Orzeczenie · 2021-12-09

III CSKP 164/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-12-09
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
pożyczkawypowiedzenie umowywarunekprawo bankoweskarga kasacyjnasąd najwyższykoszty postępowania

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej pozwanego A. G. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy nakaz zapłaty wydany przez Sąd Okręgowy w sprawie o zapłatę kwoty z umowy pożyczki gotówkowej. Pozwany kwestionował zasadność roszczenia, podnosząc zarzuty dotyczące skuteczności wypowiedzenia umowy przez bank. Sąd Okręgowy uznał wypowiedzenie za skuteczne, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego. W skardze kasacyjnej pozwany zarzucił naruszenie art. 89 k.c. (dopuszczalność warunku w wypowiedzeniu), art. 94 k.c. (nieważność czynności z warunkiem sprzecznym z ustawą), art. 75 ust. 1 w zw. z art. 75c Prawa bankowego (połączenie wezwania i wypowiedzenia w jednym piśmie) oraz § 9 ust. 3 umowy w zw. z art. 65 k.c. (błędna wykładnia umowy). Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wskazano, że orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszcza warunkowe wypowiedzenie umowy, w tym umowy pożyczki, pod warunkiem niezapłacenia zadłużenia, o ile wynika to z postanowień umowy i nie stwarza niepewności dla pożyczkobiorcy. W analizowanej sprawie bank wezwał pozwanego do spłaty zaległości w terminie 14 dni roboczych, poinformował o możliwości restrukturyzacji i jednocześnie wypowiedział umowę z 30-dniowym okresem wypowiedzenia, który rozpoczynał się po upływie terminu na spłatę lub restrukturyzację. Pozwany miał możliwość uniknięcia skutków wypowiedzenia poprzez spłatę zadłużenia. Sąd uznał, że takie działanie banku było zgodne z umową i przepisami Prawa bankowego, a połączenie wezwania i wypowiedzenia w jednym piśmie nie naruszało przepisów ani postanowień umowy, ponieważ pozwany miał możliwość doprowadzenia do kontynuacji stosunku prawnego. Sąd podkreślił, że pozwany nie wywiązywał się z zobowiązań i nie podjął działań mających na celu uniknięcie wypowiedzenia, co potwierdza brak stanu niepewności co do skuteczności wypowiedzenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie dopuszczalności warunkowego wypowiedzenia umowy pożyczki przez bank oraz dopuszczalności połączenia wezwania do zapłaty z wypowiedzeniem w jednym piśmie, pod warunkiem braku niepewności dla konsumenta.

Ograniczenia stosowania

Każdorazowa ocena dopuszczalności warunkowego wypowiedzenia zależy od konkretnych postanowień umowy i okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wypowiedzenie umowy pożyczki gotówkowej może być dokonane pod warunkiem zawieszającym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest warunkowe wypowiedzenie umowy pożyczki, o ile wynika to z postanowień umowy i nie stwarza niepewności dla pożyczkobiorcy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na swoje orzecznictwo, które dopuszcza warunek w jednostronnej czynności prawnej, w tym w wypowiedzeniu umowy. Kluczowe jest, aby postanowienia umowy i okoliczności nie stwarzały niepewności co do trwania stosunku prawnego, a pożyczkobiorca miał możliwość uniknięcia skutków wypowiedzenia.

Czy połączenie w jednym piśmie wezwania do spłaty zaległości z wypowiedzeniem umowy pożyczki jest dopuszczalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli umowa nie stanowi inaczej i nie stwarza to niepewności dla pożyczkobiorcy.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa bankowego wymagają wezwania do zapłaty i wyznaczenia terminu, ale nie wykluczają możliwości połączenia tego z warunkowym wypowiedzeniem umowy, o ile umowa na to pozwala i pożyczkobiorca ma możliwość uniknięcia skutków wypowiedzenia.

Jak należy interpretować postanowienie umowy dotyczące wypowiedzenia w przypadku opóźnienia w spłacie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Postanowienie umowy należy interpretować zgodnie z zasadami wykładni oświadczeń woli, uwzględniając językowe znaczenie i cel umowy, a także możliwość doprowadzenia do kontynuacji stosunku prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował § 9 ust. 3 umowy, uznając, że nie wyłącza on możliwości niestanowczego wypowiedzenia umowy przez stworzenie pożyczkobiorcy możliwości kontynuacji stosunku prawnego na dotychczasowych warunkach.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
[...] Bank S.A. w W.spółkapowód
A. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 89

Kodeks cywilny

Dopuszczalność warunku w czynności prawnej.

Prawo bankowe art. 75 § ust. 1

Ustawa - Prawo bankowe

Obowiązki banku w przypadku opóźnienia w spłacie kredytu.

Prawo bankowe art. 75c § ust. 1 i 6

Ustawa - Prawo bankowe

Obowiązki banku w przypadku opóźnienia w spłacie kredytu, w tym wezwanie do zapłaty i możliwość restrukturyzacji.

Pomocnicze

k.c. art. 94

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej z warunkiem sprzecznym z ustawą.

k.c. art. 65 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Wykładnia oświadczeń woli.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczalność warunkowego wypowiedzenia umowy pożyczki. • Możliwość połączenia wezwania do spłaty z wypowiedzeniem umowy. • Prawidłowa wykładnia postanowień umowy przez Sąd Apelacyjny. • Brak stanu niepewności dla pożyczkobiorcy.

Odrzucone argumenty

Wypowiedzenie umowy jako czynność jednostronna nie może zawierać warunku zawieszającego. • Połączenie wezwania i wypowiedzenia w jednym piśmie narusza przepisy Prawa bankowego. • Postanowienie umowy sprzeciwia się połączeniu wezwania i wypowiedzenia.

Godne uwagi sformułowania

nie nasuwa wątpliwości dopuszczalność dokonania czynności prawnej zawierającej zastrzeżenie, że jej skutek zależy od skorzystania z uprawnienia lub woli wykonującego zobowiązanie • nie oznacza to jednak, jak twierdzi skarżący, że wypowiedzenie umowy o pożyczkę pieniężną nie może nastąpić pod warunkiem, lecz jedynie, iż decydują o tym postanowienia konkretnej umowy i okoliczności, w których doszło do wypowiedzenia • nie może być mowy o naruszeniu art. 65 § 1 i 2 k.c. • nie stanowiło zaskoczenia dla pozwanego, który nie wywiązywał się z zobowiązań

Skład orzekający

Małgorzata Manowska

przewodniczący, sprawozdawca

Joanna Misztal-Konecka

członek

Marcin Krajewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności warunkowego wypowiedzenia umowy pożyczki przez bank oraz dopuszczalności połączenia wezwania do zapłaty z wypowiedzeniem w jednym piśmie, pod warunkiem braku niepewności dla konsumenta."

Ograniczenia: Każdorazowa ocena dopuszczalności warunkowego wypowiedzenia zależy od konkretnych postanowień umowy i okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla konsumentów i banków – dopuszczalności warunkowego wypowiedzenia umowy pożyczki. Wyjaśnia, kiedy takie działanie banku jest zgodne z prawem.

Czy bank może wypowiedzieć Ci umowę pożyczki pod warunkiem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 103 511,88 PLN

zapłata z umowy pożyczki: 103 511,88 PLN

koszty procesu: 4911 PLN

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst