III CSK 65/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowództwo o zapłatę kwoty 4.207.366,30 zł dochodzonej tytułem naprawienia szkody wynikającej z niewykonania zobowiązań umownych, obejmującej utracony zysk i kary umowne, zostało częściowo uwzględnione przez Sąd pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny, po rozpoznaniu apelacji obu stron, zmienił wyrok, oddalając powództwo w całości. Sąd odwoławczy uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 47912 § 1 k.p.c. (prekluzja dowodowa) wskutek oparcia wyroku na dowodach, które uległy prekluzji, w tym opinii biegłego, oraz zarzut nieudowodnienia szkody. Sąd Apelacyjny uznał również, że nota wierzyciela nie jest dowodem powstania roszczenia o zapłatę kary umownej bez dołączenia umowy źródłowej. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 47912 § 1 k.p.c. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wskazując, że potrzeba powołania dowodu z opinii biegłego w celu wykazania wysokości szkody powstaje z reguły po zakwestionowaniu przez pozwanego dowodów zgłoszonych w pozwie. Sąd Najwyższy uznał również za trafny zarzut błędnej subsumpcji art. 65 § 2 k.c. przez Sąd Apelacyjny, który dokonał oceny oświadczeń woli stron umowy z uwzględnieniem wyłącznie celu umowy, pomijając badanie zamiaru stron. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w punktach 1 i 3 i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykładnia przepisów o prekluzji dowodowej w sprawach gospodarczych (art. 47912 k.p.c.) oraz zasady wykładni oświadczeń woli stron umowy (art. 65 k.c.).
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w szczególności sposobu zgłaszania dowodów w postępowaniu gospodarczym i wykładni umowy w kontekście przepisów o biokomponentach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w celu wykazania wysokości szkody, zgłoszonego po zakwestionowaniu przez pozwanego dowodów przedstawionych w pozwie, narusza przepisy o prekluzji dowodowej (art. 47912 § 1 k.p.c.)?
Odpowiedź sądu
Nie, potrzeba powołania dowodu z opinii biegłego w celu wykazania wysokości szkody powstaje z reguły dopiero po zakwestionowaniu przez pozwanego dowodów zgłoszonych na tę okoliczność w pozwie. Przepisy o prekluzji dowodowej nie mogą być stosowane w sposób formalistyczny kosztem możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powód przedstawił przy pozwie dowody na okoliczność wysokości utraconych korzyści, a potrzeba ich weryfikacji innymi dowodami, w tym opinią biegłego, powstała dopiero po zarzutach pozwanego. Zaoferowanie dowodu z opinii biegłego w tym momencie nie było spóźnione, a przepisy o prekluzji dowodowej nie mogą być stosowane formalistycznie.
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował umowę stron (art. 65 § 2 k.c.), uwzględniając jedynie cel umowy i pomijając badanie zamiaru stron?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny dokonał błędnej subsumpcji art. 65 § 2 k.c., ponieważ ocenił oświadczenia woli stron umowy z uwzględnieniem wyłącznie celu umowy, pomijając badanie i ocenę zamiaru jej stron, który również jest objęty hipotezą tego przepisu.
Uzasadnienie
Wykładnia umowy wymaga zastosowania wszystkich reguł z art. 65 § 2 k.c., w tym zbadania zarówno zamiaru stron, jak i celu umowy. Brak dokonania przez Sąd oceny zamiaru stron co do wymogów, którym miał odpowiadać dostarczany olej, czyni przedwczesną ocenę rezultatu zastosowania tego przepisu.
Czy prawomocne orzeczenie zasądzające od powódki kary umowne na rzecz osoby trzeciej jest wystarczającym dowodem szkody w postaci obowiązku zapłaty tych kar?
Odpowiedź sądu
Nie, samo wskazanie na uprawomocnienie się innego orzeczenia nie wystarcza do wykazania szkody. Niezbędne jest wykazanie innymi dokumentami, że zasądzona kwota wynika właśnie z obowiązku zapłaty kary umownej i to w określonej wysokości.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny trafnie uznał, że dla wykazania szkody wyrażającej się obowiązkiem zapłaty kary umownej nie wystarczy samo wskazanie na uprawomocnienie się innego orzeczenia. Powódka nie wykazała, że zasądzona kwota (110.000 zł na rzecz dwóch osób fizycznych) wynika z obowiązku zapłaty kary umownej w wysokości dochodzonej w niniejszej sprawie.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów o prekluzji dowodowej w sprawach gospodarczych (art. 47912 k.p.c.) oraz zasady wykładni oświadczeń woli stron umowy (art. 65 k.c.)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w szczególności sposobu zgłaszania dowodów w postępowaniu gospodarczym i wykładni umowy w kontekście przepisów o biokomponentach.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.