III CSK 389/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej zasądzenia odszkodowania za utracone pożytki z nieruchomości, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na naruszenie przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zasądził odszkodowanie za utracone pożytki z wynajmu nieruchomości. Sąd Apelacyjny uznał, że szkoda wynikła z nieprzywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego przez pozwaną. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej odszkodowania, wskazując na naruszenie art. 361 § 1 i 2 k.c. poprzez pominięcie oceny możliwości uzyskania przez powódkę dochodów z nieruchomości w okresie przeszło 11 lat, mimo braku przywrócenia jej stanu poprzedniego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający od pozwanej na rzecz powódki kwotę 367 546,47 zł tytułem utraconych pożytków z wynajmu nieruchomości. Uzasadnieniem zasądzenia było nieprzywrócenie przez pozwaną nieruchomości do stanu poprzedniego, co uniemożliwiło jej wynajem. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną opartą na naruszeniu art. 361 § 1 i 2 k.c., zważył, że choć zaniechanie pozwanej mogło uniemożliwić uzyskanie czynszu, to nie można pominąć obowiązku właściciela do racjonalnego gospodarowania nieruchomością. Sąd Apelacyjny pominął ocenę, czy powódka, dysponując nieruchomością przez ponad 11 lat, mogła podjąć działania zmierzające do uzyskania dochodów, nawet oferując rozliczenie nakładów w czynszu. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że doszło do naruszenia przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej i uchylił zaskarżony wyrok w tej części, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie. Sąd Najwyższy wskazał, że należy ocenić, czy właściciel nieruchomości, dysponując nią przez tak długi okres, nie miał możliwości podjęcia działań zmierzających do uzyskania dochodów, nawet przy braku przywrócenia stanu poprzedniego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że odszkodowanie nie może przekroczyć rozmiarów szkody i wymaga indywidualnej oceny, uwzględniającej okoliczności rynkowe oraz możliwość racjonalnego gospodarowania nieruchomością przez poszkodowanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
pozwana
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. R. | osoba_fizyczna | powódka następca prawny M. R. |
| D. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność odszkodowawcza obejmuje tylko normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, a naprawienie szkody obejmuje straty poniesione oraz korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów prawa materialnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 361 § 1 i 2 k.c. poprzez pominięcie oceny możliwości uzyskania przez powódkę dochodów z nieruchomości w okresie przeszło 11 lat.
Godne uwagi sformułowania
Nie sposób bowiem zwolnić właściciela (i zarazem posiadacza) nieruchomości od racjonalnego nią gospodarowania. Odszkodowanie nie może przekroczyć rozmiarów szkody. Ustosunkowanie się do istnienia szkody z tytułu utraconego czynszu wymaga indywidualnej oceny, uwzględniającej okoliczności towarzyszące możliwości wynajmowania konkretnego lokalu.
Skład orzekający
Maria Szulc
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Barbara Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej w kontekście utraconych korzyści z nieruchomości, obowiązek racjonalnego gospodarowania nieruchomością przez właściciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty pożytków z wynajmu nieruchomości z powodu nieprzywrócenia jej stanu poprzedniego, wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu odpowiedzialności odszkodowawczej i racjonalnego gospodarowania nieruchomością, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i profesjonalistów z branży.
“Czy właściciel nieruchomości zawsze otrzyma odszkodowanie za utracone czynsze? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice odpowiedzialności.”
Dane finansowe
WPS: 367 546,47 PLN
utrata pożytków z wynajmu nieruchomości: 367 546,47 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CSK 389/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa W. R. następcy prawnego M. R. przeciwko D. S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 listopada 2016 r., skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 października 2012 r., sygn. akt I ACa […], uchyla zaskarżony wyrok w punktach 1a (pierwszym "a") i 2 (drugim) odnośnie do kwoty 367546,47 (trzysta sześćdziesiąt siedem tysięcy pięćset czterdzieści sześć i 47/100) złotych oraz w punktach 1b (pierwszym "b"), 3 (trzecim), 4 (czwartym), i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w […] do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 29 października 2012 r. oddalił apelację pozwanej M. S. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 maja 2012 r. odnośnie do kwoty 367546,47 zł zasądzonej od pozwanej na rzecz D. S. tytułem utraty pożytków z wynajmu nieruchomości położonej w R., tj. części mieszkalnej budynku mieszkalno - warsztatowego, budynku gospodarczo - magazynowego, garażu blaszanego (290360 zł), a także powierzchni warsztatu (77186,47 zł). U podłoża tego rozstrzygnięcia legł pogląd, że powódka poniosła szkodę na skutek nie wykonania przez pozwaną prawomocnego wyroku nakazującego przywrócenie w określonym zakresie tejże nieruchomości do stanu poprzedniego. Skarga kasacyjna pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego apelację od zasądzonego odszkodowania z tytułu utraconego czynszu - oparta na podstawie pierwszej z art. 398 3 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 361 § 1, 2, i zmierza do uchylenia tego wyroku w tym zakresie oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Apelacyjny aprobował stanowisko, że dokonane przez skarżącą zniszczenia pomieszczeń nieruchomości położonej w R. oraz zaniechanie przywrócenia tych pomieszczeń do stanu poprzedniego zgodnie z prawomocnym wyrokiem sądowym uniemożliwiły oddanie ich w najem czy dzierżawę, przez co powódka utraciła korzyści w postaci czynszu jaki mogłaby uzyskać w okresie przeszło 11 lat objętych żądaniem pozwu. Zgodnie z art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W sprawie chodzi o straty wynikające z niemożliwości uzyskania czynszu najmu. Nie budzi wątpliwości, co zresztą przyznaje skarżąca, że zaniechanie pozwanej przywrócenia do stanu poprzedniego nieruchomości w R. uniemożliwiło powódce osiągnięcie pełnego dochodu z tytułu wynajmu pomieszczeń tej nieruchomości, niemniej niepodobna pominąć, że chodzi o utracony czynsz za okres przeszło 11 lat, w którym powódka miała możliwość dysponowania nieruchomością, a więc, jak można założyć, podjęcia działań zmierzających do pobierania z niej dochodów. Nie sposób bowiem zwolnić właściciela (i zarazem posiadacza) nieruchomości od racjonalnego nią gospodarowania. Odszkodowanie nie może przekroczyć rozmiarów szkody. Ustosunkowanie się do istnienia szkody z tytułu utraconego czynszu wymaga indywidualnej oceny, uwzględniającej okoliczności towarzyszące możliwości wynajmowania konkretnego lokalu. Pozostaje zatem kwestią konkretnych ustaleń, czy na rynku najmu lokali powódka, przy uwzględnieniu jej sytuacji osobistej i majątkowej, mogła bez przywrócenia przez skarżącą stanu poprzedniego nieruchomości podjąć działania zmierzające do znalezienia najemcy, choćby oferując rozliczenie niezbędnych nakładów w czynszu za kolejne miesiące. Inaczej, czy zaniechanie skarżącej w istocie uniemożliwiło powódce uzyskanie jakiegokolwiek dochodu z nieruchomości położnej w R.. Sąd Apelacyjny pominął powyższe okoliczności, które winien był poddać swej ocenie z punktu widzenia wskazanych zasad, przez co naruszył przepisy art. 361 § 1 i 2 k.c. Z tych względów zaskarżony wyrok nie mógł się ostać i dlatego Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku. aw jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI