Orzeczenie · 2018-07-12

III CZ 10/18Brak interesu prawnego w rozgraniczeniu nieruchomości

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2018-07-12
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
rozgraniczenienieruchomościinteres prawnygravamenapelacjazażaleniepostępowanie nieprocesoweSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła zażalenia uczestnika L.I. na postanowienie Sądu Okręgowego w K., który odrzucił jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w P. w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Sąd Rejonowy dokonał rozgraniczenia nieruchomości należących do Gminy P., M.W. i L.I. Uczestnik L.I. zaskarżył jedynie rozgraniczenie między działkami Gminy P. i M.W., twierdząc, że wpłynęło ono na szerokość działki gminnej nr 21 (drogi gminnej) i utrudnia mu dojazd do jego nieruchomości. Sąd Okręgowy odrzucił apelację z powodu braku interesu prawnego (gravamen) po stronie L.I. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, która stanowi, że pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniu nieprocesowym zasada gravaminis doznaje ograniczeń, a osoba korzystająca faktycznie z cudzej nieruchomości bez tytułu prawnego nie jest zainteresowana w rozumieniu art. 510 § 1 k.p.c. w sprawie o rozgraniczenie tej nieruchomości z nieruchomością sąsiednią. Ponieważ L.I. nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości, której rozgraniczenie kwestionował, nie miał interesu prawnego w zaskarżeniu tego rozgraniczenia. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wnoszenia środków zaskarżenia w sprawach o rozgraniczenie nieruchomości, zwłaszcza w kontekście braku tytułu prawnego i faktycznego korzystania z nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu nieprocesowym i kwestii interesu prawnego w kontekście rozgraniczenia nieruchomości.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uczestnik postępowania niebędący właścicielem nieruchomości, ale korzystający z niej faktycznie w zakresie przejazdu bez tytułu prawnego, posiada interes prawny do zaskarżenia postanowienia o rozgraniczeniu tej nieruchomości z nieruchomością sąsiednią?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uczestnik taki nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 510 § 1 k.p.c. do zaskarżenia rozgraniczenia nieruchomości stanowiących własność innych podmiotów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III CZP 88/13 oraz wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia. W postępowaniu nieprocesowym zasada ta doznaje ograniczeń, a brak tytułu prawnego do nieruchomości i faktyczne korzystanie z niej w zakresie przejazdu nie stanowi interesu prawnego w sprawie o rozgraniczenie.

Czy postanowienie sądu pierwszej instancji orzekające co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym podlega apelacji, jeśli zostało zaskarżone przez uczestnika, który nie ma interesu prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Apelacja może być wniesiona, jednakże sąd drugiej instancji odrzuci ją jako niedopuszczalną, jeśli stwierdzi brak interesu prawnego (gravamen) po stronie skarżącego, chyba że interes publiczny wymaga merytorycznego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do art. 518 k.p.c. oraz uchwały III CZP 88/13, która rozstrzygnęła wątpliwości dotyczące pokrzywdzenia jako przesłanki zaskarżania orzeczeń. Podkreślono, że brak interesu prawnego skutkuje niedopuszczalnością środka zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
L.I.

Strony

NazwaTypRola
Gmina P.instytucjawnioskodawca
M.W.osoba_fizycznauczestnik
L.I.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 518

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający dopuszczalność apelacji od postanowień sądu pierwszej instancji orzekających co do istoty sprawy.

k.p.c. art. 510 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa krąg podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu nieprocesowym jako uczestników, którzy muszą być zainteresowani wynikiem sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 153

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 370 § zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego uczestnika L.I. w zaskarżeniu rozgraniczenia nieruchomości, które nie stanowiły jego własności i do których nie posiadał tytułu prawnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacyjne uczestnika L.I. dotyczące naruszenia art. 153 k.c. i art. 233 k.p.c. w zakresie rozgraniczenia nieruchomości Gminy P. i M.W.

Godne uwagi sformułowania

pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności - a nie zasadności - środka zaskarżenia • zasada gravaminis w postępowaniu nieprocesowym doznaje istotnych ograniczeń • osoba korzystająca faktycznie z cudzej nieruchomości w zakresie przejazdu i przechodu, ale nie posiadająca żadnego własnego tytułu prawnego do tej nieruchomości (...) nie jest zainteresowanym w rozumieniu art. 510 § 1 k.p.c. w sprawie o rozgraniczenie tej nieruchomości z nieruchomością sąsiednią i stąd nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu rozgraniczenia nieruchomości stanowiących własność innych podmiotów

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

przewodniczący, sprawozdawca

Władysław Pawlak

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wnoszenia środków zaskarżenia w sprawach o rozgraniczenie nieruchomości, zwłaszcza w kontekście braku tytułu prawnego i faktycznego korzystania z nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu nieprocesowym i kwestii interesu prawnego w kontekście rozgraniczenia nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą interesu prawnego w postępowaniu nieprocesowym, co jest istotne dla praktyków prawa rzeczowego i procesowego.

“Czy możesz zaskarżyć rozgraniczenie nieruchomości, z której tylko korzystasz?”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst