III CSK 5/18

Sąd Najwyższy2018-05-23
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
księgi wieczystehipotekacesja wierzytelnościfundusz sekurytyzacyjnySąd Najwyższyskarga kasacyjnapostępowanie wieczystoksięgowe

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zawiera ona istotnego zagadnienia prawnego, a kwestia wykazywania cesji wierzytelności hipotecznej przez fundusz sekurytyzacyjny została już rozstrzygnięta.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną dotyczącą wpisu do księgi wieczystej zmiany wierzyciela hipotecznego po cesji wierzytelności przez fundusz sekurytyzacyjny. Skarżący domagali się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni przepisów dotyczących sposobu wykazania faktu cesji. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że kwestia ta była już przedmiotem orzecznictwa i nie budzi wątpliwości, a ustawa jasno określa wymagane dokumenty.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną uczestników M. S. i M. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. w sprawie o wpis do księgi wieczystej. Skarga dotyczyła możliwości wykazania w postępowaniu wieczystoksięgowym faktu cesji wierzytelności objętej hipoteką dokumentem wystawionym przez fundusz sekurytyzacyjny na podstawie art. 195 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości. Sąd wskazał, że kwestia sposobu wykazania nabycia wierzytelności hipotecznej przez fundusz sekurytyzacyjny była już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, m.in. w postanowieniu V CSK 503/16, gdzie przyjęto, że podstawą wpisu jest wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu, a nie umowa zbycia wierzytelności. Podkreślono, że przelew wierzytelności hipotecznej jest czynnością prawną niezależną od hipoteki, a przejście hipoteki jest skutkiem ustawowym przeniesienia wierzytelności. Sąd powołał się również na wcześniejszy wyrok IV CSK 103/14, który potwierdzał zbędność przedstawiania umowy przelewu. W konsekwencji, stanowisko skarżących, zmierzające do podważenia ustalonego poglądu, nie uzasadniało przyjęcia skargi do rozpoznania. Sąd zasądził od uczestników na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko na podstawie wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu, zgodnie z art. 195 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych, a nie umowy zbycia wierzytelności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kwestia ta jest już ugruntowana w orzecznictwie i wynika wprost z przepisów ustawy. Ustawa przewiduje szczególną podstawę wpisu w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych, a umowa zbycia wierzytelności nie jest wymagana.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
D.spółkawnioskodawca
[...] Bank S.A.spółkauczestnik
M. S.osoba_fizycznauczestnik
M. K.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

u.f.i. art. 195 § ust. 1

Ustawa o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi

Określa dokument w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych jako podstawę wpisu zmiany wierzyciela w księdze wieczystej w przypadku nabycia wierzytelności przez fundusz sekurytyzacyjny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestia sposobu wykazania faktu nabycia przez fundusz sekurytyzacyjny wierzytelności hipotecznej po nowelizacji ustawy o funduszach instytucyjnych z 2013 r. była już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego i nie wymaga dodatkowej interpretacji. Art. 195 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych przewiduje jako podstawę wpisu dokument w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych, a nie umowę zbycia wierzytelności. Przelew wierzytelności hipotecznej jest czynnością prawną niezależną od ustanowienia hipoteki, a przejście hipoteki na cesjonariusza jest ustawowym skutkiem przeniesienia zabezpieczonej wierzytelności.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego możliwości wykazania w postępowaniu wieczystoksięgowym faktu cesji wierzytelności objętej hipoteką dokumentem wystawionym przez fundusz sekurytyzacyjny.

Godne uwagi sformułowania

ad intabulationem przelew wierzytelności hipotecznej jest czynnością prawną niezależną od ustanowienia hipoteki przejście hipoteki na cesjonariusza jest ustawowym skutkiem przeniesienia zabezpieczonej wierzytelności, a nie przeniesienia ograniczonego prawa rzeczowego

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej dotyczącej dokumentowania cesji wierzytelności hipotecznych przez fundusze sekurytyzacyjne w postępowaniu wieczystoksięgowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z funduszami sekurytyzacyjnymi i wpisami do ksiąg wieczystych po nowelizacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w ważnej dla obrotu prawnego kwestii, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Jak fundusz sekurytyzacyjny wpisuje hipotekę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 5/18
POSTANOWIENIE
Dnia 23 maja 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk
w sprawie z wniosku D. z siedzibą w W.
‎
przy uczestnictwie […] Bank S.A. w W., M. S. i M. K.
‎
o wpis do księgi wieczystej,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 maja 2018 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestników M. S. i M. K.
od postanowienia Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt II Ca […],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od uczestnika M. S. oraz M. K. na rzecz wnioskodawcy kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do  rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje  potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący opierają wniosek o  przyjęcie skargi na potrzebie na występowaniu zagadnień prawnych dotyczących  możliwości wykazania w postępowaniu wieczystoksięgowym faktu cesji wierzytelności objętej hipoteką dokumentem wystawionym przez fundusz sekurytyzacyjny na postawie art. 195 ustawy z 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 56).
Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. Kwestia sposobu wykazania faktu nabycia przez fundusz sekurytyzacyjny wierzytelności hipotecznej po  nowelizacji ustawy o funduszach instytucyjnych z 2013 r. była już przedmiotem   wypowiedzi Sądu Najwyższego i nie wymaga dodatkowej interpretacji. W  uzasadnieniu postanowienia SN z 25 kwietnia 2017 r., V CSK 503/16, nie publ. przyjęto, że w przypadku nabycia przez fundusz sekurytyzacyjny wierzytelności albo puli wierzytelności zabezpieczonych hipoteką sąd prowadzący księgę wieczystą, dokonuje wpisu zmiany wierzyciela na wniosek funduszu w oparciu o wyciąg spełniający wymagania określone w art. 194 i 195 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Wskazano także, że art. 195 ust. 1 ustawy przewiduje jako podstawę wpisu dokument w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych, podpisany przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych funduszu i opatrzony pieczęcią towarzystwa zarządzającego funduszem sekurytyzacyjnym. Tym samym zastrzega szczególną podstawę wpisu i formę
ad intabulationem
. Oznacza to, że jedynym dokumentem wymaganym dla dokonania wpisu przeniesienia wierzytelności hipotecznej, której następstwem jest przeniesienie hipoteki, jest wskazany wyciąg   i  brak podstawy normatywnej dla przedstawienia umowy zbycia wierzytelności, potwierdzającej jej przejście w  drodze  cesji na fundusz. Przypomnieć należy, że przelew wierzytelności hipotecznej jest  czynnością prawną niezależną od ustanowienia hipoteki. Przejście  hipoteki na cesjonariusza jest ustawowym skutkiem przeniesienia zabezpieczonej wierzytelności, a nie przeniesienia ograniczonego prawa rzeczowego. Za  zbędnością przedstawienia sądowi wieczysto - księgowemu umowy przelewu wierzytelności hipotecznej już w poprzednim stanie prawnym opowiedział się Sąd  Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 2014 r., IV CSK 103/14 (nie publ.).
Należy zatem uznać, że stanowisko skarżących zmierzające do podważenia tego poglądu, który wynika wprost z brzmienia ustawy nie uzasadnia przyjęcia jej do rozpoznania.
Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 1 k.p.c.
a contrario
).
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 2 w zw. z art. 13 § 2, art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI