II UZ 8/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając je za niedopuszczalne na gruncie aktualnych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę J.Ł. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, wskazując, że jego podstawą nie był przepis niezgodny z Konstytucją, a inny przepis, którego TK nie badał. Wnioskodawczyni wniosła zażalenie, zarzucając błędy proceduralne i materialne. Sąd Najwyższy uznał jednak zażalenie za niedopuszczalne, powołując się na zamknięty katalog postanowień zaskarżalnych do SN zgodnie z art. 394¹ § 1 k.p.c. w aktualnym brzmieniu.
Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawczyni J.Ł. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jej skargi o wznowienie postępowania. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, ponieważ uznał, że prawomocny wyrok, którego wznowienia domagała się wnioskodawczyni, nie opierał się na przepisie (art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej) uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, lecz na innym przepisie (art. 53 ust. 4 ustawy emerytalnej), który nie był przedmiotem badania TK. Wnioskodawczyni zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że skarga powinna była zostać oparta na przepisie zakwestionowanym przez TK. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie i uznał je za niedopuszczalne. Wskazał, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 394¹ § 1 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko na ściśle określone postanowienia, w tym na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną lub skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie mieści się w tym katalogu. W związku z tym, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 394¹ § 1 k.p.c., który zawiera zamknięty katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego. Postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie znajduje się w tym katalogu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie zażalenia
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Ł. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 394¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zamknięty katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego, wyłączając z niego postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.
ustawa emerytalna art. 53 § ust. 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Stanowił podstawę rozstrzygnięcia w prawomocnie zakończonej sprawie, a jego przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394¹ § § 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398⁶ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398⁶ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa emerytalna art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził TK, ale który nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia w prawomocnie zakończonej sprawie.
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 401¹
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa emerytalna art. 53 § ust. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 26
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 477⁹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie jest niedopuszczalne na gruncie aktualnego brzmienia art. 394¹ § 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 410 § 1 k.p.c. w zw. z art. 401¹ k.p.c.) Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 53 ust. 3 i 4 oraz art. 25 ust. 1b z art. 26 ustawy emerytalnej)
Godne uwagi sformułowania
Katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego jest zamknięty Wobec powyższego, na podstawie art. 394¹ § 3 w związku z art. 398⁶ § 3 oraz w związku z art. 398⁶ § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
przewodniczący
Maciej Pacuda
członek
Romualda Spyt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność zażaleń do Sądu Najwyższego na postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania po zmianach w k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji k.p.c. z 7 listopada 2019 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dostępem do Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków prawa, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Koniec drogi do Sądu Najwyższego? Zaskakujące odrzucenie zażalenia w sprawie emerytalnej.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt II UZ 8/20 POSTANOWIENIE Dnia 4 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Piotr Prusinowski (przewodniczący) SSN Maciej Pacuda SSN Romualda Spyt (sprawozdawca) w sprawie z wniosku J. Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w W. o wznowienie postępowania , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 4 listopada 2021 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt III AUa (…), odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2019 r. Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił skargę J.Ł. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 lutego 2016 r., w sprawie III AUa (…). Uzasadniając rozstrzygnięcie, Sąd Apelacyjny stwierdził, że podstawę rozstrzygnięcia w prawomocnie zakończonej sprawie III AUa (…) (dotyczącej decyzji organu rentowego z dnia 8 sierpnia 2013 r.) nie stanowił art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r., poz. 293 z ze zm.; zwanej dalej ustawą emerytalną), którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał Konstytucyjny w powoływanym w skardze wyroku z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16 ( OTK-A 2019 poz. 11 ), lecz art. 53 ust. 4 tej ustawy, którego przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczy. Natomiast kwestię przeliczenia emerytury na podstawie art. 25 ust. 1 b ustawy emerytalnej rozstrzygała decyzja organu rentowego z dnia 19 kwietnia 2013 r. i odwołanie od niej zostało odrzucone postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 stycznia 2014 r., w sprawie XIV U (…), na podstawie art. 477 9 § 3 k.p.c., ze względu na to, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu, a opóźnienie we wniesieniu tego odwołania było nadmierne. J.Ł. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 410 § 1 k.p.c. w związku z art. 401 1 k.p.c., przez błędne przyjęcie, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowych podstawach, a w konsekwencji bezzasadne odrzucenie tej skargi w sytuacji braku zaistnienia ustawowych przesłanek odrzucenia; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 53 ust. 3 i 4 oraz art. 25 ust. 1b wraz z art. 26 ustawy emerytalnej, przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że podstawą prawną decyzji organu rentowego z dnia 8 sierpnia 2013 r. nr (…), wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 września 2014 r., w sprawie XIV U (…), oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 lutego 2016 r., w sprawie III AUa (...), był przepis art. 53 ust. 3 i 4, a nie art. 25 ust. b wraz z art. 26 ustawy emerytalnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest niedopuszczalne. Zgodnie z aktualnym, właściwym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia i wniesienia zażalenia, brzmieniem art. 394 1 § 1 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia bądź w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W myśl zaś z jego § 1 1 , zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Z dniem 7 listopada 2019 r. został uchylony § 2, który stanowił, że w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 398 1 , a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Należy więc przyjąć, że katalog postanowień zaskarżalnych do Sądu Najwyższego jest zamknięty i aktualnie obejmuje tylko postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej i o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W obecnym zatem stanie prawnym zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania wniesione do Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2021 r., III CZP 53/21, niepublikowaną). Wobec powyższego, na podstawie art. 394 1 § 3 w związku z art. 398 6 § 3 oraz w związku z art. 398 6 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI