III CZ 101/06

Sąd Najwyższy2007-01-24
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniawłaściwość sądusąd drugiej instancjirozgraniczenieskargazażaleniekodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozstrzygnął kwestię właściwości sądu do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania po oddaleniu apelacji przez sąd drugiej instancji, uznając go za właściwy.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w K., który odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie o rozgraniczenie. Głównym zarzutem skarżącej było uznanie niewłaściwości Sądu Okręgowego do rozpoznania skargi, która według niej powinna trafić do sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy, odrzucając zażalenie, przychylił się do dominującego poglądu, że sąd drugiej instancji oddalający apelację orzeka co do istoty sprawy i jest właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie uczestniczki Z. R. na postanowienie Sądu Okręgowego w K., który odrzucił jej skargę o wznowienie postępowania w sprawie o rozgraniczenie. Uczestniczka zarzucała Sądowi Okręgowemu niewłaściwość do rozpoznania skargi, twierdząc, że powinna ona trafić do sądu pierwszej instancji, który ostatni orzekał co do istoty sprawy. Sąd Najwyższy nie podzielił tego stanowiska, odwołując się do dominującego poglądu orzeczniczego, zgodnie z którym sąd drugiej instancji, oddalając apelację, orzeka co do istoty sprawy. Podkreślono, że postępowanie przed sądem odwoławczym ma charakter rozpoznawczy, a oddalenie apelacji jest efektem merytorycznej oceny zasadności wyroku sądu pierwszej instancji. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał Sąd Okręgowy za właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 405 zd. 2 k.p.c. Dodatkowo, Sąd Najwyższy ocenił wskazane przez uczestniczkę nowe okoliczności i dowody, uznając, że istniała obiektywna możliwość ich powołania w toku wcześniejszego postępowania, co również stanowiło podstawę do oddalenia zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji, który oddalił apelację, jest właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przychylił się do dominującego poglądu, że sąd drugiej instancji orzeka co do istoty sprawy zarówno wtedy, gdy zmienia wyrok sądu pierwszej instancji, jak i wówczas, gdy oddala apelację. Postępowanie przed sądem odwoławczym ma charakter rozpoznawczy, a oddalenie apelacji jest efektem merytorycznej oceny zasadności wyroku sądu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Gmina B.

Strony

NazwaTypRola
Z. R.osoba_fizycznaskarżąca
W. C.osoba_fizycznawnioskodawca
Gmina B.instytucjauczestnik
T. C.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 405 § zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji, który oddalił apelację, jest sądem właściwym do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Kryteria dopuszczalności wznowienia postępowania w zakresie nowych okoliczności i środków dowodowych.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd drugiej instancji, oddalając apelację, orzeka co do istoty sprawy i jest właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania. Wskazane przez uczestniczkę środki dowodowe i okoliczności nie spełniają kryteriów dopuszczalności wznowienia postępowania, gdyż istniała obiektywna możliwość ich powołania w toku wcześniejszego postępowania.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji, jako sąd, który ostatni orzekał co do istoty sprawy, powinien być właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

charakter obowiązującego systemu środków odwoławczych jednoznacznie przemawia na rzecz tezy, że sąd drugiej instancji orzeka co do istoty sprawy zarówno wtedy, gdy zmienia wyrok sądu pierwszej instancji, jak również wówczas, gdy oddala apelację Oddalenie apelacji jest efektem rozpoznania istoty sprawy, w którym, sąd ten daje wyraz swej ocenie zasadności wyroku sądu pierwszej instancji.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Antoni Górski

sprawozdawca

Grzegorz Misiurek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania po oddaleniu apelacji przez sąd drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oddalenia apelacji i skargi o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej właściwości sądu w kontekście skargi o wznowienie postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kto jest właściwy do wznowienia postępowania po oddaleniu apelacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 101/06 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Antoni Górski (sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek w sprawie ze skargi Z. R. o wznowienie postępowania z wniosku W. C. przy uczestnictwie Z. R. i Gminy B. oraz z wniosku Z. R. przy uczestnictwie W. C., Gminy B. i T. C. o rozgraniczenie zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 stycznia 2005 r., po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 2007 r., zażalenia uczestniczki Z. R. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 sierpnia 2006 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2006 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę uczestniczki Z.R. o wznowienie zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 12 stycznia 2005 r. postępowania w sprawie II Ca 1…/04 o rozgraniczenie. W zażaleniu uczestniczka wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uczestniczka podniosła, że do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania właściwy powinien być Sąd Rejonowy, jako ten, który ostatni orzekał co do istoty sprawy, a nie Sąd drugiej instancji, który oddalił apelację. Skarżąca na poparcie swoich twierdzeń powołała się na postanowienia Sąd Najwyższego z dnia 14 stycznia 1999 r., II UKN 417/98, OSNP nr 6/2000, poz. 254, z dnia 2 lipca 2002 r., I PZ 47/02, OSNP nr 9/2004, poz. 159, postanowienie z dnia 26 lipca 2002 r., III AO 18/02, OSNP nr 21/2001, poz. 1). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie nie podziela stanowiska wyrażonego w przywołanych orzeczeniach. Przychyla się do dominującego w orzecznictwie poglądu, zgodnie z którym charakter obowiązującego systemu środków odwoławczych jednoznacznie przemawia na rzecz tezy, że sąd drugiej instancji orzeka co do istoty sprawy zarówno wtedy, gdy zmienia wyrok sądu pierwszej instancji, jak również wówczas, gdy oddala apelację (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2005 r., III CZP 77/04, OSNC nr 12/2005, poz. 200, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CO 17/01, niepubl., z dnia 22 grudnia 2003 r., III CO 24/03, niepubl., z dnia 21 kwietnia 2004 r., III CZP 11/04, OSNC nr 12/2004, poz. 206). Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę merytorycznie i samodzielnie dokonuje oceny prawnej, z ograniczeniem wynikającym z granic zaskarżenia. Postępowanie przed nim ma zatem nie tylko charakter kontrolny, ale również rozpoznawczy. Oddalenie apelacji jest efektem rozpoznania istoty sprawy, w którym, sąd ten daje wyraz swej ocenie zasadności wyroku sądu pierwszej instancji. Należy zatem uznać, że Sąd drugiej instancji, 3 który oddalił apelację, był sądem właściwym do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania w świetle art. 405 zd. 2 k.p.c. Można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przy badaniu dopuszczalności wznowienia postępowania w sprawie, podlega ocenie czy okoliczności faktyczne i środki dowodowe wskazane przez stronę spełniają kryteria przewidziane w art. 403 § 2 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98, LEX nr 78214, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 października 1999 r., II CKN 517/98, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 2000 r., IV CKN 1312/00, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., IV CZ 98/05, niepubl.). Uczestniczka wskazywała na pojawienie się nowych okoliczności w sprawie oraz wniosła o dopuszczenie następujących dowodów: z pisma procesowego uczestniczki z dnia 1 października 2004 roku, odnalezionych fotografii rodzinnych, przesłuchania świadka T.J., przesłuchania stron, oświadczenia uczestniczki z dnia 18 lutego 2004 roku, przesłuchania i pisemnego oświadczenie księdza M. J. Należy zgodzić się z twierdzeniem Sądu Okręgowego, że wskazane przez uczestniczkę środki dowodowe nie są środkami, z których nie mogła ona skorzystać w trakcie wcześniejszego postępowaniu. W przypadku wskazanych przez uczestniczkę okoliczności i środków dowodowych istniała obiektywna możliwość powołania ich w toku wcześniejszego postępowania. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). jz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI