Orzeczenie · 2014-12-16

III CSK 56/14

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2014-12-16
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
wady towarurękojmiaciężar dowoduocena dowodówskarga kasacyjnaprawo procesoweprawo materialneumowa sprzedaży

Powód J. K. domagał się od pozwanych T. A. P. D. i T. A. sp.j. zapłaty 163.724,84 zł z odsetkami, tytułem niezapłaconej części należności z faktur za sprzedany groch. Pozwana przyznała, że nie zapłaciła, ale twierdziła, że groch był wadliwy (nie spełniał wymagań klasy II wg Polskiej Normy) i zażądała obniżenia ceny o 38.000 Euro. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, uznając, że pozwana nie wykazała, by przysługiwały jej uprawnienia do obniżenia ceny, a ewentualne roszczenia egipskiego kontrahenta pozwanej nie czyniły automatycznie zasadnymi roszczeń pozwanego wobec powoda. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej, uznając ustalenia Sądu Okręgowego za prawidłowe i podkreślając, że dowód na istnienie wad rzeczy sprzedanej obciążał pozwaną. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając skargę kasacyjną za częściowo uzasadnioną. Stwierdził, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 378 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie istotnych zarzutów apelacji dotyczących dowolnej oceny dowodów (zeznań świadków i stron) oraz naruszył art. 227 i 278 § 1 k.p.c. przez niezasadne uznanie, że dowód z opinii biegłego na okoliczność wpływu sposobu przechowywania towaru na jego wadliwość nie miał znaczenia dla sprawy. Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenie, czy wady istniały w dacie sprzedaży, było kluczowe, a Sąd Apelacyjny nie rozpoznał w pełni zarzutów apelacji w tym zakresie. Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 559 w zw. z art. 6 k.c.) uznano za nieuzasadniony, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego, że ciężar dowodu istnienia wad w chwili sprzedaży spoczywał na pozwanej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nierozpoznania apelacji przez sąd drugiej instancji, oceny dowodów, dopuszczenia dowodu z opinii biegłego oraz rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o wady towaru.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wady ujawniły się u dalszego odbiorcy, a sąd drugiej instancji nie rozpoznał w pełni zarzutów apelacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy nierozpoznanie przez sąd drugiej instancji zarzutów apelacji dotyczących oceny dowodów i potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego stanowi naruszenie przepisów postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nierozpoznanie istotnych zarzutów apelacji stanowi naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 227 i 278 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny nie rozpoznał w pełni zarzutów apelacji dotyczących dowolnej oceny dowodów i pominięcia dowodu z opinii biegłego, co było istotne dla ustalenia przyczyn wadliwości towaru.

Kto ponosi ciężar dowodu istnienia wad towaru w momencie sprzedaży, jeśli wady ujawniły się dopiero u dalszego odbiorcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ciężar dowodu istnienia wad w momencie sprzedaży spoczywa na kupującym, który powołuje się na te wady w celu kwestionowania roszczenia sprzedawcy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego, że sprzedawca nie miał wpływu na sposób wykonania umowy między kupującym a jego odbiorcą, a zatem to na kupującym spoczywał obowiązek wykazania, że towar miał wady już w chwili sprzedaży.

Czy domniemanie z art. 559 k.c. tworzy ogólną regułę rozkładu ciężaru dowodu co do chwili powstania wad rzeczy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 559 k.c. nie zezwala na stworzenie ogólnej reguły rozkładu ciężaru dowodu w odniesieniu do chwili powstania wad rzeczy; konieczne jest uwzględnienie okoliczności konkretnej sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone stanowisko judykatury, że interpretacja art. 559 k.c. wymaga uwzględnienia specyfiki danej sprawy, zwłaszcza gdy wady ujawniły się po wydaniu towaru i w dalszym obrocie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznapowód
T. A. P. D. i T. A. sp.j.spółkapozwany

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 398³ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 378 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nierozpoznanie przez sąd drugiej instancji zarzutów apelacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy stanowi naruszenie.

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 278 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁵ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 559

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.c. art. 559

Kodeks cywilny

Domniemanie, że wady rzeczy sprzedanej wynikają z przyczyn tkwiących w rzeczy sprzedanej, ale nie tworzy ogólnej reguły rozkładu ciężaru dowodu co do chwili powstania wad.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ogólna reguła rozkładu ciężaru dowodu.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 560 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 560 § 2

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 378 § 1 k.p.c. poprzez nierozpoznanie istotnych zarzutów apelacji. • Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 227 i 278 § 1 k.p.c. poprzez niezasadne uznanie, że dowód z opinii biegłego nie miał znaczenia dla sprawy. • Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 233 § 1 k.p.c. w wyniku dowolnej oceny dowodów.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 559 w zw. z art. 6 k.c. (nieuzasadnione).

Godne uwagi sformułowania

nierozpoznanie przez sąd drugiej instancji zarzutów apelacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy stanowi naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. • w niniejszej sprawie dowód, że przyczyna wad grochu stwierdzonych przez kontrahenta egipskiego, tkwiła w rzeczy sprzedanej obciążał pozwaną. • to na stronie pozwanej spoczywał obowiązek wykazania, że zakupiony u strony powodowej groch miał już wówczas ujawnione później wady

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący, sprawozdawca

Jan Górowski

członek

Irena Gromska-Szuster

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nierozpoznania apelacji przez sąd drugiej instancji, oceny dowodów, dopuszczenia dowodu z opinii biegłego oraz rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o wady towaru."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wady ujawniły się u dalszego odbiorcy, a sąd drugiej instancji nie rozpoznał w pełni zarzutów apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozpoznanie zarzutów apelacji przez sąd drugiej instancji i jak kluczowe może być przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w sprawach dotyczących wad towaru. Pokazuje też praktyczne aspekty rozkładu ciężaru dowodu.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok: Czy sąd drugiej instancji zignorował kluczowe dowody w sprawie wadliwego grochu?

Dane finansowe

WPS: 163 724,84 PLN

zapłata: 163 728,84 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst