III CSK 43/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powodów S.H. i J.H. od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które oddaliło ich zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu pozwu o zapłatę odsetek. Podstawą odrzucenia pozwu było stwierdzenie, że roszczenie o odsetki jest tożsame z roszczeniem już prawomocnie oddalonym w innej sprawie (sygn. akt …936/09). Sąd Najwyższy rozważył zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 366 k.p.c. dotyczącego powagi rzeczy osądzonej. Sąd podkreślił, że tożsamość roszczenia, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zachodzi, gdy identyczny jest zarówno przedmiot, jak i podstawa faktyczna roszczenia. W analizowanym przypadku powodowie domagali się odsetek za opóźnienie w wykupie gruntu, powołując te same okoliczności faktyczne, które były podstawą rozstrzygnięcia w poprzedniej sprawie. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo aprobował stanowisko Sądu pierwszej instancji o zasadności zarzutu rei iudicatae. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a powodowie zostali obciążeni kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia tożsamości roszczenia w kontekście powagi rzeczy osądzonej (rei iudicatae), zwłaszcza w sprawach o odsetki i odszkodowania związane z planowaniem przestrzennym.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z planowaniem przestrzennym i odsetkami, ale ogólne zasady dotyczące rei iudicatae są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odsetki za opóźnienie w wykupie gruntu, oparte na tych samych okolicznościach faktycznych, jest tożsame z roszczeniem już prawomocnie oddalonym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie jest tożsame, jeśli identyczna jest podstawa faktyczna i przedmiot rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że tożsamość roszczenia zachodzi, gdy identyczny jest nie tylko przedmiot, ale także podstawa faktyczna. W analizowanej sprawie powodowie domagali się odsetek za okres objęty poprzednim pozwem, powołując te same okoliczności faktyczne, co uzasadniało zastosowanie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. (powaga rzeczy osądzonej).
Czy naruszono art. 233 k.p.c. (zasady oceny dowodów) poprzez aprobowanie stanowiska sądu pierwszej instancji o tożsamości roszczeń?
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenia nie stwierdzono.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie rozpatrywał szczegółowo zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c. w kontekście oceny dowodów, skupiając się na kwestii tożsamości roszczenia i powagi rzeczy osądzonej.
Czy naruszono art. 366 k.p.c. (powaga rzeczy osądzonej) poprzez aprobowanie stanowiska sądu pierwszej instancji o tożsamości roszczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenia nie stwierdzono.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny zasadnie aprobował stanowisko Sądu pierwszej instancji o skuteczności zarzutu rei iudicatae, gdyż zaszła tożsamość roszczenia co do podstawy faktycznej i przedmiotu rozstrzygnięcia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. H. | osoba_fizyczna | powód |
| J. H. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina M. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Sądowe rozstrzygnięcie sprawy, która między tymi samymi stronami a o to samo żądanie została prawomocnie osądzona, ma powagę rzeczy osądzonej.
u.p.z.p. art. 37 § ust. 9 zd. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W przypadku opóźnienia w wypłacie odszkodowania lub w wykupie nieruchomości właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości przysługują odsetki ustawowe.
u.p.z.p. art. 36 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę lub wykupienia nieruchomości, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego lub jego zmianą, korzystanie z nieruchomości stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1047
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odsetki jest tożsame z roszczeniem prawomocnie oddalonym, ponieważ identyczna jest podstawa faktyczna i przedmiot rozstrzygnięcia. • Zastosowanie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 366 k.p.c. jest uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 366 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny. • Zarzut naruszenia art. 233 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
tożsamość roszczenia zachodzi wówczas, kiedy jednakowy jest nie tylko przedmiot, ale także podstawa roszczenia • tożsamość roszczeń zachodzi, kiedy sąd ma w obu sprawach orzec o tym samym, dysponując tymi samymi faktami, które mają spowodować ocenę tego samego żądania i kiedy rozstrzygnięcie jednej ze spraw oznacza rozstrzygnięcie także drugiej.
Skład orzekający
Jan Górowski
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia tożsamości roszczenia w kontekście powagi rzeczy osądzonej (rei iudicatae), zwłaszcza w sprawach o odsetki i odszkodowania związane z planowaniem przestrzennym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z planowaniem przestrzennym i odsetkami, ale ogólne zasady dotyczące rei iudicatae są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zagadnienie procesowe powagi rzeczy osądzonej, co jest kluczowe dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo barwny.
“Czy można dochodzić odsetek, jeśli sprawa o nie została już prawomocnie oddalona? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 1800 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.