III CZ 123/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie F.S. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła powództwa o nakazanie w postępowaniu grupowym, wytoczonego przez W.1 spółkę z o.o. jako reprezentanta grupy przeciwko F.S. Pozwany w zażaleniu zarzucał Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów postępowania cywilnego, w tym art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd Okręgowy, a także zarzucał pominięcie kwestii „organizatora platformy” oraz zaniechanie zastosowania prawa obcego (Belize). Sąd Najwyższy przypomniał, że zażalenie na postanowienie kasatoryjne sądu drugiej instancji ma charakter formalny i służy jedynie kontroli, czy orzeczenie kasatoryjne zostało prawidłowo oparte na przesłankach z art. 386 § 2 lub 4 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że nierozpoznanie istoty sprawy zachodzi, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony. W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, co uzasadniało uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i odstąpił od obciążania pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego na podstawie art. 102 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie formalnego charakteru zażalenia na postanowienie kasatoryjne sądu drugiej instancji oraz precyzyjne określenie przesłanek nierozpoznania istoty sprawy.
Dotyczy specyficznej procedury zażaleniowej w postępowaniu cywilnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania służy kontroli merytorycznej oceny sądu drugiej instancji co do istoty sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie przewidziane w art. 394^1 § 1^1 k.p.c. ma charakter formalny i służy jedynie skontrolowaniu, czy orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji zostało prawidłowo oparte na przesłankach z art. 386 § 2 lub 4 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zażalenie na postanowienie kasatoryjne nie służy ocenie prawidłowości czynności procesowych sądu podjętych w celu wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, ani poglądu na temat wykładni prawa materialnego. Badaniu podlega jedynie formalna poprawność uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.
Kiedy dochodzi do nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że rozpoznanie istoty sprawy wymaga prawidłowego zidentyfikowania jej przedmiotu. Potrzeba poczynienia nowych ustaleń co do okoliczności faktycznych sprawy, choćby decydujących z punktu widzenia kierunku jej rozstrzygnięcia, nie świadczy o nierozpoznaniu istoty sprawy. Sąd drugiej instancji może samodzielnie przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F.S. | inne | pozwany |
| W.1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód (reprezentant grupy) |
| G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej | spółka | członek grupy |
| W.2 spółki akcyjnej | spółka | członek grupy |
| S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | członek grupy |
| W.3 spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | członek grupy |
| W.4 spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | członek grupy |
| N. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | członek grupy |
| D. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | członek grupy |
| K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | członek grupy |
| W.5 spółki akcyjnej | spółka | członek grupy |
| W.6 spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | członek grupy |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku przez sąd odwoławczy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić w razie nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji lub gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
k.p.c. art. 394^1 § § 1^1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania ma charakter formalny i służy kontroli przesłanek z art. 386 § 2 lub 4 k.p.c.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania.
u.ś.u.d.e. art. 14
Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną
p.u.s.p. art. 5ia § § 1
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny prawidłowo stwierdził nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Okręgowy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty pozwanego dotyczące naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. (błędne przyjęcie nierozpoznania istoty sprawy). • Zarzuty pozwanego dotyczące błędnego przyjęcia nierozpoznania istoty sprawy przez pryzmat pojęcia „organizatora platformy”. • Zarzuty pozwanego dotyczące zaniechania zastosowania prawa obcego (Belize).
Godne uwagi sformułowania
zażalenie przewidziane w art. 394^1 § 1^1 k.p.c. ma na celu jedynie skontrolowanie przez Sąd Najwyższy, czy orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji [...] zostało prawidłowo oparte na jednej z przesłanek przewidzianych w art. 386 § 2 lub 4 k.p.c. • Dokonywana przez Sąd Najwyższego ocena ma zatem charakter formalny i skupia się wyłącznie na przesłankach uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji. • Zażalenie [...] nie służy ocenie prawidłowości czynności procesowych sądu podjętych w celu wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, ani także zaprezentowanego przez sąd meriti poglądu na temat wykładni prawa materialnego, mającego zastosowanie w sprawie. • O nierozpoznaniu istoty sprawy nie świadczy potrzeba poczynienia nowych ustaleń co do okoliczności faktycznych sprawy, choćby decydujących z punktu widzenia kierunku jej rozstrzygnięcia. • Do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie.
Skład orzekający
Adam Doliwa
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie formalnego charakteru zażalenia na postanowienie kasatoryjne sądu drugiej instancji oraz precyzyjne określenie przesłanek nierozpoznania istoty sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury zażaleniowej w postępowaniu cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu cywilnym, a mianowicie zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie kasatoryjne. Wyjaśnia, kiedy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
“Sąd Najwyższy: Zażalenie na uchylenie wyroku to nie rozprawa o meritum sprawy!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.