państwa – Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Sosnowcu od postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 27 grudnia 2023 r., II Ca 2785/23. W obu przypadkach Sąd drugiej instancji wskazał, że postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 27 grudnia 2023 r. zostały doręczone skarżącemu 3 stycznia 2024 r. W tej sytuacji termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie postanowień wraz z uzasadnieniami upływał 10 stycznia 2024 r. Wnioski te zostały zaś nadane wspólną przesyłką pocztową 11 stycznia 2024 r., co wynika z pieczęci na kopercie oraz wydruku z systemu informatycznego śledzenia przesyłek. Według Sądu Okręgowego omyłkowe doręczenie stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem nie spowodowało rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W konsekwencji wniesione skargi kasacyjne należało odrzucić jako niedopuszczalne. Zażalenia na oba postanowienia wniósł wnioskodawca, zaskarżając je w całości i wnosząc o ich uchylenie. Skarżący zarzucił zaskarżonym postanowieniom naruszenie art. 398 6 § 2 (w zażaleniach omyłkowo wskazano na art. 389 6 k.p.c.) w zw. z art. 328 § 1 i 2 k.p.c. W odpowiedziach na zażalenia uczestnik wnosił o ich oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Mając na względzie, że dla oceny zasadności obu zażaleń kluczowe znaczenie ma ocena daty nadania przez skarżącego tej samej przesyłki pocztowej, zarządzeniem z 18 czerwca 2024 r. obie sprawy zostały połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 219 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 398 21 w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniesienie pisma procesowego co do zasady następuje przez jego złożenie w biurze podawczym sądu. Jednak zgodnie z art. 165 § 2 k.p.c. równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do sądu jest jego oddanie w polskiej placówce operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo w zagranicznej placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Wyjątkowa pozycja operatora publicznego sprawia, że czynnościom wykonywanym za jego pośrednictwem nadawane są specjalne skutki, w tym domniemanie, że czynność dokonana za jego pośrednictwem jest skuteczna wobec adresata już z chwilą jej dokonania (uchwała SN z 21 stycznia 2011 r., III CZP 115/10, OSNC 2011, nr 9, poz. 97). Nie ulega przy tym wątpliwości, że strona może dowodzić, że nadała pismo procesowe w innym dniu, niż wynika to ze stempla pocztowego (postanowienie SN z 1 czerwca 2000 r., III RN 188/99, OSNP 2001, nr 9, poz. 296). Nie budzi wątpliwości, że termin do złożenia wniosku o doręczenie postanowień Sądu Okręgowego z 27 grudnia 2023 r. z uzasadnieniem upływał w obu sprawach 10 stycznia 2024 r. Do zażaleń załączone zostały kserokopie z pocztowej książki nadawczej, w których pod pozycją 21. wymieniono pisma adresowane do Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Na ostatniej stronie tej książki odciśnięto datownik pocztowy z datą 10 stycznia 2024 r. Ponadto na przedstawionym przez skarżącego potwierdzeniu odbioru pisma skierowanego do Sądu Okręgowego we Wrocławiu, określonego jako „wniosek o uzasadn. apel (x2)”, również widnieją stemple pocztowe z datą 10 stycznia 2024 r. Z wydruku ze strony internetowej umożliwiającej śledzenie przesyłek pocztowych wynika natomiast, że sporna przesyłka została nadana 11 stycznia 2024 r. Z kolei data stempla pocztowego na kopercie, w której znajdowały się oba wnioski – wbrew stanowisku Sądu Okręgowego – nie jest czytelna. Trudność w jej odczytaniu wynika z tego, że stempel został bądź przystawiony dwukrotnie niemal w tym samym miejscu, bądź został przesunięty przy jego odciskaniu. Nie sposób więc bez wątpliwości stwierdzić, jaka data widnieje na tym stemplu. Może to być zarówno 10, jak i 11 stycznia 2024 r. Przyjęcie, że strona dokonała czynności po terminie w przypadku nadania przesyłki pocztowej wymaga jednoznacznego stwierdzenia, że przesyłka ta została nadana już po upływie terminu na dokonanie tej czynności. Tylko wówczas aktualizuje się bowiem kompetencja sądu do uznania, że czynność ta jest bezskuteczna (art. 167 k.p.c.) i ewentualnie powstaje konieczność podjęcia stosownej czynności, np. w okolicznościach sprawy w postaci odrzucenia wniosku o doręczenie orzeczenia wraz uzasadnieniem (art. 328 § 4 k.p.c.) czy też odrzucenia skargi kasacyjnej (art. 398 6 § 2 k.p.c.). Jeżeli natomiast nie jest możliwe stanowcze ustalenie daty nadania przesyłki i nie można wykluczyć, że przesyłka ta została nadana w terminie, sąd powinien przyjąć interpretację korzystną dla podejmującego daną czynność i uznać, że nie ma podstaw do uznania jej za bezskuteczną. W takich okolicznościach czynność procesowa strony musi być oceniona jako dokonana w terminie. Zatem w przypadku rozbieżności między datą nadania przesyłki, wynikającą z pocztowej książki nadawczej a datą wynikającą z wydruku śledzenia przesyłek pocztowych, i niemożnością rozstrzygnięcia, która z tych dat jest prawidłowa, należy przyjąć, że wnioski skarżącego o doręczenie postanowień z uzasadnieniem w obu sprawach zostały wniesione w terminie. Zaskarżone postanowienia zapadły więc z naruszeniem art. 398 6 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 w zw. z art. 394 1 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. uchylił oba zaskarżone postanowienia. [SOP] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI