III CZ 1/09

Sąd Najwyższy2009-01-16
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskarga o wznowienieart. 403 k.p.c.środki dowodoweznajomość dokumentuprawomocnośćSąd Najwyższypostępowanie zażaleniowe

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że powód znał treść dokumentu stanowiącego podstawę skargi już w poprzednim postępowaniu.

Powód wniósł skargę o wznowienie postępowania, powołując się na późniejsze wykrycie dokumentu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że powód znał treść dokumentu i mógł powołać się na niego w poprzednim postępowaniu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że powód miał wiedzę o dokumencie i jego treści już wcześniej, co wyklucza podstawę wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powoda o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem z dnia 8 grudnia 2006 r. Podstawą skargi był art. 403 § 2 k.p.c., wskazujący na późniejsze wykrycie środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać wcześniej. Powód powołał się na dokument zawierający porozumienie z dnia 12 lipca 1995 r. Sąd Apelacyjny ustalił, że chociaż dokument nie został przedłożony, jego istnienie i treść były znane sądom obu instancji w poprzednim postępowaniu. Ponadto, powód już wcześniej wnosił skargę o wznowienie tego samego postępowania z tą samą podstawą, która została odrzucona. Sąd Apelacyjny uznał, że powód musiał znać treść porozumienia już w toku poprzedniego postępowania, dlatego niniejsza skarga również nie była dopuszczalna. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, zgodził się ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego. Podkreślił, że kluczowe znaczenie ma wiedza powoda o istnieniu i treści dokumentu, która była mu znana już w poprzednim postępowaniu. Powód mógł powołać się na dowód z tego dokumentu lub na okoliczności z niego wynikające w poprzednim postępowaniu. Skoro tego nie uczynił, nie mógł oprzeć skargi o wznowienie na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., która w rzeczywistości nie zachodziła. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, nie obciążając skarżącego kosztami postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, późniejsze uzyskanie dokumentu, który istniał i był znany stronie w poprzednim postępowaniu, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., jeśli strona mogła powołać się na ten dokument i okoliczności z niego wynikające w poprzednim postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że kluczowa jest wiedza strony o istnieniu i treści dokumentu w momencie poprzedniego postępowania. Jeśli strona znała dokument i mogła z niego skorzystać, ale tego nie zrobiła, nie może później powoływać się na jego późniejsze uzyskanie jako podstawę wznowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

DB. S.A.

Strony

NazwaTypRola
J.K.osoba_fizycznapowód
DB. S.A.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Późniejsze wykrycie środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Jednakże, jeśli strona znała dokument i jego treść w poprzednim postępowaniu, nie może powoływać się na jego późniejsze uzyskanie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę o wznowienie postępowania wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód znał treść porozumienia z dnia 12 lipca 1995 r. już w trakcie poprzedniego postępowania. Powód mógł powołać się na dowód z dokumentu lub okoliczności z niego wynikające w poprzednim postępowaniu. Skarga o wznowienie postępowania nie może być oparta na podstawie z art. 403 § 2 k.p.c., gdy faktycznie ta podstawa nie zachodzi.

Odrzucone argumenty

Późniejsze uzyskanie dokumentu, który istniał i był znany stronie w poprzednim postępowaniu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Istota sprawy sprowadza się do wiedzy powoda na temat istnienia tego dokumentu oraz jego treści. Bez wątpienia powód znał treść spornego dokumentu i w trakcie postępowania mógł powoływać okoliczności z tym związane, jak też wykazywać je za pomocą wszelkich środków dowodowych. Taka sytuacja zachodzi w odniesieniu do wskazanej przez skarżącego podstawy wznowienia postępowania przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c., to jest twierdzenia o późniejszym wykryciu takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których powód nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Skład orzekający

Iwona Koper

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności w kontekście wiedzy strony o istnieniu i treści dowodów w poprzednim postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą o wznowienie postępowania i znajomością dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z możliwością wznowienia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego. Pokazuje, jak sądy oceniają znajomość dowodów przez strony.

Czy późniejsze znalezienie dokumentu zawsze pozwala na wznowienie sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 1/09 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 16 stycznia 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Iwona Koper (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa J.K. 
przeciwko DB. S.A. o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 16 stycznia 2009 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 27 sierpnia 2008 r.,  
 
 
1. oddala zażalenie; 
2. nie 
obciąża 
skarżącego 
kosztami 
postępowania 
zażaleniowego; 
 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2008 r. Sąd Apelacyjny 
odrzucił skargę powoda o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu 
Apelacyjnego z dnia 8 grudnia 2006 r. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podkreślił, 
że jako podstawę skargi skarżący powołał przepis art. 403 § 2 k.p.c. z uwagi na 

 
2 
późniejsze wykrycie środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik 
sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. 
powód 
wskazał 
bowiem, 
że w ramach 
postępowania 
przygotowawczego 
prowadzonego 
w 
Prokuraturze 
Rejonowej 
uzyskał dokument 
zawierający 
porozumienie z dnia 12 lipca 1995 r. Sąd Apelacyjny ustalił, że jakkolwiek ten 
dokument nie został przedłożony do akt sprawy, to jednak sądy obu instancji 
odnotowały istnienie rzeczonego porozumienia. Sądy ustaliły, że w dniu 20 grudnia 
1995 r. pozwana poinformowała spółkę P. o zaniechaniu spłat rat kredytu oraz 
odsetek wynikających z porozumienia sporządzonego w dniu 12 lipca 1995 r. 
Ponadto odwołanie się do rzeczonego dokumentu było podstawą poprzednio 
wniesionej skargi o wznowienie tego samego postępowania, z odwołaniem się do 
tej samej podstawy wznowienia. Skarga wniesiona w sprawie 1017/07 została 
odrzucona postanowieniem z dnia 21 grudnia 2007 r. na skutek uznania przez Sąd 
Apelacyjny, że powodowi - w trakcie postępowania zakończonego prawomocnym 
wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 8 grudnia 2006 r. - musiała być znana treść 
porozumienia z dnia 12 lipca 1995 r. Na okoliczności przytoczone w skardze 
obowiązany był zatem powołać się jeszcze w trakcie tego postępowania. W tym 
stanie rzeczy, zdaniem Sądu Apelacyjnego, również niniejsza skarga powoda nie 
jest dopuszczalna. Jak bowiem wynika z treści akt sprawy 1524/06, treść 
porozumienia z dnia 12 lipca 1995 r. była znana skarżącemu już w toku tego 
postępowania, tym samym nie zachodzą przesłanki wyczerpujące podstawę 
wznowienia określoną w art. 403 § 2 k.p.c. Ponadto powód wniósł już uprzednio 
skargę o wznowienie tego samego postępowania, powołując tę samą podstawę 
wznowienia i odwołując się do tego samego dokumentu i okoliczności z niego 
wynikających. Jedyna różnica sprowadza się do twierdzenia skarżącego, że w 
poprzedniej sprawie o wznowienie postępowania nie dysponował rzeczonym 
dokumentem, obecnie zaś dokument ten uzyskał. Istota sprawy sprowadza się do 
wiedzy powoda na temat istnienia tego dokumentu oraz jego treści. Bez wątpienia 
powód znał treść spornego dokumentu i w trakcie postępowania mógł powoływać 
okoliczności z tym związane, jak też wykazywać je za pomocą wszelkich środków 
dowodowych. 

 
3 
W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego pełnomocnik z urzędu 
powoda wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie 
kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów nieopłaconej pomocy 
prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Ponadto wniósł o przywrócenie terminu do 
wniesienia zażalenia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny trafnie wyjaśnił, 
że w niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma wiedza powoda o istnieniu 
rzeczonego dokumentu oraz jego treści. Bez wątpienia zaś powód znał treść tego 
dokumentu, co wyjaśnił już wcześniej Sad Najwyższy w postanowieniu z dnia 
16 maja 2008 r., III CZ 20/08. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podkreślił, że według 
art. 410 § 1 k.p.c. sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę o wznowienie 
postępowania wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub 
nieopartą na ustawowej podstawie. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu 
Najwyższego ta ostatnia przyczyna odrzucenia skargi zachodzi nie tylko wtedy, gdy 
powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób 
nieodpowiadający ustawie, ale także wówczas, gdy wskazane w niej okoliczności 
wprawdzie dadzą się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę 
wznowienia, lecz jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (orzeczenia 
Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1968 r. I CZ 122/67, OSNC 1968, nr 8-9, 
poz. 154, z dnia 14 grudnia 2006 r. I CZ 103/06, z dnia 27 października 2006 r. I CZ 
43/06, z dnia 16 maja 2007, III CSK 56/07, z dnia 30 maja 2007, IV CZ 22/07, 
niepubl.). Taka sytuacja zachodzi w odniesieniu do wskazanej przez skarżącego 
podstawy wznowienia postępowania przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c., to jest 
twierdzenia o późniejszym wykryciu takich okoliczności faktycznych i środków 
dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których powód nie 
mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nie ulega zaś wątpliwości, 
że dokument w postaci porozumienia stron z dnia 12 lipca 1995 r. o spłacie kredytu 
nie tylko istniał w czasie postępowania w sprawi objętej skargą o wznowienie 
postępowania, lecz bez wątpienia już wtedy znany był skarżącemu, podobnie jak 
fakt, że nie został złożony jako dowód do sprawy, a Sądy jedynie w sposób 
pośredni ustaliły jego treść. Powód mógł zatem powołać się na dowód z tego 

 
4 
dokumentu i żądać zobowiązania strony pozwanej do złożenia go do akt 
w poprzednim postępowaniu, jak również powołać się wówczas na okoliczności 
wynikające z tego dokumentu lub z faktu zawarcia przez strony określonego 
porozumienia o spłacie kredytu. Skoro tego nie uczynił, nie może opierać skargi 
o wznowienie postępowania na podstawie określonej w art. 403 § 2 k.p.c., która 
w rzeczywistości nie zachodzi. Nie tu znaczenia okoliczność, że obecnie w ramach 
postępowania przygotowawczego prowadzonego w Prokuraturze Rejonowej 
Kraków - Śródmieście powód uzyskał rzeczony dokument. 
Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w zw. 
z art. 394 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI