III CSK 39/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawczyni A. F. od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej apelację w sprawie działu spadku po Z. F. i C. F. Sąd Okręgowy uznał, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, o wartości 225362 zł, stanowiło darowiznę podlegającą zaliczeniu na schedę spadkową wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 1039 § 1 k.c., wyjaśnił, że przez darowiznę należy rozumieć wszelkie przysporzenia dokonane pod tytułem darmym, które za życia spadkodawcy przeszły z jego majątku do majątku spadkobiercy. W niniejszej sprawie, spadkodawca Z. F. zabiegał o uzyskanie przez wnioskodawczynię wspomnianego prawa i w znacznej mierze pokrył wkład budowlany. Jednakże, Sąd Najwyższy uznał, że spółdzielcze prawo do lokalu nigdy nie było składnikiem majątku spadkodawcy, a zatem nie mogło być przedmiotem darowizny w rozumieniu art. 1039 § 1 k.c. W związku z błędnymi założeniami sądu okręgowego, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie można było uwzględnić zarzutów dotyczących pominięcia dowodu z opinii biegłego, gdyż wnioskodawczyni nie zgłosiła roszczenia z tytułu posiadania nieruchomości przy ulicy T. w ramach postępowania działowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia darowizny w kontekście zaliczenia na schedę spadkową, zwłaszcza w odniesieniu do praw niematerialnych lub nabytych w specyficzny sposób (np. spółdzielcze prawo do lokalu). Określenie zakresu rozliczeń w postępowaniu o dział spadku.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia spółdzielczego prawa do lokalu i jego związku z majątkiem spadkodawcy. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, nabyte przez spadkobiercę przy znacznym udziale finansowym spadkodawcy, stanowi darowiznę podlegającą zaliczeniu na schedę spadkową w rozumieniu art. 1039 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli prawo to nigdy nie było składnikiem majątku spadkodawcy i nie przeszło z jego majątku do majątku spadkobiercy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zaliczeniu na schedę spadkową podlegają darowizny, czyli przysporzenia, które za życia spadkodawcy przeszły z jego majątku do majątku spadkobiercy. Spółdzielcze prawo do lokalu, które nie było własnością spadkodawcy, nie może być traktowane jako darowizna w tym rozumieniu.
Czy w postępowaniu o dział spadku sąd powinien dopuścić dowód z opinii biegłego na okoliczność rozliczenia korzyści z posiadania nieruchomości, jeśli wnioskodawca nie zgłosił stosownego roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli roszczenie z tytułu posiadania nie zostało zgłoszone przez zainteresowanego współspadkobiercę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że rozstrzygnięcia o roszczeniach z tytułu posiadania rzeczy spadkowych i pobranych pożytków zapadają tylko na żądanie zainteresowanych współspadkobierców. W przypadku braku zgłoszenia takiego roszczenia, dowód z opinii biegłego w tym zakresie nie podlega uwzględnieniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. F. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| D. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 1039 § § 1
Kodeks cywilny
Przez użyte w tym artykule określenie „darowizna” należy rozumieć wszelkie przysporzenia dokonane pod tytułem darmym, które za życia spadkodawcy przeszły z jego majątku do majątku spadkobiercy i stały się własnością tego ostatniego. Zaliczeniu podlegają więc także inne korzyści, jakie nieodpłatnie otrzymał spadkobierca od spadkodawcy.
Pomocnicze
k.c. art. 1042
Kodeks cywilny
k.c. art. 888
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 207
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 680
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 689
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółdzielcze prawo do lokalu nie było składnikiem majątku spadkodawcy, a zatem nie mogło być przedmiotem darowizny podlegającej zaliczeniu na schedę spadkową. • Roszczenie z tytułu posiadania nieruchomości nie zostało zgłoszone przez wnioskodawczynię w postępowaniu działowym, co uniemożliwiało dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w tym zakresie.
Godne uwagi sformułowania
Przez użyte w tym artykule określenie „darowizna” należy rozumieć wszelkie przysporzenia dokonane pod tytułem darmym, które za życia spadkodawcy przeszły z jego majątku do majątku spadkobiercy i stały się własnością tego ostatniego. • O ile rozstrzygnięcia o składzie majątku spadkowego, o tym komu on przypada, czy też o spłatach muszą zapaść z urzędu jako konieczne części orzeczenia działowego, o tyle o roszczeniach z tytułu posiadania rzeczy należących do spadku i pobierania z nich pożytków - tylko na żądanie zainteresowanych współspadkobierców.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący, sprawozdawca
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Anna Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia darowizny w kontekście zaliczenia na schedę spadkową, zwłaszcza w odniesieniu do praw niematerialnych lub nabytych w specyficzny sposób (np. spółdzielcze prawo do lokalu). Określenie zakresu rozliczeń w postępowaniu o dział spadku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia spółdzielczego prawa do lokalu i jego związku z majątkiem spadkodawcy. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w prawie spadkowym – zaliczania darowizn na schedę spadkową, z praktycznym przykładem spółdzielczego prawa do lokalu, co jest częstym problemem w dziale spadku.
“Czy spółdzielcze mieszkanie od rodzica to darowizna? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady działu spadku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.