III CZ 12/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki K. S. na wyrok Sądu Okręgowego w Opolu, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Opolu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła zapłaty należności od członków zarządu spółki z powodu jej niewypłacalności. Sąd Rejonowy zasądził należność od pozwanych, opierając się na art. 299 § 1 k.s.h., uznając istnienie niezaspokojonego zobowiązania spółki i bezskuteczność egzekucji. Sąd Okręgowy uchylił ten wyrok, uznając, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, nie ocenił stanu faktycznego pod kątem prawa materialnego i nie wskazał dowodów. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na sprzeczności w kwocie należności oraz na fakt wydania nakazu zapłaty po ogłoszeniu upadłości spółki. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące postępowania apelacyjnego, uznał, że sąd drugiej instancji nie powinien był uchylać wyroku sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy, gdyż sąd ten mógł merytorycznie rozpoznać sprawę i naprawić dostrzeżone błędy. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok sądu okręgowego i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego sądowi kończącemu postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w postępowaniu apelacyjnym oraz zakres kognicji sądu drugiej instancji w modelu apelacji pełnej.
Dotyczy specyfiki postępowania zażaleniowego na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, czy też powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd drugiej instancji nie powinien był uchylać wyroku sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy, gdyż sąd ten mógł merytorycznie rozpoznać sprawę i naprawić dostrzeżone błędy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że w modelu apelacji pełnej sąd drugiej instancji powinien merytorycznie rozpoznać sprawę i naprawić błędy sądu pierwszej instancji, zamiast uchylać wyrok z powodu nierozpoznania istoty sprawy. Uchylenie wyroku z tego powodu jest uzasadnione tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy sąd pierwszej instancji w ogóle nie zbadał podstawy faktycznej żądania lub oceny merytorycznych zarzutów.
Jaki jest zakres kognicji sądu drugiej instancji rozpoznającego sprawę na skutek apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres kognicji sądu drugiej instancji obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy, a nie tylko kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, wskazał na obowiązujący system apelacji pełnej, gdzie sąd drugiej instancji rozpatruje sprawę ponownie, w sposób nieograniczony, badając ją jeszcze raz. Postępowanie apelacyjne ma charakter rozpoznawczy i stanowi dalszy ciąg postępowania pierwszoinstancyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. Ś. | osoba_fizyczna | pozwany |
| R. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. sp. z o.o. w P. | spółka | dłużnik spółki |
Przepisy (16)
Główne
k.s.h. art. 299 § 1
Kodeks spółek handlowych
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁵ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
pr. upadł. art. 11 § 2
Ustawa - Prawo upadłościowe
pr. upadł. art. 21
Ustawa - Prawo upadłościowe
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe art. 5 § 1
k.p.c. art. 174 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 174 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd drugiej instancji nie powinien był uchylać wyroku sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy, gdyż mógł merytorycznie rozpoznać sprawę i naprawić błędy.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, nie ocenił stanu faktycznego pod kątem prawa materialnego i nie wskazał dowodów. • Sąd pierwszej instancji nie zwrócił uwagi na sprzeczność w zakresie dochodzonej przez powódkę należności głównej. • Wydanie przeciwko spółce nakazu zapłaty nastąpiło po ogłoszeniu jej upadłości, co wymagało uchylenia tego nakazu.
Godne uwagi sformułowania
W obowiązującym modelu apelacji pełnej rola sądu drugiej instancji nie ogranicza się jedynie do samego aktu kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, ale obejmuje także powinność merytorycznego rozpoznania sprawy. • Celem postępowania apelacyjnego jest bowiem ponowne i wszechstronne merytoryczne rozpoznanie sprawy. • Postępowanie apelacyjne - choć odwoławcze - ma charakter rozpoznawczy (merytoryczny), a z punktu widzenia metodologicznego stanowi dalszy ciąg postępowania przeprowadzonego w pierwszej instancji. • Pojęcie nierozpoznania istoty sprawy interpretowane jest jako wadliwość rozstrzygnięcia, polegająca na wydaniu przez sąd pierwszej instancji orzeczenia, które nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, bądź na zaniechaniu zbadania przez ten Sąd materialnej podstawy żądania albo oceny merytorycznych zarzutów strony przy bezpodstawnym przyjęciu, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w postępowaniu apelacyjnym oraz zakres kognicji sądu drugiej instancji w modelu apelacji pełnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania zażaleniowego na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia kluczowe zasady postępowania apelacyjnego i pojęcie nierozpoznania istoty sprawy, co jest fundamentalne dla praktyki prawniczej.
“Sąd Najwyższy: Kiedy sąd drugiej instancji musi merytorycznie rozpoznać sprawę, a nie tylko ją uchylić?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.