III CZ 10/09

Sygn. akt III CZ 10/09 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa U.Ż. i W.Ż. przeciwko M.P. i T.S. przy interwencji ubocznej po stronie pozwanych A.S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 marca 2009 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt [...], uchyla punkty 1 i 3 zaskarżonego postanowienia. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 23 października 2008 r. Sąd Apelacyjny 1/ odrzucił apelację powodów, 2/ oddalił zażalenie pozwanych i interwenienta ubocznego, 3/ zasądził od powodów na rzecz pozwanych oraz interwenienta ubocznego koszty postępowania odwoławczego. Uzasadniając orzeczenie o odrzuceniu apelacji Sąd Apelacyjny wskazał, że powodowie zgłosili w pozwie roszczenia pieniężne w wysokości 181 593 zł, żądając zasądzenie łącznie takiej kwoty odszkodowania za kilka szkód, oraz żądanie zobowiązania pozwanych do wykonania na swój koszt określonych w pozwie prac. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo w całości i zasądził od powodów na rzecz pozwanych i interwenienta ubocznego koszty procesu. Powodowie w apelacji wniesionej przez radcę prawnego, wskazali, że zaskarżają wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, określili wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 86 074,17 zł i uiścili opłatę sądową od apelacji w wysokości 4 304 zł należną od wskazanej wartości przedmiotu zaskarżenia. Wnosili o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy przez zasądzenie na ich rzecz kwoty 86 074,17 zł z odsetkami i kosztami procesu ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Na rozprawie apelacyjnej w dniu 23 października 2008 r. pełnomocnik pozwanych sprecyzował, że w zakresie roszczenia pieniężnego zaskarżył wyrok co do kwoty 86 074,17 zł, niemniej żąda również uchylenia wyroku w całości, a w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania powodowie będą podtrzymywać również żądania niepieniężne, które Sąd oddalił, z czym się nie zgadzają. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny stwierdził, że gdyby analiza treści apelacji powodów co do zakresu zaskarżenia wyroku Sądu pierwszej instancji, a także tego jak daleko sięgają jej żądania, budziła jakiekolwiek wątpliwości, to zostały one rozwiane przez pełnomocnika powodów na rozprawie apelacyjnej w dniu 23 października 2008 r., bowiem z jego oświadczenia wynikało, że wyrok został zaskarżony w całości, to jest co do oddalonego roszczenia pieniężnego 3 w kwocie 181 593 zł i oddalonych roszczeń niepieniężnych. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny uznał, że pełnomocnik błędnie określił w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 86 074,17 zł, gdyż wartość ta wynosi co najmniej 181 593 zł, bez wliczenia wartości dwóch roszczeń niepieniężnych. Uiszczona opłata od apelacji w kwocie 4 304 zł jest zatem zaniżona, bowiem opłata stosunkowa tylko od oddalonego roszczenia pieniężnego wynosi 9 080 zł. Z tych względów Sąd Apelacyjny na podstawie art.1302 § 3 k.p.c. odrzucił apelację. W zażaleniu na powyższe postanowienie, obejmującym jego punkty 1 i 3, powodowie zarzucili naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c., art. 373 k.p.c., art. 368 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.c. oraz art. 158 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. Wnosili o uchylenie punktów 1 i 3 zaskarżonego postanowienia oraz obciążenie pozwanych solidarnie kosztami postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodzić się trzeba z Sądem Apelacyjnym, że wskazany w apelacji powodów zakres zaskarżenia nie był zgodny z podaną wartością przedmiotu zaskarżenia ani wnioskami apelacyjnymi. Jednakże nawet pobieżna analiza uzasadnienia apelacji pozwalała na przyjęcie, że przedmiotem zaskarżenia jest tylko orzeczenie o oddaleniu roszczeń pieniężnych w kwocie 86 074,17 zł, a więc wyrok Sądu pierwszej instancji został zaskarżony tylko w części obejmującej oddalenie powództwa w zakresie tej kwoty. Jeżeli jednak Sąd Apelacyjny uznał, że zachodzą w tym zakresie wątpliwości, powinien zastosować obowiązującą w takich przypadkach procedurę przewidzianą w art. 373 w zw. z art. 370 i art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c. Obowiązany był zatem wezwać pełnomocnika powodów do sprecyzowania zakresu zaskarżenia, wyznaczając mu odpowiedni termin sądowy, pod rygorem odrzucenia apelacji. W takiej sytuacji nie ma wprawdzie zastosowania art. 130 § 1 k.p.c. i oznaczony w nim termin (porównaj uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2008 r. III CZP 7/08, dotychczas nie publ.), jednak ponieważ wyznaczony w trybie art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. termin ma być „odpowiedni”, a ustawodawca w art. 130 § 1 k.p.c. za taki termin do usunięcia braków pisma procesowego uznał termin 4 tygodniowy, zwyczajowo również do usunięcia braków apelacji wyznaczany jest ten termin. W takim samym trybie Sąd Apelacyjny powinien także ewentualnie wyjaśnić, jeżeli miał wątpliwości, co składa się na zaskarżoną kwotę 86 074,17 zł, czy roszczenia niepieniężne miały charakter alternatywny czy kumulatywny i jaką wartość. Odrzucenie apelacji byłoby dopuszczalne dopiero wówczas, gdyby pełnomocnik powodów nie usunął w zakreślonym terminie wskazanych mu braków jego środka odwoławczego (art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c.). Nie było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia także z tego powodu, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, jeżeli strona reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika dochodzi kilku przedmiotowo odrębnych roszczeń, a uiści opłatę apelacyjną tylko od jednego z nich, należy nadać bieg apelacji w części dotyczącej opłaconego roszczenia, a tylko w pozostałym zakresie apelację odrzucić (porównaj miedzy innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2006 r. III CZ 94/06, OSNC-ZD 2008/1/12). Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie, pozostawiając Sądowi Apelacyjnemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.