III CSKP 82/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę dalszej części wynagrodzenia za roboty budowlane, wynikającego z umowy zawartej w trybie prawa zamówień publicznych. Powódka domagała się kwoty 363 333,08 zł. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, natomiast Sąd Apelacyjny zasądził dochodzoną kwotę, zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących wynagrodzenia ryczałtowego zamiast kosztorysowego oraz naruszenie przepisów postępowania przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za zasadną w części dotyczącej prawa materialnego i procesowego. Wskazał, że Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, iż wynagrodzenie miało charakter ryczałtowy, podczas gdy umowa zawarta w trybie zamówień publicznych, z uwzględnieniem postanowień SIWZ i umowy dopuszczających materiały równoważne oraz możliwość zmian, powinna być analizowana w kontekście przepisów o wynagrodzeniu kosztorysowym lub mieszanym. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej wynagrodzenia i kosztów oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Skarga kasacyjna została odrzucona w części dotyczącej kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja charakteru wynagrodzenia w umowach o roboty budowlane zawartych w trybie prawa zamówień publicznych, zwłaszcza w kontekście dopuszczenia materiałów równoważnych i zmian w projekcie. Znaczenie prawidłowego rozważenia materiału dowodowego przez sąd drugiej instancji.
Dotyczy specyfiki umów w reżimie prawa zamówień publicznych i ich relacji do przepisów kodeksu cywilnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wynagrodzenie w umowie o roboty budowlane zawartej w trybie prawa zamówień publicznych, ustalone na podstawie oferty, ma charakter ryczałtowy, czy kosztorysowy, zwłaszcza w kontekście dopuszczenia materiałów równoważnych i możliwości zmian w projekcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie w takiej umowie niekoniecznie musi mieć charakter ryczałtowy. Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, że sama oferta i ustalona kwota oznaczają ryczałt, pomijając postanowienia umowy i SIWZ dopuszczające materiały równoważne i zmiany, co może uzasadniać analizę w kontekście wynagrodzenia kosztorysowego lub mieszanego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że umowy w reżimie prawa zamówień publicznych stosują przepisy kodeksu cywilnego, ale z uwzględnieniem specyfiki zamówień. Wynagrodzenie ryczałtowe jest stałe, podczas gdy kosztorysowe pozwala na zmiany. Sąd Apelacyjny pominął postanowienia umowy dopuszczające materiały równoważne i zmiany, co było kluczowe dla oceny charakteru wynagrodzenia.
Czy sąd drugiej instancji, dokonując odmiennych ustaleń faktycznych lub prawnych od sądu pierwszej instancji, prawidłowo rozważył cały zebrany materiał dowodowy i uzasadnił swoje stanowisko?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku Sąd Apelacyjny pominął część materiału dowodowego, w szczególności dotyczącego równoważności materiałów i technologii, oraz nie uzupełnił go w sposób wystarczający, co miało istotne znaczenie dla subsumpcji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd drugiej instancji powinien uzasadnić zmianę ustaleń faktycznych i prawnych w sposób umożliwiający ocenę ich zasadności. W tej sprawie Sąd Apelacyjny pominął część materiału dowodowego, co naruszyło art. 382 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. sp. z o.o. w T. | spółka | powódka |
| Gmina Ł. | instytucja | pozwana |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 629
Kodeks cywilny
Ustalanie wynagrodzenia kosztorysowego.
k.c. art. 632 § § 2
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie ryczałtowe; stosowane per analogiam do umów o roboty budowlane w reżimie p.z.p.
p.z.p. art. 139 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Stosowanie przepisów kodeksu cywilnego do umów w sprawach zamówień publicznych, gdy ustawa nie stanowi inaczej.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres orzekania sądu apelacyjnego; materiał zebrany w postępowaniu przed sądami obu instancji.
Pomocnicze
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Definicja umowy o roboty budowlane, stosowana per analogiam do umów w reżimie prawa zamówień publicznych.
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Podstawa do kwalifikacji umowy jako umowy o dzieło, gdy nie pokrywa się z zakresem art. 647 k.c.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguła preferencyjna przy zamówieniach obejmujących różne rodzaje świadczeń.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody kontraktowej.
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzyganie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.c. art. 656 § 1
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o rękojmi za wady do umów o roboty budowlane.
k.c. art. 638 § 1
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o rękojmi do umów o dzieło.
k.c. art. 560
Kodeks cywilny
Uprawnienia kupującego w razie rękojmi za wady.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego przez Sąd Apelacyjny poprzez uznanie wynagrodzenia za ryczałtowe, podczas gdy umowa w trybie p.z.p. z dopuszczeniem materiałów równoważnych powinna być analizowana w kontekście wynagrodzenia kosztorysowego lub mieszanego. • Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Apelacyjny, polegające na pominięciu istotnego materiału dowodowego i zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, co uniemożliwiło prawidłową subsumpcję.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanej dotyczące braku legitymacji procesowej lub innych kwestii proceduralnych, które nie zostały uwzględnione przez Sąd Najwyższy.
Godne uwagi sformułowania
Prawo zamówień publicznych ma charakter lex specialis, stąd stosowanie przepisów kodeksu cywilnego o charakterze lex generali następuje wprost, w zakresie, w jakim jego normy nie zostały wyłączone. • Sąd drugiej instancji pominął powyższy stan prawny bezpodstawnie i arbitralnie przyjmując, że wskazanie w umowie stron jednej kwoty, ustalonej na podstawie oferty wybranej w wyniku postępowania przeprowadzonego w reżimie prawa zamówień publicznych, oznacza uzgodnienie niezmiennego wynagrodzenia w formie ryczałtu.
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
przewodniczący
Grzegorz Misiurek
członek
Anna Owczarek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru wynagrodzenia w umowach o roboty budowlane zawartych w trybie prawa zamówień publicznych, zwłaszcza w kontekście dopuszczenia materiałów równoważnych i zmian w projekcie. Znaczenie prawidłowego rozważenia materiału dowodowego przez sąd drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki umów w reżimie prawa zamówień publicznych i ich relacji do przepisów kodeksu cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii interpretacji umów w zamówieniach publicznych, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak ważne jest dokładne analizowanie postanowień umownych i dowodów, a także jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji.
“Zamówienia publiczne: Kiedy wynagrodzenie ryczałtowe może być traktowane jako kosztorysowe? Kluczowa decyzja Sądu Najwyższego.”
Dane finansowe
WPS: 363 333,08 PLN
wynagrodzenie za roboty budowlane: 363 333,08 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.