III Cz 1043/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie o obciążeniu jej kosztami sądowymi w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, uznając, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione podstawy do zwolnienia jej z tego obowiązku.
Wnioskodawczyni zaskarżyła postanowienie sądu rejonowego nakazujące jej zapłatę 1 597,40 zł tytułem zwrotu tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa kosztów sądowych (wynagrodzenia biegłych) w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu. Argumentowała, że powinna zostać zwolniona z kosztów ze względu na trudną sytuację finansową i postępowanie uczestnika. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że wnioskodawczyni powinna była liczyć się z kosztami postępowania i nie zachodzą szczególnie uzasadnione podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c.
Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni T. W. (2) na postanowienie Sądu Rejonowego w Rybniku, które nakazało jej zapłatę kwoty 1 597,40 zł na rzecz Skarbu Państwa tytułem zwrotu tymczasowo wyłożonych kosztów sądowych związanych z wynagrodzeniem biegłych. Sprawa dotyczyła ustanowienia służebności przesyłu. Wnioskodawczyni argumentowała, że powinna zostać zwolniona z obciążenia kosztami, wskazując na swoją trudną sytuację finansową (renta rodzinna, wydatki na utrzymanie nieruchomości) oraz na postępowanie uczestnika postępowania. Sąd Okręgowy, analizując sprawę, stwierdził, że w toku postępowania Skarb Państwa poniósł tymczasowo koszty sądowe w łącznej wysokości 4 792,21 zł. Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, sąd był zobowiązany do ich pobrania od stron, jeśli istnieją podstawy. Sąd Okręgowy wskazał, że w sprawach nieprocesowych, takich jak ustanowienie służebności, zastosowanie znajduje art. 520 k.p.c. Choć sąd rejonowy zastosował § 1 tego artykułu, sąd okręgowy uznał, że właściwsze byłoby zastosowanie § 2, gdyż uczestnicy nie mieli wspólnych interesów. Niemniej jednak, ta zmiana interpretacji nie wpłynęła na ostateczne rozliczenie kosztów. Sąd podkreślił, że wnioskodawczyni, inicjując postępowanie, powinna była liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Brak szczególnie uzasadnionego przypadku uniemożliwił zastosowanie art. 102 k.p.c. (nieobciążanie kosztami w wyjątkowych sytuacjach). W związku z tym, zażalenie zostało uznane za bezzasadne i oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawca nie może zostać zwolniony z obowiązku zwrotu kosztów, jeśli nie zachodzą szczególnie uzasadnione podstawy, a sam zainicjował postępowanie, powinni liczyć się z kosztami.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca inicjując postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu, powinien był liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Brak szczególnie uzasadnionego przypadku uniemożliwia zastosowanie art. 102 k.p.c. do zwolnienia z obowiązku zwrotu kosztów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. W. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| T. W. (2) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. | spółka | uczestnik postępowania |
| (...) S.A. w W. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może odstąpić od zasady z § 1 i orzec o stosunkowym rozdzieleniu obowiązku zwrotu kosztów lub włożeniu go na jednego z uczestników w całości, gdy interesy uczestników nie są wspólne lub nie są w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd pobiera od stron lub uczestników postępowania nieuiszczone koszty sądowe, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów w postępowaniu nieprocesowym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, które nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu między uczestnikami, gdy ich interesy są wspólne lub w równym stopniu zainteresowani są wynikiem postępowania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może nie obciążać strony nieuiszczonymi kosztami sądowymi.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.
k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala zażalenie, jeśli jest bezzasadne.
k.p.c. art. 397 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy o apelacji stosuje się odpowiednio do zażalenia.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania procesowego stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań, w tym nieprocesowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawca inicjując postępowanie powinien liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów. Brak szczególnie uzasadnionego przypadku do zastosowania art. 102 k.p.c. W sprawach o służebność przesyłu, gdzie interesy stron nie są wspólne, należy stosować art. 520 § 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca powinien zostać zwolniony z kosztów ze względu na trudną sytuację finansową. Uczestnik postępowania powinien zostać obciążony całością kosztów z uwagi na jego przedprocesowe postępowanie.
Godne uwagi sformułowania
każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie nieuiszczone koszty sądowe należało rozliczyć nie w oparciu o regulację art. 520 § 1 k.p.c. lecz przy zastosowaniu regulacji 520 § 2 k.p.c. nie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek” o którym mowa jest w art. 102 k.p.c.
Skład orzekający
Leszek Dąbek
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad ponoszenia kosztów sądowych w sprawach o ustanowienie służebności przesyłu oraz stosowania art. 520 i 102 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i rozliczenia kosztów wynagrodzenia biegłych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia zasady ponoszenia kosztów sądowych w sprawach nieprocesowych, co jest istotne dla praktyków, choć samo rozstrzygnięcie nie jest przełomowe.
“Kto płaci za biegłych w sprawach o służebność przesyłu? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów wynagrodzenia biegłych: 1597,4 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Cz 1043/20 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2020 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: Sądu Okręgowego Leszek Dąbek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2020 r. w Gliwicach sprawy z wniosku T. W. (1) , T. W. (2) i K. K. z udziałem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o ustanowienie służebności przesyłu na skutek zażalenia wnioskodawczyni T. W. (2) na postanowienie zawarte w pkt 6 postanowienia z 18 lipca 2019 r. Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt II Ns 142/17 postanawia: oddalić zażalenie. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Cz 1043/20 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Rybniku w postanowieniu z dnia 18 07 2019r. ustanowi! na rzecz uczestnika postępowania (...) S.A. w W. służebność przesyłu, orzekł o kosztach sądowych, nieuiszczonych kosztach sądowych oraz o zasadzie podziału kosztów postępowania, w pkt 6 nakazując pobrać od wnioskodawczym T. W. (2) na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Rybniku kwotę 1 597,40 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia biegłych wypłaconego tymczasowo z Funduszu Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Rybniku. O kosztach postępowania orzekał na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. uznając, że każdy z uczestników powinien ponieść koszty związanego z jego udziałem w sprawie. Orzekając o wysokości tych kosztów ustalił, że - po uwzględnieniu rozliczeń kwot wpłaconych przez strony tytułem zaliczek w poczet wynagrodzenia biegłych - z Funduszu Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Rybniku w poczet wynagrodzenia biegłych wypłacono tymczasowo kwotę 4 792,21 zł. Zasądzona od wnioskodawcy kwota wynika z przysługującego mu udziale w prawie własności nieruchomości. Orzeczenie w części nakazującej pobranie od wnioskodawcy T. W. (2) na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Rybniku zaskarżyła wnioskodawczym T. W. (2) , który wniósł o „odstąpienie obciążeniem go kosztami na poczet biegłych, jak i kosztów procesu Wskazywała, że „kwota jaka została zasądzona jest o wiele niższa niż koszty biegłych, jak i kosztów sądowych, które już zostały poniesione ” oraz, że z uwagi na przedprocesowe postępowanie uczestnika postępowania, ten powinien zostać obciążony całością kosztów. Podniosła, że „ma tylko rentę rodzinną i wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Z materiału sprawy wynika, że w toku postępowania Skarb Państwa z sum budżetowych poniósł tymczasowo nieuiszczone przez strony postępowania koszty sądowe w wysokości wynikającej z rozliczeń znajdujących się w aktach sprawy 4 792,21 zł, co stosownie do regulacji art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 07 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych obligowało Sąd Rejonowy do ich pobrania od skarżącego „jeżeli istnieją do tego postawy’’, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów w postępowaniu nieprocesowym. Zasady orzekania o zwrocie kosztów w postępowaniu nieprocesowym zostały uregulowane w art. 520 k.p.c. i co do zasady zgodnie z regulacją art. 520 § 1 k.p.c. każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie i co do zasady koszty poniesione przez uczestników, związane z ich udziałem w sprawie - odmiennie niż w procesie - nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu między uczestnikami. Zasada ta nie doznaje wyjątków, gdy uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub chociaż nie są w równym stopniu zainteresowani, ich interesy są wspólne. W pozostałych wypadkach sąd może od tej zasady odstąpić i orzec stosownie do reguł określonych w art. 520 § 2 i 3 zd. 1 k.p.c. i stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. W sprawie o ustanowienie służebności przesyłu zainteresowani nie mają wspólnych interesów i dlatego - wbrew temu, co przyjął Sąd Rejonowy - nieuiszczone koszty sądowe należało rozliczyć nie w oparciu o regulację art. 520 § 1 k.p.c. lecz przy zastosowaniu regulacji 520 § 2 k.p.c. , co jednak nie miało wpływu na treść ocenianego orzeczenia (Sąd Rejonowy ostatecznie prawidłowo ustalił kwotę stanowiącą sumę nieuiszczonych kosztów sądowych tymczasowo wyłożoną z sum budżetowych Skarbu Państwa, a następnie trafnie ją rozdzielił i obciążył nią m.in. wnioskodawców^ w częściach proporcjonalnych do przysługującego im udziału w' prawie własności obciążonej nieruchomości). Regulacja art. 102 k.p.c. w związku z art. 113 ust. 1 przywołanej na wstępie ustawy, upoważnia sąd do nieobciążania nieuiszczonymi kosztami sądowymi wyłącznie w wypadkach „szczególnie uzasadnionych”. Skarżąca wnosząc wniosek o ustanowienie żądanej służebności powinna była liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przed wniesieniem wniosku rozw-ażyć czy zachodzi konieczność wystąpienia z takim wnioskiem i czy ostateczne jego uwzględnienie jest dla niej opłacalne. Nie czyniąc tego nie może obecnie domagać się obciążenia Skarbu Państwa nieuiszczonymi kosztami sądowymi i tym samym w sprawie nie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek” o którym mowa jest w art. 102 k.p.c. Z tej przyczyny zawarta w tym przepisie regulacja prawda nie ma w sprawde zastosowania, a to czyni zażalenie bezzasadnym w rozumieniu art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. , co z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło do jego oddalenia. Reasumując zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego zażalenie jako bezzasadne oddalono w oparciu o regulację art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. SSO Leszek Dąbek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI