V CSK 79/15

Sąd Najwyższy2015-05-07
SNinneprawo rodzinne i opiekuńczeŚrednianajwyższy
leczenie odwykowealkoholizmobowiązek leczeniaopieka nad dzieckiemSąd Najwyższyskarga kasacyjnaprawo rodzinne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o zastosowanie obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu, uznając brak przesłanek do jej merytorycznego rozpatrzenia.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w Legnicy, które zobowiązało ją do poddania się leczeniu odwykowemu z powodu uzależnienia od alkoholu i zaniedbywania obowiązków rodzicielskich. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów formalnych ani merytorycznych, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego nie uzasadniają jej przyjęcia.

Sprawa dotyczyła wniosku Prokuratora Rejonowego w Legnicy o zastosowanie obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu wobec uczestniczki postępowania, M. C. Sąd Rejonowy pierwotnie oddalił wniosek, jednak Sąd Okręgowy zmienił to postanowienie, zobowiązując uczestniczkę do leczenia stacjonarnego. Uzasadnieniem były ustalenia o uzależnieniu od alkoholu, zaniedbywaniu obowiązków rodzicielskich i demoralizowaniu córki. Uczestniczka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę w trybie przedsądu, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Stwierdzono, że skarga nie spełniała wymogów formalnych wniosku o przyjęcie do rozpoznania, a przedstawione uzasadnienie nie wykazywało oczywistej zasadności ani rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a nie ogólnodostępnym środkiem zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek do jej przyjęcia do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, ponieważ nie zawierała ona wniosku o przyjęcie do rozpoznania z uzasadnieniem, a przedstawione argumenty nie wykazywały oczywistej zasadności ani rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a nie ogólnodostępnym środkiem zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
Prokurator Rejonowy w Legnicyorgan_państwowywnioskodawca
M. C.osoba_fizycznauczestniczka postępowania

Przepisy (6)

Główne

u.w.t. art. 26

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

u.w.t. art. 24

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Pomocnicze

k.p.c. art. 398¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Instytucja przedsądu służąca selekcji skarg kasacyjnych.

k.p.c. art. 398¹ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi do merytorycznego rozpatrzenia.

k.p.c. art. 398³ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zakaz kwestionowania ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej.

k.p.c. art. 398⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość złożenia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych do jej przyjęcia do rozpoznania. Brak oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 24 i 26 u.w.t. Błąd w ustaleniach faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398¹ k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby badania szczegółów czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Skład orzekający

Katarzyna Tyczka-Rote

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogi formalne i merytoryczne dotyczące przedsądu oraz dopuszczalność zarzutów w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury rozpoznawania skarg kasacyjnych, a nie meritum sprawy o leczenie odwykowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego ze skargą kasacyjną, ale jej meritum (leczenie odwykowe) i rozstrzygnięcie (odmowa przyjęcia skargi) czynią ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców niż sprawy merytoryczne.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi? Kluczowe zasady przedsądu w praktyce.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 79/15
POSTANOWIENIE
Dnia 7 maja 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z wniosku Prokuratora Rejonowego w Legnicy
‎
przy uczestnictwie M. C.
‎
o zastosowanie obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 maja 2015 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania
od postanowienia Sądu Okręgowego w Legnicy
‎
z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt II Ca 500/14,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Legnicy oddalił wniosek Prokuratora Rejonowego w Legnicy o zastosowanie wobec uczestniczki postępowania M. C. obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu. Sąd Okręgowy w Legnicy, postanowieniem z dnia 30  października 2014 r. zmienił to orzeczenie i zobowiązał uczestniczkę do  poddania się leczeniu w stacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego, po   uzupełnieniu postępowania dowodowego i ustaleniu, że uczestniczka jest osobą uzależniona od alkoholu, z tego powodu zaniedbywała obowiązki rodzicielskie wobec małoletniej córki, co doprowadziło do umieszczenia dziecka w   rodzinie zastępczej. Uczestniczka nadal nadużywa alkoholu i demoralizuje córkę m. in. przychodząc w  takim stanie do jej szkoły podczas rozpoczęcia roku szkolnego, czym naruszyła godność dziecka. Sąd wskazał, że uczestniczka nie podjęła dobrowolnego leczenia, nie wykazała by podjęła jakąkolwiek pracę. Zdaniem Sądu spełnione zostały przesłanki z art. 26 w zw. z art. 24 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o  wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (jedn. tekst Dz.U. z  2012 r., poz. 1356 ze zm. - dalej „u.w.t.”)
Uczestniczka zaskarżyła postanowienie Sądu drugiej instancji skargą kasacyjną, w której zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 24 oraz art. 26 u.w.t. oraz błąd w ustaleniach faktycznych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres
przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 398
9
§ 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Ponieważ wniesiona skarga nie zawierała wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ani jego uzasadnienia, pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków w tym zakresie. Uczynił to pismem z dnia 15  stycznia 2015 r., w którym złożył wniosek przewidziany w art. 398
4
§ 1 pkt 3 k.p.c. i wyjaśnił, że okolicznością uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest „sprzeczność zaskarżonego orzeczenia Sądu Okręgowego z     utrwaloną w orzecznictwie Sądu Najwyższego zasadą mówiącą  o  dobrowolności poddania się leczeniu odwykowemu, wyrażoną w art. 24 i 26 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (postanowienie SN z dnia 9 listopada 2007 r. - V CSK 241/07)”.
Tak sformułowany wniosek, nie precyzuje wprost wskazanej przez skarżącą przesłanki przyjęcia jej skargi kasacyjnej do rozpoznania, jednak powołanie się na sprzeczność rozstrzygnięcia z utrwaloną wykładnią Sądu Najwyższego wskazuje, że uczestniczka uważa swoją skargę za oczywiście uzasadnioną.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego i     przeprowadzania wywodu
zmierzającego do wykazania tej wadliwości. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby badania szczegółów czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. orzecznictwo przytoczone w  motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12,
Lex
nr 1232793). Tego rodzaju argumentów, przekonujących z narzucającą się siłą, że skarga rokuje duże szanse na jej uwzględnienie,
uczestniczka nie przytoczyła. Nie   można uznać, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem prawa i to o  charakterze rażącym. Sąd Okręgowy przedstawi przesłanki faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, a jego argumentacja nie dowodzi wystąpienia uchybień dostrzegalnych natychmiast i jednoznacznie wskazujących na wadliwość przyjętego rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna w głównej mierze oparta jest na kwestionowaniu ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego, co nie jest dopuszczalne i  nie może stanowić zarzutu kasacyjnego z  uwagi na zakaz zawarty w art. 398
3
§  3 k.p.c.
W konsekwencji nie zachodzi przesłanka, którą uczestniczka uzasadniła swój wniosek o rozpatrzenie skargi kasacyjnej.
Okoliczności sprawy nie wskazują także na występowanie innych przesłanek z art. 398
9
§ 1 k.p.c., wobec czego należało odmówić przyjęcia skargi do merytorycznego rozpatrzenia (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI