III CZ 128/04

Sąd Najwyższy2005-02-24
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
kasacjawznowienie postępowanianiedopuszczalnośćkpcsąd najwyższysąd apelacyjnykoszty zastępstwa procesowego

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające kasację, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na przepisy k.p.c. dotyczące zaskarżania orzeczeń sądu drugiej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło kasację od postanowienia o oddaleniu zażalenia na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania. Sąd Apelacyjny uznał kasację za niedopuszczalną, ponieważ zaskarżone postanowienie nie należało do kategorii orzeczeń, od których przysługuje kasacja zgodnie z art. 392 k.p.c. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, podkreślając zmianę przepisów i niedopuszczalność kasacji w tej konkretnej sytuacji.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie powoda J. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 października 2004 r., które odrzuciło kasację powoda od postanowienia tegoż Sądu z dnia 1 kwietnia 2004 r. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2004 r. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w K. o odrzuceniu skargi powoda o wznowienie postępowania w sprawie I C (...). Sąd Apelacyjny odrzucając kasację powoda, przyjął, że zaskarżone postanowienie z dnia 1 kwietnia 2004 r. nie należy do kategorii orzeczeń wymienionych w art. 392 k.p.c., co do których istnieje możliwość zaskarżenia ich kasacją, w związku z czym kasacja była niedopuszczalna. Sąd Najwyższy zważył, że art. 392 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed 6 lutego 2005 r. (którego odpowiednikiem jest obecnie art. 398¹ § 1 k.p.c.) przewidywał dopuszczalność kasacji jedynie od ściśle wymienionych orzeczeń Sądu drugiej instancji, do których nie zalicza się postanowienie oddalające zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy podkreślił, że zmiana treści art. 392 k.p.c. ustawą z dnia 24 maja 2000 r. istotnie różniła jego wcześniejsze brzmienie, które dopuszczało kasację od wyroków i postanowień kończących postępowanie w sprawie. W związku z tym, kasacja była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 393⁵ k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił również wniosek pełnomocnika z urzędu powoda o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, uznając, że treść zażalenia nie pozwalała na przyjęcie, iż jego wniesienie miało charakter profesjonalnego działania związanego z udzieleniem pomocy prawnej, zgodnie z wymogami stawianymi profesjonaliście.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie należy do kategorii orzeczeń, od których przysługuje kasacja zgodnie z art. 392 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym w rozpoznawanej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 392 k.p.c. (w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2005 r.), stwierdził, że dopuszczalność kasacji była ograniczona do ściśle wymienionych w przepisie orzeczeń sądu drugiej instancji, do których nie należało postanowienie oddalające zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia i wniosku o przyznanie kosztów

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznapowód
Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w K.spółkapozwany
Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu w W.instytucjapozwany
A. Ż.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu powoda

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 392

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten w brzmieniu obowiązującym przed 6 lutego 2005 r. przewidywał dopuszczalność kasacji jedynie od ściśle wymienionych orzeczeń Sądu drugiej instancji, które nie obejmowały postanowienia oddalającego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 393⁵

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia niedopuszczalnej kasacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obecny odpowiednik art. 392 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych art. § 21

Regulacja dotycząca kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 19

Obecna regulacja dotycząca kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja była niedopuszczalna, ponieważ zaskarżone postanowienie nie należało do kategorii orzeczeń wymienionych w art. 392 k.p.c. Zmiana brzmienia art. 392 k.p.c. wykluczała dopuszczalność kasacji w tej sprawie. Wniesienie zażalenia ograniczone do stwierdzenia 'nieuzasadnione' nie spełniało wymogów profesjonalnego działania pełnomocnika z urzędu.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego było nieuzasadnione (argumentacja powoda w zażaleniu).

Godne uwagi sformułowania

kasacja jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu nie należy do kategorii orzeczeń wymienionych w art. 392 k.p.c., co do których istnieje możliwość zaskarżenia ich kasacją pomoc prawna świadczona z urzędu powinna być udzielana zgodnie z wymaganiami stawianymi profesjonaliście treść zażalenia złożonego w rozpoznawanej sprawie nie pozwalała zaś przyjąć, że jego wniesienie miało charakter działania profesjonalnego

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący

Marek Sychowicz

członek

Dariusz Zawistowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących dopuszczalności kasacji od postanowień sądu drugiej instancji, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych oraz zasad przyznawania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, a jego zastosowanie może być ograniczone do spraw o podobnym charakterze proceduralnym i przepisach k.p.c. obowiązujących w danym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji i kosztami zastępstwa procesowego, co jest istotne dla prawników praktyków, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy kasacja jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice zaskarżania orzeczeń.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 128/04 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 24 lutego 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) 
SSN Marek Sychowicz 
SSA Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) 
 
w sprawie ze skargi J. S. o wznowienie postępowania w sprawie I C (...) Sądu 
Okręgowego w K. z powództwa J. S. 
przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwu Komunikacyjnemu w K. i Ubezpieczeniowemu 
Funduszowi Gwarancyjnemu w W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2005 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 października 2004 r., 
sygn. akt I ACz (…), 
 
1. oddala zażalenie 
2. oddala wniosek pełnomocnika z urzędu powoda adwokata A. Ż. o przyznanie 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu 
zażaleniowym przed Sądem Najwyższym. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił kasację powoda od 
postanowienia tego Sądu z dnia 1 kwietnia 2004 r., którym oddalono zażalenie powoda 
na postanowienie Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie odrzucenia skargi powoda o 
wznowienie postępowania w sprawie I C (...). 
Sąd Apelacyjny przyjął, że zaskarżone postanowienie z dnia 1 kwietnia 2004 r. 
nie należy do kategorii orzeczeń wymienionych w art. 392 k.p.c., co do których istnieje 

 
 
2 
możliwość zaskarżenia ich kasacją. Dlatego też kasacja jako niedopuszczalna podlegała 
odrzuceniu. 
W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające kasację powód 
wniósł o jego uchylenie zarzucając, że jest ono „nieuzasadnione”. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Powołany przez Sąd Apelacyjny art. 392 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed 
dniem 6 lutego 2005 r., który miał zastosowanie w sprawie, a którego odpowiednikiem 
jest obecnie art. 3981 § 1 k.p.c., przewidywał dopuszczalność kasacji jedynie od tego 
rodzaju orzeczeń Sądu drugiej instancji, które w tym przepisie zostały wprost 
wymienione. Nie należy do nich postanowienie oddalające zażalenie na postanowienie 
Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Zasadnie Sąd 
Apelacyjny ocenił zatem, że kasacja wniesiona na postanowienie tego Sądu z dnia 1 
kwietnia 2004 r. była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu w oparciu o 
dotychczasowe brzmienie art. 3935 k.p.c. Wymaga podkreślenia, że odwoływanie się 
przez 
skarżącego 
do 
cytowanego 
w 
uzasadnieniu 
zażalenia 
stanowiska 
o 
dopuszczalności kasacji nie uwzględnia faktu , że zostało ono wyrażone na tle innego 
brzmienia art. 392 k.p.c., którego treść została zmieniona ustawą z dnia 24 maja 2000 r. 
o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i 
rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o 
komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 48, poz. 554). Wcześniej przepis ten 
przewidywał dopuszczalność kasacji od wyroków i postanowień wydanych przez Sąd 
drugiej instancji i kończących postępowanie w sprawie, co istotnie różniło go od treści 
przepisu mającego zastosowanie obecnie. 
W tej sytuacji sam fakt wniesienia zażalenia, w którym skarżący ograniczył się 
praktycznie do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie jest „nieuzasadnione” i które 
to zażalenie nie mogło odnieść skutku wobec oczywistego brzmienia art. 392 k.p.c., nie 
uzasadniał wniosku pełnomocnika z urzędu powoda o przyznanie mu kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu zażaleniowym i wniosek ten 
należało oddalić. 
Sąd Najwyższy w wielu orzeczeniach wyrażał już wcześniej pogląd, że pomoc 
prawna świadczona z urzędu powinna być udzielana zgodnie z wymaganiami 
stawianymi profesjonaliście i tylko przy zachowaniu tego warunku uzasadnia przyznanie 
pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie § 21 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za 

 
 
3 
czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 154, poz. 
1013; zm. Dz. U. Z 1998 r. Nr 159, poz. 1049), przy czym obecnie odpowiednią 
regulację zawiera § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 
2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348). 
Przykładowo wskazać można postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1999 
r., I CKN 1946/97, OSNC 1999, nr 10, poz. 178 i z dnia 12 lutego 1999 r. II CKN 341/98, 
OSNC 1999, nr 6 poz. 123. Treść zażalenia złożonego w rozpoznawanej sprawie nie 
pozwala zaś przyjąć, że jego wniesienie miało charakter działania profesjonalnego 
związanego z udzieleniem stronie pomocy prawnej. 
Z przyczyn wyżej wskazanych zawarty w zażaleniu wniosek o przyznanie 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zasługiwał na 
uwzględnienie, zaś zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw podlegało 
oddaleniu w oparciu o treść art. 3941 §3 i 39814 k.p.c.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę