III CZ 108/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu apelacyjnego odrzucające ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sąd powinien był zbadać nowe okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej strony.
Interwenient uboczny złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, wskazując na pogorszenie swojej sytuacji majątkowej. Sąd Apelacyjny odrzucił ten wniosek, opierając się na przepisach o ponownych wnioskach. Sąd Najwyższy uznał, że sąd apelacyjny powinien był merytorycznie rozpoznać wniosek, jeśli strona przedstawiła nowe okoliczności, i uchylił zaskarżone postanowienie.
Interwenient uboczny J. G. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego i jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny częściowo zwolnił go od opłat, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Następnie interwenient złożył kolejny wniosek o zwolnienie, wskazując na pogorszenie swojej sytuacji finansowej. Sąd Apelacyjny odrzucił ten ponowny wniosek, a także skargę kasacyjną. Interwenient wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie, uchylając postanowienie sądu apelacyjnego. Sąd Najwyższy wskazał, że ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na nowych okolicznościach, nie podlega automatycznemu odrzuceniu, a sąd powinien go merytorycznie rozpoznać. W tej sytuacji Sąd Najwyższy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi apelacyjnemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na nowych okolicznościach, podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 107 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przewiduje odrzucenie ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli oparty jest na tych samych okolicznościach. Jednakże, jeśli strona przedstawiła nowe okoliczności wskazujące na pogorszenie jej sytuacji majątkowej, sąd powinien merytorycznie rozpoznać taki wniosek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
J. G. (interwenient uboczny)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina Miejska G. | organ_państwowy | powód |
| T. w W. | spółka | pozwany |
| J. G. | osoba_fizyczna | interwenient uboczny |
Przepisy (6)
Główne
u.k.s.c. art. 107 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu. Odrzucenie wniosku może usprawiedliwiać jedynie oparcie go na tych samych okolicznościach.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398⁶ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁵
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny powinien był merytorycznie rozpoznać ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ strona przedstawiła nowe okoliczności dotyczące pogorszenia jej sytuacji majątkowej. Zastosowanie art. 107 ust. 2 u.k.s.c. wymaga, aby ponowny wniosek był oparty na tych samych okolicznościach, co poprzedni, aby mógł zostać odrzucony.
Godne uwagi sformułowania
Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu. Sąd drugiej instancji powinien był merytorycznie rozpoznać ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ocenić, czy zmiana sytuacji majątkowej strony wpływa na dotychczasowe stanowisko odnośnie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący, sprawozdawca
Paweł Grzegorczyk
członek
Karol Weitz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ponownych wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza gdy pojawiają się nowe okoliczności uzasadniające zmianę decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o zwolnienie od kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego – kosztów sądowych i możliwości ich zwolnienia. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi praktyczny przykład interpretacji przepisów proceduralnych przez Sąd Najwyższy, co jest cenne dla prawników.
“Czy pogorszenie sytuacji finansowej zawsze pozwala na ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III CZ 108/22 POSTANOWIENIE Dnia 11 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Grzegorczyk SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa Gminy Miejskiej G. przeciwko T. w W. z udziałem interwenienta ubocznego J. G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 marca 2022 r., zażalenia interwenienta ubocznego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt I Aga (…) (I WSC (…)), uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Sadu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 maja 2021 r., I AGa (…) interwenient uboczny J. G. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych (datowany na 8 września 2021 r.) w zakresie opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 28 września 2021 r. Sąd Apelacyjny w (…) zwolnił interwenienta ubocznego od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej częściowo, a to powyżej kwoty 15 000 złotych, w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Interwenient uboczny pismem z dnia 18 października 2021 r. wniósł kolejny wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych, wskazując, że jego sytuacja pogorszyła się od momentu złożenia poprzedniego wniosku. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2021 r. Sąd Apelacyjny w (…) odrzucił ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym i odrzucił skargę kasacyjną. Na postanowienie tego Sądu interwenient uboczny J. G. wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 398 6 § 2 k.p.c. poprzez nieuzasadnione zastosowanie. Skarżący wniósł na podstawie art. 394 1 § 3 k.p.c. w zw. z art. 398 21 k.p.c. w zw. z art. 380 k.p.c. o rozpoznanie postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 listopada 2021 r. sygn. akt I WSC (…) w przedmiocie odrzucenia ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów w postępowaniu kasacyjnym. Sad Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 107 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2021 r., poz. 2257 ze zm., dalej „u.k.s.c.”) ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu. Zatem odrzucenie wniosku może usprawiedliwiać jedynie oparcie go na tych samych okolicznościach. Tymczasem skarżący przedstawił w piśmie z dnia 18 października 2021 r. nowe okoliczności- kolejne zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Już z tego względu Sąd drugiej instancji powinien był merytorycznie rozpoznać ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ocenić, czy zmiana sytuacji majątkowej strony przedstawiona w ponownym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wpływa na dotychczasowe stanowisko odnośnie zwolnienia od kosztów sądowych (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2019 r., I CZ 19/19, nie publ.).. Z tych względów, na podstawie art. 398 15 w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI