III Cz 1043/20

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2020-11-05
SAOSnieruchomościsłużebnościŚredniaokręgowy
służebność przesyłukoszty sądowewynagrodzenie biegłychzażaleniepostępowanie nieprocesowekoszty postępowanianieruchomości

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie o obciążeniu jej kosztami sądowymi w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, uznając, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione podstawy do zwolnienia jej z tego obowiązku.

Wnioskodawczyni zaskarżyła postanowienie sądu rejonowego nakazujące jej zapłatę 1 597,40 zł tytułem zwrotu tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa kosztów sądowych (wynagrodzenia biegłych) w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu. Argumentowała, że powinna zostać zwolniona z kosztów ze względu na trudną sytuację finansową i postępowanie uczestnika. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że wnioskodawczyni powinna była liczyć się z kosztami postępowania i nie zachodzą szczególnie uzasadnione podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni T. W. (2) na postanowienie Sądu Rejonowego w Rybniku, które nakazało jej zapłatę kwoty 1 597,40 zł na rzecz Skarbu Państwa tytułem zwrotu tymczasowo wyłożonych kosztów sądowych związanych z wynagrodzeniem biegłych. Sprawa dotyczyła ustanowienia służebności przesyłu. Wnioskodawczyni argumentowała, że powinna zostać zwolniona z obciążenia kosztami, wskazując na swoją trudną sytuację finansową (renta rodzinna, wydatki na utrzymanie nieruchomości) oraz na postępowanie uczestnika postępowania. Sąd Okręgowy, analizując sprawę, stwierdził, że w toku postępowania Skarb Państwa poniósł tymczasowo koszty sądowe w łącznej wysokości 4 792,21 zł. Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, sąd był zobowiązany do ich pobrania od stron, jeśli istnieją podstawy. Sąd Okręgowy wskazał, że w sprawach nieprocesowych, takich jak ustanowienie służebności, zastosowanie znajduje art. 520 k.p.c. Choć sąd rejonowy zastosował § 1 tego artykułu, sąd okręgowy uznał, że właściwsze byłoby zastosowanie § 2, gdyż uczestnicy nie mieli wspólnych interesów. Niemniej jednak, ta zmiana interpretacji nie wpłynęła na ostateczne rozliczenie kosztów. Sąd podkreślił, że wnioskodawczyni, inicjując postępowanie, powinna była liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Brak szczególnie uzasadnionego przypadku uniemożliwił zastosowanie art. 102 k.p.c. (nieobciążanie kosztami w wyjątkowych sytuacjach). W związku z tym, zażalenie zostało uznane za bezzasadne i oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawca nie może zostać zwolniony z obowiązku zwrotu kosztów, jeśli nie zachodzą szczególnie uzasadnione podstawy, a sam zainicjował postępowanie, powinni liczyć się z kosztami.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca inicjując postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu, powinien był liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Brak szczególnie uzasadnionego przypadku uniemożliwia zastosowanie art. 102 k.p.c. do zwolnienia z obowiązku zwrotu kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
T. W. (1)osoba_fizycznawnioskodawca
T. W. (2)osoba_fizycznawnioskodawca
K. K.osoba_fizycznawnioskodawca
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.spółkauczestnik postępowania
(...) S.A. w W.spółkauczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może odstąpić od zasady z § 1 i orzec o stosunkowym rozdzieleniu obowiązku zwrotu kosztów lub włożeniu go na jednego z uczestników w całości, gdy interesy uczestników nie są wspólne lub nie są w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Sąd pobiera od stron lub uczestników postępowania nieuiszczone koszty sądowe, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów w postępowaniu nieprocesowym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, które nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu między uczestnikami, gdy ich interesy są wspólne lub w równym stopniu zainteresowani są wynikiem postępowania.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może nie obciążać strony nieuiszczonymi kosztami sądowymi.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.

k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala zażalenie, jeśli jest bezzasadne.

k.p.c. art. 397 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o apelacji stosuje się odpowiednio do zażalenia.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania procesowego stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań, w tym nieprocesowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca inicjując postępowanie powinien liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów. Brak szczególnie uzasadnionego przypadku do zastosowania art. 102 k.p.c. W sprawach o służebność przesyłu, gdzie interesy stron nie są wspólne, należy stosować art. 520 § 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawca powinien zostać zwolniony z kosztów ze względu na trudną sytuację finansową. Uczestnik postępowania powinien zostać obciążony całością kosztów z uwagi na jego przedprocesowe postępowanie.

Godne uwagi sformułowania

każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie nieuiszczone koszty sądowe należało rozliczyć nie w oparciu o regulację art. 520 § 1 k.p.c. lecz przy zastosowaniu regulacji 520 § 2 k.p.c. nie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek” o którym mowa jest w art. 102 k.p.c.

Skład orzekający

Leszek Dąbek

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad ponoszenia kosztów sądowych w sprawach o ustanowienie służebności przesyłu oraz stosowania art. 520 i 102 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i rozliczenia kosztów wynagrodzenia biegłych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia zasady ponoszenia kosztów sądowych w sprawach nieprocesowych, co jest istotne dla praktyków, choć samo rozstrzygnięcie nie jest przełomowe.

Kto płaci za biegłych w sprawach o służebność przesyłu? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów wynagrodzenia biegłych: 1597,4 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 1043/20 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2020 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: Sądu Okręgowego Leszek Dąbek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2020 r. w Gliwicach sprawy z wniosku T. W. (1) , T. W. (2) i K. K. z udziałem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o ustanowienie służebności przesyłu na skutek zażalenia wnioskodawczyni T. W. (2) na postanowienie zawarte w pkt 6 postanowienia z 18 lipca 2019 r. Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt II Ns 142/17 postanawia: oddalić zażalenie. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Cz 1043/20 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Rybniku w postanowieniu z dnia 18 07 2019r. ustanowi! na rzecz uczestnika postępowania (...) S.A. w W. służebność przesyłu, orzekł o kosztach sądowych, nieuiszczonych kosztach sądowych oraz o zasadzie podziału kosztów postępowania, w pkt 6 nakazując pobrać od wniosko­dawczym T. W. (2) na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Rybniku kwotę 1 597,40 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia biegłych wypłaconego tymczasowo z Funduszu Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Rybniku. O kosztach postępowania orzekał na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. uznając, że każdy z uczestników powinien ponieść koszty związanego z jego udziałem w sprawie. Orzekając o wysokości tych kosztów ustalił, że - po uwzględnieniu rozliczeń kwot wpłaconych przez strony tytułem zaliczek w poczet wynagrodzenia biegłych - z Funduszu Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Rybniku w poczet wynagrodzenia biegłych wypłacono tymczasowo kwotę 4 792,21 zł. Zasądzona od wnioskodawcy kwota wynika z przysługującego mu udziale w prawie własności nieruchomości. Orzeczenie w części nakazującej pobranie od wnioskodawcy T. W. (2) na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Rybniku zaskarżyła wnioskodawczym T. W. (2) , który wniósł o „odstąpienie obciążeniem go kosztami na poczet biegłych, jak i kosztów procesu Wskazywała, że „kwota jaka została zasądzona jest o wiele niższa niż koszty biegłych, jak i kosztów sądowych, które już zostały poniesione ” oraz, że z uwagi na przedprocesowe postępowanie uczestnika postępowania, ten powinien zostać obciążony całością kosztów. Podniosła, że „ma tylko rentę rodzinną i wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Z materiału sprawy wynika, że w toku postępowania Skarb Państwa z sum budżetowych poniósł tymczasowo nieuiszczone przez strony postępowania koszty są­dowe w wysokości wynikającej z rozliczeń znajdujących się w aktach sprawy 4 792,21 zł, co stosownie do regulacji art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 07 2005r. o kosz­tach sądowych w sprawach cywilnych obligowało Sąd Rejonowy do ich pobrania od skarżącego „jeżeli istnieją do tego postawy’’, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów w postępowaniu nieprocesowym. Zasady orzekania o zwrocie kosztów w postępowaniu nieprocesowym zostały uregulowane w art. 520 k.p.c. i co do zasady zgodnie z regulacją art. 520 § 1 k.p.c. każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie i co do zasady koszty poniesione przez uczestników, związane z ich udziałem w sprawie - odmiennie niż w procesie - nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu między uczestnikami. Zasada ta nie doznaje wyjątków, gdy uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub chociaż nie są w równym stopniu zainteresowani, ich interesy są wspólne. W pozostałych wypadkach sąd może od tej zasady odstąpić i orzec stosownie do reguł określonych w art. 520 § 2 i 3 zd. 1 k.p.c. i stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. W sprawie o ustanowienie służebności przesyłu zainteresowani nie mają wspólnych interesów i dlatego - wbrew temu, co przyjął Sąd Rejonowy - nieuiszczone koszty sądowe należało rozliczyć nie w oparciu o regulację art. 520 § 1 k.p.c. lecz przy zastosowaniu regulacji 520 § 2 k.p.c. , co jednak nie miało wpływu na treść ocenianego orzeczenia (Sąd Rejonowy ostatecznie prawidłowo ustalił kwotę stanowiącą sumę nieuiszczonych kosztów sądowych tymczasowo wyłożoną z sum budżetowych Skarbu Państwa, a następnie trafnie ją rozdzielił i obciążył nią m.in. wnioskodawców^ w częściach proporcjonalnych do przysługującego im udziału w' prawie własności obciążonej nieruchomości). Regulacja art. 102 k.p.c. w związku z art. 113 ust. 1 przywołanej na wstępie ustawy, upoważnia sąd do nieobciążania nieuiszczonymi kosztami sądowymi wyłącznie w wypadkach „szczególnie uzasadnionych”. Skarżąca wnosząc wniosek o ustanowienie żądanej służebności powinna była liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przed wniesieniem wniosku rozw-ażyć czy zachodzi konieczność wystąpienia z takim wnioskiem i czy ostateczne jego uwzględnienie jest dla niej opłacalne. Nie czyniąc tego nie może obecnie domagać się obciążenia Skarbu Państwa nieuiszczonymi kosztami sądowymi i tym samym w sprawie nie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek” o którym mowa jest w art. 102 k.p.c. Z tej przyczyny zawarta w tym przepisie regulacja prawda nie ma w sprawde zastosowania, a to czyni zażalenie bezzasadnym w rozumieniu art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. , co z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło do jego oddalenia. Reasumując zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego zażale­nie jako bezzasadne oddalono w oparciu o regulację art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. SSO Leszek Dąbek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI