III CSK 380/16

Sąd Najwyższy2017-05-18
SNnieruchomościksięgi wieczysteŚrednianajwyższy
księgi wieczystenieruchomościwpisbudynkiczęść składowa gruntuSąd Najwyższyskarga kasacyjna

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne dotyczące wpisu budynków w księdze wieczystej nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności.

Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną w sprawie o wpis budynków w księdze wieczystej, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji przepisów o księgach wieczystych i zmianie charakteru nieruchomości. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że przedstawiony problem prawny był już przedmiotem analizy i nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności, a budynki stanowiące części składowe gruntu nie mogą być ujawniane jako odrębne przedmioty wpisu.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wnioskodawczyni dotyczącą wpisu budynków w księdze wieczystej. Wnioskodawczyni domagała się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne związane z interpretacją przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz Kodeksu cywilnego, a także na oczywistą zasadność skargi. Chodziło o możliwość ujawnienia w księdze wieczystej zmiany charakteru nieruchomości z gruntowej na budynkową, jeśli nie jest to zgodne z zasadami systemu teleinformatycznego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., wyjaśnił, że przyjęcie skargi wymaga przedstawienia problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w orzecznictwie. Stwierdził, że zagadnienie podniesione przez wnioskodawczynię było już przedmiotem analizy Sądu Najwyższego w innej sprawie (IV CSK 602/15), gdzie uznano, że budynki stanowiące części składowe gruntu (art. 48 k.c.) nie mogą być ujawniane w księdze wieczystej jako odrębne przedmioty wpisu, a jedynie należy zaznaczyć, że nieruchomość jest zabudowana. Sąd uznał również, że nie zachodzi oczywista zasadność skargi, która wymaga ewidentnej wadliwości orzeczenia widocznej na pierwszy rzut oka. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o księgach wieczystych ani rozporządzenia nie przewidują możliwości ujawnienia w księdze wieczystej budynków, które są jedynie częściami składowymi nieruchomości gruntowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym budynki trwale związane z gruntem, które nie stanowią odrębnego przedmiotu własności, są częściami składowymi gruntu (art. 48 k.c.). Dane katastralne stanowią podstawę ujawnienia w księdze wieczystej tylko danych odnoszących się do nieruchomości. Wpis budynków jako odrębnych przedmiotów nie jest możliwy, a jedynie można ujawnić, że nieruchomość jest zabudowana.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w K.

Strony

NazwaTypRola
J. Z.osoba_fizycznawnioskodawczyni

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi.

u.k.w.h. art. 25 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wskazany jako przepis, którego interpretacja była przedmiotem sporu, dotyczący ujawniania danych w księdze wieczystej.

u.k.w.h. art. 25^1 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wskazany jako przepis, którego interpretacja była przedmiotem sporu, dotyczący ujawniania danych w księdze wieczystej.

u.k.w.h. art. 26 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wskazany jako przepis, który nie stanowi podstawy do ujawnienia w księdze wieczystej budynku niebędącego odrębną nieruchomością.

u.k.w.h. art. 27 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wskazany jako przepis, który nie stanowi podstawy do ujawnienia w księdze wieczystej budynku niebędącego odrębną nieruchomością.

u.k.w.h. art. 34

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wskazany jako przepis, którego interpretacja była przedmiotem sporu, dotyczący ujawniania danych w księdze wieczystej.

k.c. art. 46

Kodeks cywilny

Wskazany jako przepis, którego interpretacja była przedmiotem sporu, dotyczący części składowych rzeczy.

k.c. art. 48

Kodeks cywilny

Definiuje część składową rzeczy, stanowiąc, że budynki trwale związane z gruntem są jego częściami składowymi, jeśli nie stanowią odrębnego przedmiotu własności.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 21 listopada 2013 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym art. 9

Wskazany jako przepis, którego interpretacja była przedmiotem sporu, dotyczący prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nakłada na skarżącego obowiązek sformułowania i uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione zagadnienie prawne było już przedmiotem analizy Sądu Najwyższego. Budynki stanowiące części składowe gruntu nie mogą być ujawniane w księdze wieczystej jako odrębne przedmioty wpisu. Nie zachodzi oczywista wadliwość zaskarżonego orzeczenia.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Dane katastralne stanowią zaś podstawę ujawnienia w księdze wieczystej tylko danych odnoszących się do nieruchomości. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. wiąże się z ewidentną i widoczną już na pierwszy rzut oka wadliwością zaskarżonego orzeczenia, której stwierdzenie nie wymaga prowadzenia bardziej złożonych rozumowań.

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności, a także interpretacja przepisów dotyczących wpisu budynków jako części składowych gruntu w księgach wieczystych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu budynków w księdze wieczystej i procedury przyjęcia skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii praktycznej związanej z księgami wieczystymi i wpisem budynków, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami. Jednakże, samo rozstrzygnięcie o odmowie przyjęcia skargi czyni je mniej przełomowym.

Czy budynek na Twojej działce można wpisać do księgi wieczystej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 380/16
POSTANOWIENIE
Dnia 18 maja 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marta Romańska
w sprawie z wniosku J. Z.
‎
o wpis budynków w dziale I księgi wieczystej (…),
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 18 maja 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II Ca (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w  orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 398
4
§ 2 k.p.c.), gdyż tylko wtedy może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 398
4
§ 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do  rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
Wnioskodawczyni wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z  uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.), sprowadzającego się do „konieczności interpretacji art. 25 ust. 1 pkt 1, art. 25
1
ust. 1 i art. 34 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, art. 46 k.c. i  §  9  rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 21 listopada 2013 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz.U. poz. 1411), które - zdaniem Sądu Okręgowego - może wykluczać ujawnienie w księdze wieczystej zmiany charakteru nieruchomości z gruntowej na budynkową, jeżeli nie jest to zgodne z zasadami oprogramowania systemu teleinformatycznego”. Wnioskodawczyni wskazała również na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.).
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w  sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga przedstawienia problemu  o  charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). W postanowieniu z 23 marca 2012 r., II PK 284/11 (nie publ.), Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zagadnieniem prawnym jest zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego względnie uregulowaniem prawnym, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Wskazanie na zagadnienie prawne uzasadniające wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez jego sformułowanie, jako problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, określenie przepisów prawa, w związku z którymi powstało i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero  wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do rozważenia, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne”.
Sformułowane przez wnioskodawczynie zagadnienie prawne było już przedmiotem analizy Sądu Najwyższego w postanowieniu z 10 czerwca 2016 r. (IV CSK 602/15, nie publ.). W postanowieniu tym Sąd stwierdził, że artykuł 26 ust. 1 i art. 27 ust. 1 u.k.w.h. nie stanowią podstawy do dokonania wpisu w księdze wieczystej budynku, który nie jest odrębną od gruntu nieruchomością. Jeżeli trwale związane z gruntem budynki nie stanowią odrębnego od gruntu przedmiotu własności, są one częściami składowymi gruntu (art. 48 k.c.). Dane katastralne stanowią zaś podstawę ujawnienia w księdze wieczystej tylko danych odnoszących się do nieruchomości. Posadowienie na gruncie budynku, który stanowi jej część składową, prowadzi do zmiany stanu prawnego nieruchomości tylko w tym sensie, że należy ujawnić, iż jest to wtedy „nieruchomość zabudowana”. W konsekwencji należy stwierdzić, że z przepisów ustawy o księgach wieczystych, ani z przepisów rozporządzenia z dnia 21 listopada 2013 r., nie wynika możliwość ujawnienia w  księdze wieczystej budynków, które są tylko częściami składowymi nieruchomości gruntowej.
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. wiąże się z ewidentną i widoczną już na pierwszy rzut oka wadliwością zaskarżonego orzeczenia, której stwierdzenie nie wymaga prowadzenia bardziej złożonych rozumowań (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 stycznia 2011 r., IV CSK 485/10, nie publ. oraz z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, BSN 2003, nr 5, poz. 8). Wnioskodawczyni w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie powołała się na tego rodzaju wadliwość zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI