III CZ 12/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie Skarbu Państwa na postanowienie o odstąpieniu od obciążenia powoda kosztami postępowania zażaleniowego, uznając, że sąd apelacyjny prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. ze względu na nieporadność powoda.
Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda na zarządzenie o zwrocie pozwu, a następnie uzupełnił postanowienie o odstąpienie od obciążenia powoda kosztami postępowania zażaleniowego. Pozwany Skarb Państwa zaskarżył to rozstrzygnięcie o kosztach, domagając się ich zasądzenia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego, uznając, że sąd apelacyjny prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. ze względu na szczególną nieporadność powoda i niezrozumienie przez niego zasad funkcjonowania sądów.
Sąd Apelacyjny w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2010 r. oddalił zażalenie powoda na zarządzenie Przewodniczącego z dnia 25 lutego 2010 r., którym zwrócono pozew z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w terminie. Następnie, postanowieniem z dnia 10 grudnia 2010 r., Sąd Apelacyjny uzupełnił swoje wcześniejsze postanowienie, orzekając o odstąpieniu od obciążenia powoda kosztami postępowania zażaleniowego. Pozwany Skarb Państwa wniósł zażalenie na to rozstrzygnięcie o kosztach, domagając się ich zasądzenia od powoda. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie pozwanego, zważył, że art. 102 k.p.c. stanowi odstępstwo od zasady rozkładu kosztów postępowania w "szczególnie uzasadnionym wypadku". Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny, wyeksponował stan "nieporadności powoda i niezrozumienia zasad funkcjonowania sądów i jednostek prokuratury", co uzasadniało zastosowanie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego jako nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, nieporadność strony i niezrozumienie przez nią zasad funkcjonowania sądów mogą stanowić "szczególnie uzasadniony wypadek" uzasadniający odstąpienie od obciążenia jej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c., wyeksponowując stan nieporadności powoda i jego niezrozumienie zasad funkcjonowania sądów, co uzasadniało odstąpienie od obciążenia go kosztami postępowania zażaleniowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
M. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Prokuratura Rejonowa w K. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Sformułowano istotne i zasadnicze odstępstwo od zasady rozkładu kosztów postępowania, jeżeli pojawi się „szczególnie uzasadniony wypadek” uzasadniający odstąpienie od reguły ogólnej. Takie odstępstwo wymaga odpowiedniego uzasadnienia przy dokonaniu odpowiednich ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 394¹ § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguła ogólna dotycząca rozkładu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieporadność powoda i niezrozumienie przez niego zasad funkcjonowania sądów i jednostek prokuratury uzasadniają zastosowanie art. 102 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 397 § 2 k.p.c. poprzez niezasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego od powoda.
Godne uwagi sformułowania
szczególnie uzasadniony wypadek nieporadność powoda i niezrozumienia zasad funkcjonowania sądów i jednostek prokuratury
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Mirosław Bączyk
sprawozdawca
Barbara Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. ze względu na jej szczególną nieporadność."
Ograniczenia: Każdy przypadek oceny "szczególnie uzasadnionego wypadku" jest indywidualny i zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii kosztów postępowania i stosowania art. 102 k.p.c., co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo ciekawy.
“Nieporadność powoda usprawiedliwieniem kosztów? Sąd Najwyższy wyjaśnia art. 102 k.p.c.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 12/11 POSTANOWIENIE Dnia 1 kwietnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa M. P. przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuraturze Rejonowej w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 1 kwietnia 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 16 czerwca 2010 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda wniesione na zarządzenie Przewodniczącego z dnia 25 lutego 2010 r., w którym zwrócono pozew powoda z racji nieuzupełnienia jego braków formalnych w wyznaczonym przez Przewodniczącego terminie. Postanowienie to zostało uzupełnione postanowieniem z dnia 10 grudnia 2010 r. (k. 49 akt) w ten sposób, że dodano do niego nowy punkt, w którym orzeczono odstąpienie od obciążenia powoda kosztami postępowania zażaleniowego. Pozwany Skarb Państwa zaskarżył zażaleniem wspomniane rozstrzygnięcie o kosztach i domagał się jego zmiany w postaci zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. W obszernym uzasadnieniu starano się wykazać naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 397 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W art. 102 k.p.c. sformułowano istotne i zasadnicze odstępstwo od zasady rozkładu kosztów postępowania, jeżeli pojawi się „szczególnie uzasadniony wypadek” uzasadniający odstąpienie od reguły ogólnej. Rzecz jasna, takie odstępstwo wymaga odpowiedniego uzasadnienia przy dokonaniu odpowiednich ustaleń faktycznych. W judykaturze Sądu Najwyższego wskazywano niejednokrotnie na określone sytuacje, które mogą uzasadniać zastosowanie art. 102 k.p.c. i nieobciążanie strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 98 k.p.c. (por. np. ostatnio – postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2010 r., IV CZ 50/10, OSNC 2011, z. 3, poz. 107). Nie sposób stwierdzić, że Sąd Apelacyjny nie dokonał właściwych ustaleń w celu wykazania, że tworzą one „wypadek szczególnie uzasadniony” w rozumieniu art. 102 k.p.c. Pozostaje tylko kwestia oceny takich ustaleń w świetle tego przepisu. Niewątpliwie należy przyznać skarżącemu rację, że niezbyt przekonywająco dla uzasadnienia zastosowania art. 102 k.p.c powołano się na charakter sprawy. Jednakże należy zwrócić przede wszystkim uwagę na to, że Sąd Apelacyjny wyeksponował (znając akta sprawy i inne sprawy z udziałem powoda) stan 3 „nieporadności powoda i niezrozumienia zasad funkcjonowania sądów i jednostek prokuratury”. Sformułował w związku z tym prognozę, że obciążanie powoda kosztami postępowania (zażaleniowego) nie będzie miało zasadniczego wpływu na sposób dalszego postępowania powoda, co z kolei wymaga odpowiedniej tolerancji jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa wobec powoda przy podejmowaniu czynności procesowych. Prawna motywacja rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego w postaci nieobciążania powoda kosztami postępowania zażaleniowego mieści się zatem w ramach odpowiedniej oceny sędziowskiej, przyjętej w treści art. 102 k.p.c. W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c w zw. z art. 39814 k.p.c).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI