III CSK 89/16

Sąd Najwyższy2016-05-18
SNCywilneprawo spadkoweŚrednianajwyższy
zachowekskarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniadopuszczalnośćdarowiznaspadkodawcaSąd Najwyższypostanowienie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego jako niedopuszczalną z powodu nieosiągnięcia wymaganego progu wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zachowek. Pozwany kwestionował sposób ustalenia wartości zachowku, w szczególności niezaliczenie darowizny na rzecz matki powódki oraz doliczenie darowizny na rzecz ojca powódki. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w skardze kasacyjnej była niższa niż próg dopuszczalności określony w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w sprawie o zachowek. Sąd pierwszej instancji zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 66 647,86 zł z odsetkami, umarzając postępowanie co do części roszczenia. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok w części dotyczącej 16 396,66 zł, umorzył postępowanie w tym zakresie, zmienił wyrok przez zasądzenie odsetek od kwoty 50 257,20 zł i oddalił apelację pozwanego w pozostałej części. Pozwany w skardze kasacyjnej zakwestionował niezaliczenie darowizny na rzecz matki powódki oraz doliczenie darowizny na rzecz ojca powódki, wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia na 50 251,20 zł. Sąd Najwyższy, badając dopuszczalność skargi kasacyjnej, stwierdził, że pozwany kwestionował jedynie część orzeczenia dotyczącą kwoty 42 829,50 zł, co było poniżej progu dopuszczalności określonego w art. 398^2 § 1 k.p.c. W związku z tym, na podstawie art. 398^6 § 2 i 3 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia nie osiąga wymaganego progu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przesłanką dopuszczalności skargi kasacyjnej jest pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen), które pozostaje w ścisłym związku z osiągnięciem określonego progu wartości przedmiotu zaskarżenia. W części, w jakiej orzeczenie nie jest niekorzystne dla skarżącego, skarga kasacyjna jest wyłączona z powodu braku pokrzywdzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

E. J.

Strony

NazwaTypRola
E. J.osoba_fizycznapowódka
M. J.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 19

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 24

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 25

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 368 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej była niższa od wymaganego progu dopuszczalności. Brak pokrzywdzenia skarżącego w części, w jakiej orzeczenie nie było dla niego niekorzystne.

Godne uwagi sformułowania

Przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia jest pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) w ścisłym związku z tym pokrzywdzeniem pozostaje uzależnienie dopuszczalności środka zaskarżenia od tego, aby został osiągnięty określony próg wartości przedmiotu zaskarżenia.

Skład orzekający

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia i wymogu pokrzywdzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wartością przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy skarga kasacyjna jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię dopuszczalności.

Dane finansowe

WPS: 50 251,2 PLN

zachowek: 50 257,2 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 89/16
POSTANOWIENIE
Dnia 18 maja 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie z powództwa E. J.
‎
przeciwko M. J.
‎
o zachowek,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 18 maja 2016 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej pozwanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 13 października 2015 r., sygn. akt I ACa […],
odrzuca skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w K.  zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 66 647,86 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 21 marca 2013 r. tytułem zachowku po dziadku powódki i umorzył postępowanie co do kwoty 22 239,14 zł.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w […], po rozpoznaniu sprawy na skutek apelacji pozwanego, uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji odnośnie kwoty 16 396,66 zł, umorzył postępowanie w tym zakresie, zmienił ten wyrok przez zasądzenie ustawowych odsetek od kwoty 50 257,20 zł od dnia 1 marca 2014 r., oddalił powództwo i apelację pozwanego w pozostałej części.
Pozwany w skardze kasacyjnej oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 50 251,20 zł. Zakwestionował niezaliczenie na poczet zachowku należnego powódce darowizny uczynionej przez spadkodawcę na rzecz jej matki B. J. (wstępnej uprawnionej) oraz doliczenie do substratu spadku darowizny otrzymanej od spadkodawcy przez ojca jej ojca (syna spadkodawcy).
Darowizna uczyniona przez spadkodawcę na rzecz rodziców powódki obejmowała udział w nieruchomości w rozmiarze po % dla każdego z nich. Wartość tej nieruchomości ustalona została na podstawie opinii biegłej na 85 659 zł, a zatem udział każdego z rodziców miał wartość 21 414,75 zł.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wartość przedmiotu zaskarżenia podana w skardze kasacyjnej podlega sprawdzeniu zarówno przez Sąd Najwyższy, jak i sąd drugiej instancji i zweryfikowaniu na podstawie akt sprawy przy odpowiednim zastosowaniu przepisów art. 19-24 i art. 25 w związku z art. 368 § 2 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 1997 r., II CKN 47/97, OSNC 1997, nr 11, poz. 180; z dnia 20 października 2010 r., III CZ 42/10; z dnia 2 lutego 2011 r., II CZ 197/10; z dnia 18 listopada 2015 r., IV CZ 52/15, niepublikowane). Przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia jest pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen), co przekonująco wyrażone zostało w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13 (OSNC 2014, nr 11, poz. 108). Sąd Najwyższy wskazał, że w ścisłym związku z tym pokrzywdzeniem pozostaje uzależnienie dopuszczalności środka zaskarżenia od tego, aby został osiągnięty określony próg wartości przedmiotu zaskarżenia. Oznacza to, że w części, w jakiej orzeczenie nie jest niekorzystne dla skarżącego, skarga kasacyjna jest wyłączona, z uwagi na brak pokrzywdzenia.
Z treści skargi kasacyjnej wynika, że pozwany kwestionuje zakres przyznanego powódce świadczenia w odniesieniu do wartości udziału w nieruchomości rodziców powódki, z uwagi na powiększenie substratu spadku wartością udziału jej ojca i niezaliczenie na zachowek udziału matki. Łącznie zatem obejmuje to kwotę 42 829, 50 zł, nie zaś całą kwotę objętą wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Pokrzywdzeniem zatem objęta jest kwota niższa od wskazanej w art. 398
2
§ 1 k.p.c. jako próg dopuszczalności zaskarżenia w art. 398
2
§ 1 k.p.c.
Z tych przyczyn skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 398
6
§ 2 i 3 k.p.c.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI