Orzeczenie · 2026-02-05

III CZ 103/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-02-05
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sąd najwyższyzażalenieprzymus adwokacko-radcowskizdolność postulacyjnaodrzuceniepostępowanie apelacyjnekasacja

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając zażalenie P.C. na postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2023 r. (III CZ 103/23) w sprawie o zapłatę, odrzucił to zażalenie. Postanowienie z 7 czerwca 2023 r. uchylało wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 24 października 2022 r. Zażalenie zostało wniesione osobiście przez pozwanego P.C. Sąd Najwyższy uzasadnił odrzucenie zażalenia kilkoma przyczynami. Po pierwsze, zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus zastępstwa przez adwokatów lub radców prawnych, co oznacza brak zdolności postulacyjnej strony wnoszącej pismo osobiście. Pisma sporządzone z naruszeniem tego przepisu podlegają zwrotowi lub odrzuceniu. Po drugie, Sąd Najwyższy podkreślił, że żaden przepis nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowień wydanych przez Sąd Najwyższy, a katalog przypadków dopuszczalności zażalenia do SN (art. 394¹ k.p.c.) jest zamknięty i nie obejmuje postanowień SN. Po trzecie, nawet gdyby zażalenie było dopuszczalne, zostało wniesione po terminie określonym w art. 394 § 2 k.p.c. (ponad dwa lata).

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie wymogów formalnych i dopuszczalności środków zaskarżenia w Sądzie Najwyższym, w szczególności w zakresie przymusu adwokacko-radcowskiego i braku możliwości zaskarżania postanowień SN.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie postępowania przed Sądem Najwyższym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy strona może samodzielnie wnosić pisma procesowe (w tym zażalenie) do Sądu Najwyższego, czy wymagana jest reprezentacja przez adwokata lub radcę prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie może samodzielnie wnosić pism procesowych do Sądu Najwyższego, ponieważ obowiązuje tam przymus adwokacko-radcowski.

Uzasadnienie

Art. 87¹ § 1 k.p.c. ustanawia przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, co oznacza brak zdolności postulacyjnej strony działającej osobiście. Pisma wniesione z naruszeniem tego przepisu podlegają odrzuceniu.

Czy postanowienia Sądu Najwyższego podlegają zaskarżeniu zażaleniem do tego samego sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienia Sądu Najwyższego nie podlegają zaskarżeniu zażaleniem do tego samego sądu, ponieważ katalog przypadków dopuszczalności zażalenia do SN jest zamknięty i nie obejmuje postanowień SN.

Uzasadnienie

Art. 394¹ k.p.c. określa zamknięty katalog postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego. Postanowienia wydane przez Sąd Najwyższy nie mieszczą się w tym katalogu.

Jaki jest termin do wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin do wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego wynosi dwa tygodnie od daty doręczenia postanowienia, zgodnie z art. 394 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Zażalenie zostało wniesione po ponad dwóch latach od daty postanowienia, co stanowi rażące przekroczenie ustawowego terminu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
P.C.osoba_fizycznaskarżący
S.C.osoba_fizycznapowód
P.C.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, co wyklucza możliwość samodzielnego wnoszenia pism procesowych przez strony.

k.p.c. art. 394¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 394 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa termin do wniesienia zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398⁶ § § 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Środki zaskarżenia sporządzone z naruszeniem art. 87¹ k.p.c. podlegają odrzuceniu.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie wniesione z naruszeniem przepisów o dopuszczalności podlega odrzuceniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego w Sądzie Najwyższym. • Zamknięty katalog postanowień SN podlegających zaskarżeniu. • Wniesienie zażalenia po terminie.

Godne uwagi sformułowania

w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych • przymus adwokacko-radcowski ustanowiony w powyższym przepisie obejmuje wszystkie postępowania należące do właściwości Sądu Najwyższego • żadne postanowienie tego Sądu nie jest zaskarżalne • zamknięty katalog przypadków, w których przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego

Skład orzekający

Tomasz Szanciło

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów formalnych i dopuszczalności środków zaskarżenia w Sądzie Najwyższym, w szczególności w zakresie przymusu adwokacko-radcowskiego i braku możliwości zaskarżania postanowień SN."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady formalne postępowania przed Sądem Najwyższym, które są często pomijane przez strony, prowadząc do odrzucenia ich środków zaskarżenia. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa.

Samodzielne zażalenie do SN? Sąd Najwyższy przypomina o przymusie adwokacko-radcowskim!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst