III CSKP 15/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego w sprawie o zasiedzenie nieruchomości z powodu nieważności postępowania, spowodowanej pozbawieniem strony możności obrony jej praw.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawców w sprawie o zasiedzenie nieruchomości. Strony zarzuciły nieważność postępowania przed sądem okręgowym, wskazując na pozbawienie ich możności obrony praw. Sąd Najwyższy uznał, że przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej mimo złożonego wniosku o odroczenie z powodu choroby strony stanowiło nieważność postępowania.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w N., które oddaliło ich apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w N. oddalającego wniosek o stwierdzenie zasiedzenia udziałów w nieruchomości. Skarga kasacyjna oparta była na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 379 pkt 5 k.p.c. dotyczącego nieważności postępowania wskutek pozbawienia strony możności obrony jej praw. Sąd Najwyższy, odwołując się do utrwalonego stanowiska judykatury, uznał, że nieważność postępowania zachodzi, gdy strona zostaje faktycznie pozbawiona możności działania wbrew swojej woli. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę na rozprawie apelacyjnej i wydał postanowienie kończące postępowanie, pomimo złożonego wniosku o jej odroczenie, udokumentowanego zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym chorobę skarżącego uniemożliwiającą jego udział. Sąd Najwyższy stwierdził, że przeprowadzenie rozprawy w takich okolicznościach pozbawiło skarżącego możności obrony jego praw, co skutkowało nieważnością postępowania. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej w takich okolicznościach stanowi wadliwość postępowania powodującą jego nieważność na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony praw zachodzi, gdy strona wbrew swej woli zostaje faktycznie pozbawiona możności działania. W tej sprawie złożenie wniosku o odroczenie rozprawy z powodu choroby, popartego zaświadczeniem lekarskim, a mimo to przeprowadzenie rozprawy, pozbawiło skarżącego możności obrony jego praw.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
wnioskodawcy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| L. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| T. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (17)
Główne
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi wskutek pozbawienia strony możności obrony swych praw.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 214
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 277
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 207 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 368 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność postępowania wskutek pozbawienia skarżącego możności obrony swych praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) z uwagi na przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej mimo złożonego wniosku o jej odroczenie z powodu choroby.
Godne uwagi sformułowania
nieważność postępowania wskutek pozbawienia strony możności obrony swych praw zachodzi wówczas, gdy strona procesu, wbrew swej woli, zostaje faktycznie pozbawiona możności działania Przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej w dniu 9 listopada 2017 r. pozbawiło skarżącego możności obrony swych praw, a tym samym stanowiło wadliwość postępowania powodującą jego nieważność (art. 379 pkt 5 k.p.c.)
Skład orzekający
Agnieszka Piotrowska
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Maria Szulc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 379 pkt 5 k.p.c. w kontekście pozbawienia strony możności obrony praw w postępowaniu apelacyjnym, zwłaszcza w przypadku choroby strony i wniosku o odroczenie rozprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie wniosek o odroczenie został złożony z powodu choroby i udokumentowany zaświadczeniem lekarskim.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady procesowej - prawa do obrony, a jej naruszenie przez sąd niższej instancji doprowadziło do uchylenia orzeczenia. Jest to ważny przykład dla praktyków prawa.
“Nawet choroba może być podstawą do uchylenia wyroku – Sąd Najwyższy przypomina o prawie do obrony.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III CSKP 15/21 POSTANOWIENIE Dnia 13 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku S. K. i B. R. przy uczestnictwie A. G., J. G., L. G. i T. S. o zasiedzenie nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 stycznia 2021 r., skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt III Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w N. do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy w N. oddalił apelację wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego w N. oddalającego ich wniosek o stwierdzenie zasiedzenia udziałów w bliżej oznaczonej nieruchomości. Skarga kasacyjna wnioskodawców od postanowienia Sadu Okręgowego - oparta na obu podstawach z art. 398 3 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 214 w zw. z art. 391 oraz 379 pkt 5 k.p.c., art. 328 § 2, 277, 233 § 2, 316 § 1, 207 § 3, 368 § 1, 386 § 4, 232, 227, 245, 380 k.p.c., a także art. 206,336 k.c., i zmierza do uchylenia tego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący w pierwszej kolejności zarzucili nieważność postępowania wskutek pozbawienia skarżącego możności obrony swych praw (art. 379 pkt. 5 k.p.c.). W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że nieważność postępowania wskutek pozbawienia strony możności obrony swych praw zachodzi w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. wówczas, gdy strona procesu, wbrew swej woli, zostaje faktycznie pozbawiona możności działania (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 1961 r., 3 CR 953/60, "Nowe Prawo" 1963, nr 1, s. 117, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1966 r., II PR 371/65, OSNCP 1966, nr 10, poz. 172 albo, ostatnio, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 318/98, nie publ.). Ten przejaw nieważności występuje - jak wielokrotnie w judykaturze podkreślano - np. w takich wypadkach, gdy strona w następstwie niezawiadomienia jej o terminie rozprawy, jedynej albo bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, nie może wziąć w niej udziału (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 października 1963 r., III CR 142/63, OSNCP 1964, nr 7-8, poz. 165 albo orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 1967 r., II CR 412/66, nie publ.). W sprawie nieważność postępowania zachodzi dlatego, że Sąd Okręgowy rozpoznawał sprawę na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r., po której zamknięciu wydał postanowienie kończące postępowanie, pomimo złożonego wniosku o jej odroczenie udokumentowanego zaświadczeniem, wystawionym przez biegłego lekarza sądowego, potwierdzającego istnienie choroby skarżącego uniemożliwiającej jego udział w tej rozprawie. Przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej w dniu 9 listopada 2017 r. pozbawiło skarżącego możności obrony swych praw, a tym samym stanowiło wadliwość postępowania powodującą jego nieważność (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Naturalnie, dla oceny nieważności nie ma żadnego znaczenia fakt, czy stwierdzona wadliwość miała lub mogła mieć wpływ na treść postanowienia wydanego przez Sąd Okręgowy. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu. ke
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI